Грекия тарихы: Осман империясынан тәуелсіздікке дейін
History of modern Greece
Грекия тарихы: 1828-ден бүгінгі күнге дейінгі тәуелсіздік күресі, Византия империясының құлдырауы, Осман империясының билеуі, ұлттық жекеліктің қалыптасуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазіргі Грекия тарихы Грекияның Ұлы державалар – Ұлыбритания, Франция және Ресей – 1828 жылы Осман империясынан тәуелсіздігін мойындаған сәттен бастап бүгінгі күнге дейінгі тарихын қамтиды.
none
The history of modern Greece covers the history of Greece from the recognition by the Great Powers — Britain, France and Russia — of its independence from the Ottoman Empire in 1828 to the present day.
Өмірбаян
Византия империясы ежелгі дәуірдің соңынан бастап грек тілінде сөйлейтін әлемнің көп бөлігін билеп келді, бірақ мұсылман арабтары мен сельджук түріктерінің басып кіруі салдарынан құлдырауды бастан кешірді және 1204 жылы латын крестоносцы Константинопольді тонауы оны өлімге жеткізді. Грек жерінде католиктік латын мемлекеттерінің құрылуы және православиелік византиялық гректердің оларға қарсы күресі ерекше грек ұлттық санасының қалыптасуына әкелді. Византия империясы 1261 жылы Палеологтар әулетімен қайта жаңғыртылды, бірақ ол бұрынғысымен салыстырғанда әлсіз болды, ал 14 ғасырдағы тұрақты азаматтық соғыстар мен шетелдік шабуылдар оның толық құлдырауына себеп болды. Нәтижесінде, Грекияның көп бөлігі 14 ғасырдың соңы мен 15 ғасырдың басында Осман империясының құрамына енді, бұл 1453 жылы Константинопольдің түсуімен, 1458 жылы Афина герцогтығының басып алынуымен және 1460 жылы Морея деспоттығымен аяқталды. Османдықтар Грекияның таулы ішкі аймақтарында бақылауды жүзеге асыра алмады, сондықтан көптеген адамдар сонда қашып, көбінесе қарақшыларға айналды. Басқа жағдайда, тек Эгей теңізіндегі аралдар мен материктегі бірнеше жағалау бекіністері, Венеция мен Генуя билігінде, Осман билігінен босатылды, бірақ 16 ғасырдың ортасына қарай Османдықтар олардың көп бөлігін де жаулап алды. Родос 1522 жылы, Кипр 1571 жылы түсті, ал Венеция 1670 жылға дейін Критті сақтап қалды. Иония аралдары Осман империясының билігінде қысқа ғана уақыт болды (Кефалония 1479 жылдан 1481 жылға дейін және 1485 жылдан 1500 жылға дейін), және негізінен Венеция билігінде қалды. Осман билігіне қарсы алғашқы ірі көтеріліс 1770-ші жылдардың басында Орлов көтерілісі болды, бірақ ол қатыгездікпен басылды. Алайда, сол кезде Батыс Еуропада білім алған гректер өз елдеріне білім мен идеяларды әкелді, ал грек саудагерлері мен кеме иелері байлықтарын арттырды. Нәтижесінде, әсіресе Француз революциясынан кейін либералдық және ұлтшыл идеялар грек жерлерінде тарала бастады. 1821 жылы гректер Осман империясына қарсы көтерілді. Алғашқы табыстардан кейін ішкі кикіреулер болды, бұл грек күресінің күйреуіне жақын болды; алайда, соғыстың ұзақтығы Ұлы державаларды (Ұлыбритания, Ресей және Франция) грек көтерілісшілерінің жеке мемлекеттік құқықтарын мойындауға (Лондон шарты) және Наварино шайқасында Осман империясына қарсы араласуға мәжбүр етті. Грекия бастапқыда Осман империясының билігі астында автономиялы мемлекет болуы тиіс еді, бірақ 1832 жылы Константинополь шартында ол толық тәуелсіз патшалық ретінде танылды. Осы арада грек көтерілісшілерінің 3-ші Ұлттық жиналысы 1827 жылы Ресейдің бұрынғы сыртқы істер министрі Иоанн Каподистрияны жаңадан құрылған мемлекетті басқаруға шақырды.
The Byzantine Empire had ruled most of the Greek speaking world since late Antiquity, but experienced a decline as a result of Muslim Arab and Seljuk Turkish invasions and was fatally weakened by the sacking of Constantinople by the Latin Crusaders in 1204. The establishment of Catholic Latin states on Greek soil, and the struggles of the Orthodox Byzantine Greeks against them, led to the emergence of a distinct Greek national identity. The Byzantine Empire was restored by the Palaiologos dynasty in 1261, but it was a shadow of its former self, and constant civil wars and foreign attacks in the 14th century brought about its terminal decline. As a result, most of Greece gradually became part of the Ottoman Empire in the late 14th and early 15th centuries, culminating in the Fall of Constantinople in 1453, the conquest of the Duchy of Athens in 1458, and of the Despotate of the Morea in 1460. Ottoman control was largely absent in the mountainous interior of Greece, and many fled there, often becoming brigands. Otherwise, only the islands of the Aegean and a few coastal fortresses on the mainland, under Venetian and Genoese rule, remained free from Ottoman rule, but by the mid 16th century, the Ottomans had conquered most of them as well. Rhodes fell in 1522, Cyprus in 1571, and the Venetians retained Crete until 1670. The Ionian Islands were only briefly ruled by the Ottomans (Kefalonia from 1479 to 1481 and from 1485 to 1500), and remained primarily under the rule of Venice. The first large scale insurrection against Ottoman rule was the Orlov Revolt of the early 1770s, but it was brutally repressed. The same time, however, also marks the start of the Modern Greek Enlightenment, as Greeks who studied in Western Europe brought knowledge and ideas back to their homeland, and as Greek merchants and shipowners increased their wealth. As a result, especially in the aftermath of the French Revolution, liberal and nationalist ideas began to spread across the Greek lands. In 1821, the Greeks rose up against the Ottoman Empire. Initial successes were followed by infighting, which almost caused the Greek struggle to collapse; nevertheless, the prolongation of the fight forced the Great Powers (Britain, Russia and France) to recognize the claims of the Greek rebels to separate statehood (Treaty of London) and intervene against the Ottomans at the Battle of Navarino. Greece was initially to be an autonomous state under Ottoman suzerainty, but by 1832, in the Treaty of Constantinople, it was recognized as a fully independent kingdom. In the meantime, the 3rd National Assembly of the Greek insurgents called upon Ioannis Kapodistrias, a former foreign minister of Russia, to take over the governance of the fledgling state in 1827.
Иоаннис Каподистриас әкімшілігі
Каподистрия келгеннен кейін барлық салаларды қамтитын ауқымды реформа және жаңғырту бағдарламасын бастады. Ол азамат соғысының екінші кезеңін аяқтап, әскери бірлікті қайта орнатты; әскерді қайта ұйымдастырды, соның арқасында азамат соғыстары кезінде Осман әскерінен тартып алынған аумақтарды қайта басып алды; және Грекияда алғашқы заманауи карантин жүйесін енгізді, бұл Тәуелсіздік соғысының басынан бері алғаш рет тиф, холера және дизентерия сияқты ауруларды бақылауға мүмкіндік берді. Каподистрия Грек мемлекетінің шекараларын және тәуелсіздік деңгейін белгілеу үшін Ұлы державалармен және Осман империясымен келіссөздер жүргізді; Османдықтармен Тәуелсіздік соғысын аяқтаған бейбіт келісімге қол қойды; алғашқы қазіргі грек валютасы – фениксті енгізді; жергілікті басқаруды ұйымдастырды; және халықтың тұрмыс деңгейін көтеру мақсатында Грекияға картоп өсіруді енгізді. Сонымен қатар, ол өткен және ескірген дәуірдің пайдасыз мұрасы деп есептеген дәстүрлі кландардың (немесе династиялардың) билігін әлсіретуге тырысты. Алайда, ол 1821 жылы Осман империясына қарсы көтеріліске жетекшілік еткен және төңкерістен кейінгі үкіметте жетекші рөлді күткен капетанайлардың (καπεταναίοι – қолбасшылар) саяси және әскери күшін төмен бағалады. Лакония капетанайлары мен провинцияның тағайындалған губернаторы арасындағы дау қарулы қақтығысқа ұласқанда, ол тәртіпті қалпына келтіру үшін орыс әскерлерін шақырды, өйткені әскердің көп бөлігі көтеріліске қатысқан капетанайлардың бақылауында болды. Джордж Финлейдің 1861 жылғы «Грекия төңкерісінің тарихы» еңбегінде 1831 жылға қарай Каподистрия үкіметіне, негізінен, тәуелсіз Маниоттар, сондай-ақ Румелиоттар және Гидра, Спецес және Псараның бай және ықпалды саудагер отбасылары наразы болғандығы айтылады. Гидра тұрғындарының кедендік алымдары осы муниципалитеттер үшін негізгі табыс көзі болды және олар оларды Каподистрияға беруден бас тартты. Каподистрия Ұлттық Ассамблеяны шақырудан бас тартып, Ресейдегі тәжірибесінің ықпалымен деспот ретінде билік жүргізген сияқты көрінді. Гидра муниципалитеті адмирал Миаулис пен Александрос Маврокордатосқа Поросқа барып, Грек теңіз флотын басып алуды тапсырды. Миаулис бұл аралдарды блокадалауды болдырмау ниетімен жасады, сондықтан бір кезде Ұлттық Ассамблея шақырылатын сияқты болды. Каподистрия британдықтар мен француздардан бүлікке қарсы күресте қолдау сұрады, бірақ олар бас тартты. Дегенмен, адмирал Рикорд (немесе Рикорд) кемелерін солтүстікке, Поросқа қарай бағыттап жіберді. Полковник (кейін генерал) Каллергис Грек армиясының жартылай даярланған тұрақты әскерлері мен жалдамалы әскерлерін қолдауға алды. 200-ден аз адаммен Миаулис көп қарсылық көрсетпеді; Бурци аралындағы Форт-Хейдек тұрақты әскерлер басып алды, ал бриг «Спецес» (бұрын Ласкарина Бубулинаның «Агамемнон» кемесі) Рикордтың күштерімен батты. Порс портында орыстармен қоршалып, Каллергистің күштері құрлықта тұрып, қала берілді. Миаулис флагмандық «Геллас» және «Гидра» корветтеріне жарылғыш заттар орнатып, өзі және оның аздаған ізбасарлары Гидраға оралғанда оларды жарылтуға мәжбүр болды. Кемелердің жоғалғанынан ашуланған Каллергистің әскерлері Порсты тонап, олжасын Науплионға алып кетті. Флоттағы ең жақсы кемелердің жоғалуы Грек теңіз күштерін көп жылдарға әлсіретті, бірақ Каподистрияның беделін де төмендетті. Ол ақыры Ұлттық Ассамблеяны шақырды, бірақ оның басқа да әрекеттері одан да көп қарсылық туғызды, соның салдарынан ол құлады.
On his arrival, Kapodistrias launched a major reform and modernisation programme that covered all areas. He re established military unity by bringing an end to the second phase of the civil war; re organised the military, which was then able to reconquer territory lost to the Ottoman military during the civil wars; and introduced the first modern quarantine system in Greece, which brought diseases such as typhoid fever, cholera and dysentery under control for the first time since the start of the War of Independence. Kapodistrias also negotiated with the Great Powers and the Ottoman Empire to establish the borders and degree of independence of the Greek state; signed the peace treaty that ended the War of Independence with the Ottomans; introduced the phoenix, the first modern Greek currency; organised local administration; and, in an effort to raise the living standards of the population, introduced the cultivation of the potato into Greece. Furthermore, he tried to undermine the authority of the traditional clans (or dynasties) that he considered the useless legacy of a bygone and obsolete era. However, he underestimated the political and military strength of the capetanei (καπεταναίοι – commanders) who had led the revolt against Ottoman Empire in 1821, and who had expected a leadership role in the post revolution Government. When a dispute between the capetanei of Laconia and the appointed governor of the province escalated into an armed conflict, he called in Russian troops to restore order, because much of the army was controlled by capetanei who had been part of the rebellion. George Finlay's 1861 History of Greek Revolution records that by 1831 Kapodistrias's government had become hated, chiefly by the independent Maniots, but also by the Roumeliotes and the rich and influential merchant families of Hydra, Spetses and Psara. The customs dues of the inhabitants of Hydra were the chief source of revenue for these municipalities, and they refused to hand these over to Kapodistrias. It appears that Kapodistrias had refused to convene the National Assembly and was ruling as a despot, possibly influenced by his Russian experiences. The municipality of Hydra instructed Admiral Miaoulis and Alexandros Mavrokordatos to go to Poros and seize the Hellenic Navy's fleet there. This Miaoulis did so with the intention of preventing a blockade of the islands, so for a time it seemed as if the National Assembly would be called. Kapodistrias called on the British and French residents to support him in putting down the rebellion, but this they refused to do. Nonetheless, an Admiral Rikord (or Ricord) took his ships north to Poros. Colonel (later General) Kallergis took a half trained force of Greek Army regulars and a force of irregulars in support. With less than 200 men, Miaoulis was unable to make much of a fight; Fort Heidek on Bourtzi Island was overrun by the regulars and the brig Spetses (once Laskarina Bouboulina's Agamemnon) sunk by Ricord's force. Encircled by the Russians in the harbor and Kallergis' force on land, Poros surrendered. Miaoulis was forced to set charges in the flagship Hellas and the corvette Hydra to blow them up when he and his handful of followers returned to Hydra. Kallergis' men were enraged by the loss of the ships and sacked Poros, carrying off plunder to Nauplion. The loss of the best ships in the fleet crippled the Hellenic Navy for many years, but it also weakened Kapodistrias' position. He did finally call the National Assembly, but his other actions triggered more opposition and that led to his downfall.
Каподистрияның өлтірілуі және Грекия патшалығының құрылуы
1831 жылы Каподистрия Мани түбегінің бегі Петробей Мавромихалисті түрмеге қамауға бұйырды. Бұл Мавромихалис әулеті үшін жанға батарлық қылмыс болды, және 1831 жылдың 9 қазанында (Юлиан күнтізбесі бойынша 27 қыркүйекте) Каподистрияны Петростың ағасы Константин мен ұлы Георгиос Нафплиодағы Әйгілі Спиридон шіркеуінің алдындағы баспалдақта өлтірді. Иоанн Каподистриядан кейін губернаторлыққа оның інісі Аугустинос Каподистрия келді. Аугустинос тек алты ай ғана билік етті, осы уақыт ішінде елдегі жағдай толығымен шатасты. 1832 жылдың 7 мамырында Бавария мен басқа да қолдау көрсетуші елдер арасында Лондон конференциясында қол қойылған хаттамаға сәйкес, Грекия Осман империясының билігінен азат, тәуелсіз патшалық ретінде бекітілді. Оның солтүстік шекарасы Арта-Волос желісі болып белгіленді. Хаттама Бавариядан келген Отто еңбекке қабілетті жасқа жеткенше, регенттік қалай басқарылатыны туралы да мәселелерді қарастырды. Осман империясы жаңа патшалықтың аумағын жоғалтқаны үшін 40 миллион пиастр көлемінде өтемақы алды.
In 1831, Kapodistrias ordered the imprisonment of Petrobey Mavromichalis, the Bey of the Mani Peninsula, one of the wildest and most rebellious parts of Greece. This was a mortal offence to the Mavromichalis family, and on 9 October 1831 (27 September in the Julian Calendar) Kapodistrias was assassinated by Petros' brother Konstantis and son Georgios on the steps of the church of Saint Spyridon in Nafplio. Ioannis Kapodistrias was succeeded as Governor by his younger brother, Augustinos Kapodistrias. Augustinos ruled only for six months, during which the country was very much plunged into chaos. Under the protocol signed at the London Conference of 1832 on 7 May 1832 between Bavaria and the protecting Powers, Greece was defined as an independent kingdom, free of Ottoman control, with the Arta Volos line as its northern frontier. The protocol also dealt with the way in which a Regency was to be managed until Otto of Bavaria reached his majority to assume the throne of Greece. The Ottoman Empire was indemnified in the sum of 40,000,000 piastres for the loss of territory in the new kingdom.
Король Оттонның билігі, 1833-1863
Оттонның билеуі қиындықтарға толы болды, бірақ ол 30 жылға созып, әйелі, королева Амалиямен бірге британдық әскери кемемен келген жолымен елден кетті. Оның билеуінің алғашқы жылдары Бавария регенттері оның атынан билік жүргізді, олар гректерге қатаң иерархиялық үкімет туралы неміс идеяларын таңуға тырысып, ең маңызды мемлекеттік лауазымдарды олардан алыстатып, өте жағымсыз болды. Дегенмен, олар грек әкімшілігінің, әскерінің, сот жүйесінің және білім беру жүйесінің негізін қалады. Отто Грекияға жақсы үкімет беруді шын ниетпен қалады, бірақ ол екі үлкен қиындыққа тап болды: оның Рим-католик діні және королева Амалиямен баласыз неке. Бұл оның православие рәсімі бойынша Грекия патшасы болып тағайындалуына және әулет құруына мүмкіндік бермеді. 1835 жылы Отто ересек болып, үкіметтің тізгінін қолына алды, бірақ бавариялықтар 1837 жылға дейін үкімет басшылары болып қалды. Отто грек министрлерін тағайындады, бірақ әскердің көп бөлігі әлі де бавариялық шенеуніктердің бақылауында болды. Осы кезде Грекияда әлі заң шығару органы мен конституция болған жоқ. «Баварократияның» жалғасуына наразылық күшейіп, 1843 жылдың 3 қыркүйегінде Афинада төңкеріс болды. Отто конституция беруге келісіп, сол жылдың қараша айында шақырылған Ұлттық Ассамблеяны құрды. 1844 жылғы Грекия Конституциясы екі палаталы парламент құрды, ол Ассамблеядан (Vouli) және Сенаттан (Gerousia) тұрды. Билік грек саясаткерлерінің тобына өтті, олардың көпшілігі Осман империясына қарсы Тәуелсіздік соғысында қолбасшылар болған. 19 ғасырдағы грек саясатында «ұлттық мәселе» басымдық алды. Гректердің көп бөлігі Осман билігінде өмір сүре берді, ал гректер олардың барлығын азат етуді және барлық грек жерлерін біріктіретін мемлекет құруды армандады, оның астанасы Константинополь болатын. Бұл «Ұлы идея» (Megali Idea) деп аталды және грек тілінде сөйлейтін аймақтарда, әсіресе Крит, Фессалия және Македонияда Осман билігіне қарсы үздіксіз көтерілістермен қолдау тапты. 1854 жылы Қырым соғысы басталғанда Грекия Осман империясының бақылауындағы, көптеген гректер тұратын аймақтарды басып алуға мүмкіндік алды. Грекия, православие мемлекеті ретінде Ресейде үлкен қолдауға ие болды, бірақ Ресей үкіметі Грекияның өзінің иелігін кеңейтуіне көмектесудің қауіпті екенін шешті. Ресейлік әскерлер Осман әскерлеріне шабуыл жасағанда Грекия Фессалия мен Эпирді басып алды. Гректердің одан әрі қимылдауына кедерес келтіру үшін британдықтар мен француздар 1854 жылдың сәуірінен 1857 жылдың ақпанына дейін Пирейдегі негізгі грек портын басып алды. Гректер Ресейдің жеңіске жететініне үміттеніп, 1854 жылы Эпирдегі ірі көтерілісті және Криттегі көтерілістерді қозғады. Көтерілістер сәтсіз аяқталды және Грекия Қырым соғысында, Ресей жеңілгенде, ешқандай пайдаға ие болмады. Грек саясаткерлерінің жаңа буыны король Оттоның үкіметке араласуына наразылық білдірді. 1862 жылы король өзінің премьер-министрі, бұрынғы адмирал Константинос Канарис, сол кезеңнің ең танымал саясаткерін қызметтен босатып, әскери төңкеріске себеп болды, ол Оттоны елден кетуге мәжбүр етті. Гректер Ұлыбританиядан Виктория патшайымының ұлы, ханзада Альфредті жаңа король ретінде жіберуді сұрады, бірақ басқа державалар бұған вето қойды. Оның орнына жас даниялық ханзада Георг I король болды. Георг конституциялық монарх ретінде өте танымал болды және ол өз ұлдарын грек православие дінінде тәрбиелеуге келісті. Гректердің британдық жақтас корольді қабылдағаны үшін сыйлық ретінде Ұлыбритания Иония аралдарын Грекияға берді.
Otto's reign would prove troubled, but he managed to hang on for 30 years before he and his wife, Queen Amalia, left the same way they came, aboard a British warship. During the early years of his reign, a group of Bavarian regents ruled in his name, and they made themselves very unpopular by trying to impose German ideas of rigid hierarchical government on the Greeks, while keeping most significant state offices away from them. Nevertheless, they laid the foundations of a Greek administration, army, justice system and education system. Otto was sincere in his desire to give Greece good government, but he suffered from two great handicaps: his Roman Catholic faith and his childless marriage to Queen Amalia. This meant he could neither be crowned as King of Greece under the Orthodox rite nor establish a dynasty. Otto came of age in 1835 and assumed the reins of government, but Bavarians remained as heads of the government until 1837. Otto thereafter appointed Greek ministers, although Bavarian officials still ran much of the army. At this time, Greece still had no legislature and no constitution. Discontent at the continued "Bavarocracy" grew until the 3 September 1843 Revolution broke out in Athens. Otto agreed to grant a constitution and convened a National Assembly that met in November of the same year. The Greek Constitution of 1844 then created a bicameral parliament consisting of an Assembly (Vouli) and a Senate (Gerousia). Power then passed into the hands of a group of Greek politicians, most of whom who had been commanders in the War of Independence against the Ottomans. Greek politics in the 19th century was dominated by the "national question". The majority of Greeks continued to live under Ottoman rule, and Greeks dreamed of liberating them all and reconstituting a state embracing all the Greek lands, with Constantinople as its capital. This was called the Great Idea (Megali Idea), and it was sustained by almost continuous rebellions against Ottoman rule in Greek speaking territories, particularly Crete, Thessaly and Macedonia. When the Crimean War broke out in 1854, Greece saw an opportunity to gain Ottoman controlled territory that had large Greek populations. Greece, an Orthodox nation, had considerable support in Russia, but the Russian government decided it was too dangerous to help Greece expand its holdings. When the Russians attacked the Ottoman forces, Greece invaded Thessaly and Epirus. To block further Greek moves, the British and French occupied the main Greek port at Piraeus from April 1854 to February 1857. The Greeks, gambling on a Russian victory, incited the large scale Epirus Revolt of 1854 as well as uprisings in Crete. The revolts failed and Greece made no gains during the Crimean War, which Russia lost. A new generation of Greek politicians was growing increasingly intolerant of King Otto's continuing interference in government. In 1862, the King dismissed his prime minister, the former admiral Konstantinos Kanaris, the most prominent politician of the period. This provoked a military rebellion, forcing Otto to accept the inevitable and leave the country. The Greeks then asked Britain to send Queen Victoria's son Prince Alfred as their new king, but this was vetoed by the other Powers. Instead, a young Danish Prince became King George I. George was a very popular choice as a constitutional monarch, and he agreed that his sons would be raised in the Greek Orthodox faith. As a reward to the Greeks for adopting a pro British King, Britain ceded the Ionian Islands to Greece.
Георг I патшалық етуі, 1864-1913
Ұлыбритания мен Георг патшаның ықпалымен Грекия 1864 жылы демократиялық Грекия Конституциясын қабылдады. Патшаның билігі шектелді, Сенат таратылды және сайлау құқығы барлық ересек ерлерге кеңейтілді. Сайлауда мақұлдау дауыс беру жүйесі қолданылды, әр кандидатқа арналған бір жәшік "иә" және "жоқ" бөлімдеріне бөлінді, онда сайлаушылар қорғасын дөңгелектерін тастады. Дегенмен, грек саясаты бұрынғысынша династиялық сипатта болды. Заимис, Раллис және Трикупис сияқты фамилиялар премьер-министр қызметін қайта-қайта атқарды. Партиялар жеке басшылардың айналасында құрылғанмен, көбінесе олардың есімдерін алып жүрді, екі негізгі саяси бағыт болды: біріншісі Шарилаос Трикупис, кейін Элефтериос Венизелос басқарған либералдар, екіншісі Теодорос Делиганнис, содан кейін Трасивулос Займис басқарған консерваторлар. Трикупис пен Делиганнис 19 ғасырдың соңында грек саясатына үстемдік етті, үкіметте кезекпен тұрды. Трикупис сыртқы саясатта Ұлыбританиямен ынтымақтастық, инфрақұрылым мен отандық өнеркәсіпті дамыту, қорғау тарифін көтеру және прогрессивті әлеуметтік заңдарды қабылдауды жақтады, ал халықшыл Делиганнис грек ұлтшылдығын және Мегали Идеясын насихаттауға баса мән берді. Грекия 19 ғасыр бойына өте кедей ел болып қала берді. Елде шикізат, инфрақұрылым және капитал жетіспеді. Ауыл шаруашылығы көбінесе күнкөріс деңгейінде болды, экспортқа шығарылатын маңызды тауарлар – жүзім, құрғақ жүзім және темекі ғана еді. Кейбір гректер саудагерлер мен кеме иелері ретінде байыды, Пирей ірі порқа айналды, бірақ осы байлықтың аз бөлігі грек шаруаларына жетті. Грекия Лондонның қаржы үйлеріне қарызға батып қалды. 1890 жылдары Грекия дерлік банкротқа ұшырады. Ауылдық жерлерде және аралдарда кедейлік кең таралған, ол тек Америка Құрама Штаттарына үлкен көлемде эмиграция арқылы жеңілді. Ауылдық жерлерде білім беру деңгейі төмен болды. Дегенмен, байланыс және инфрақұрылымды дамытуда прогресс болды, Афинада әдемі қоғамдық ғимараттар салынды. 1896 жылы елордада Олимпиада ойындары қайта жандандырылды, бұл үлкен жетістік болды. Георгий I патшалық кезеңінде Грекияда парламенттік жүйе едәуір дамыды. Бастапқыда премьер-министрді таңдаудағы патшаның артықшылығы сақталды және 1875 жылы реформатор Шарилаос Трикупис парламенттік сенімнің дедиломен қағидасын енгізгенге дейін үкіметтік тұрақсыздыққа себеп болды. Алайда, клиенттік қарым-қатынастар мен жиі сайлау төңкерістері грек саясатында қалыпты жағдай болып қала берді және елдің дамуына кедергі келтірді. Сыбайлас жемқорлық және Трикупис шығындарын арттыру (Корф каналы сияқты қажетті инфрақұрылымды құру үшін) әлсіз грек экономикасына ауыр жүк салды, 1893 жылы мемлекеттік төлем қабілетсіздігін жариялауға және елдің кредиторларын төлеу үшін Халықаралық қаржылық бақылау органының бақылауын қабылдауға мәжбүр етті. 19 ғасырдағы Грекиядағы тағы бір саяси мәселе – грек тілі мәселесі. Грек халқы демотика деп аталатын грек тілінің бір түрін сөйледі. Көптеген білімді элиталар оны шаруалардың диалектісі деп қарады және ежелгі грек тілінің мәнін қайта жандандыруға ұмтылды. Сондықтан үкіметтік құжаттар мен газеттер катарэвуса (тазаланған) грек тілінде жарық көрді, оны қарапайым гректердің өте аз бөлігі ғана оқи алатын. Либералдар демотиканы мемлекеттік тіл ретінде тануды жақтады, бірақ консерваторлар мен Православ шіркеуі мұндай әрекеттерге қарсы тұрды, сондықтан 1901 жылы Жаңа Өсиет демотикаға аударылғанда Афинада тәртіпсіздіктер орын алып, үкімет құлады (Евангелияка). Бұл мәселе грек саясатын 1970 жылдарға дейін мазалады. Алайда, гректер Осман империясының грек тілінде сөйлейтін провинцияларын азат етуге біріккен. Әсіресе Критте, Криттік көтеріліс (1866–1869) ұлтшылдық сезімді оятты. Ресей-Түрік соғысы (1877–1878) басталғанда, грек халқының сезімі Ресей жағына жиналды, бірақ Грекия өте кедей болды және Ұлыбританияның араласуынан қорқып, соғысқа ресми түрде кірмеді. Дегенмен, 1881 жылы Берлин шарты бойынша Тессалия және Эпирдің шағын бөліктері Грекияға берілді. Криттегі гректер көтерілістерді ұйымдастыруды жалғастырды, ал 1897 жылы Теодорос Делиганнис басқарған грек үкіметі халықтың қысымына көніп, Осман империясына соғыс жариялады. 1897 жылғы грек-түрік соғысында жақсы даярланбаған және қаруланбаған грек армиясы Осман империясынан жеңілді. Алайда, үлкен державалардың араласуы арқасында Грекия тек шекара бойындағы шағын аумақты ғана Түркияға жоғалтты, ал Крит Грекияның шаһзадасы Георгий басқаруымен тәуелсіз мемлекет ретінде құрылды. Осман империясындағы гректер арасындағы ұлтшылдық сезім күшейді, 1890 жылдары Македонияда тұрақты тәртіпсіздіктер орын алды. Мұнда гректер тек Осман империясымен ғана емес, сонымен қатар этникалық құрамы әртүрлі жергілікті халықтың жүректерін және санасын бағындыру үшін қарулы пропаганда күресінде болгариямен де бәсекелестікке түсті, оны «Македондық күрес» деп атады. 1908 жылдың шілдесінде Осман империясында Жас түрк революциясы болды. Осман империясының ішкі дағдарысын пайдаланып, Австро-Венгрия Босния мен Герцеговинаны аннексиялады, ал Болгария Осман империясынан тәуелсіздігін жариялады. Критте жергілікті халық, Элефтериос Венизелос басшылығымен, Грекиямен бірігуді, яғни Эносисті жариялады, бұл тағы бір дағдарысты тудырды. Грек үкіметі, Димитриос Раллис басшылығымен, жағдайды пайдалана алмай, Критті құрамына қоса алмағаны көптеген гректерді, әсіресе жас әскери шенеуніктерді ашуландырды. Олар «Әскери лиганы» құрды, мақсаты Осман әріптестеріндей үкіметтік реформаларға қол жеткізу болды. 15 тамыз 1909 жылы болған Гуди төңкерісі қазіргі грек тарихындағы шешуші кезең болды: әскери төңкерісшілер саясатта тәжірибесіз болғандықтан, олар либералдық қағидалары жоғары бағаланған Венизелосты Грекияға өздерінің саяси кеңесшісі ретінде шақыруға мәжбүр болды. Венизелос тез арада өте күшті саяси тұлғаға айналды, оның жақтастары 1910 жылдың тамызындағы сайлауда жеңіске жетті. Венизелос 1910 жылдың қазанында премьер-министр болып тағайындалды, грек саясатына оның тұлғасы 25 жыл бойы үстемдік ететін кезеңді ашты. Венизелос жаңа және либералдық конституцияны қоса алғанда, кең ауқымды реформалар бағдарламасын бастады, сондай-ақ мемлекеттік басқару, білім беру және экономика салаларында реформалар жүргізді. Армия және теңіз күштері үшін француз және британ әскери миссиялары шақырылды, қару-жарақ сатып алынды. Сонымен қатар, Ливиядағы Итальян-Түрік соғысы Осман империясының әлсіздігін көрсетті.
At the urging of Britain and King George, Greece adopted the much more democratic Greek Constitution of 1864. The powers of the King were reduced, the Senate was abolished, and the franchise was extended to all adult males. Approval voting was used in elections, with one urn for each candidate divided into "yes" and "no" portions into which voters dropped lead beads. Nevertheless, Greek politics remained heavily dynastic, as it has always been. Family names such as Zaimis, Rallis and Trikoupis occurred repeatedly as prime ministers. Although parties were centered around the individual leaders, often bearing their names, two broad political tendencies existed: the liberals, led first by Charilaos Trikoupis and later by Eleftherios Venizelos, and the conservatives, led initially by Theodoros Deligiannis and later by Thrasivoulos Zaimis. Trikoupis and Deligiannis dominated Greek politics in the later 19th century, alternating in office. Trikoupis favoured co operation with Great Britain in foreign affairs, the creation of infrastructure and an indigenous industry, raising protective tariffs and progressive social legislation, while the more populist Deligiannis depended on the promotion of Greek nationalism and the Megali Idea. Greece remained a very poor country throughout the 19th century. The country lacked raw materials, infrastructure and capital. Agriculture was mostly at the subsistence level, and the only important export commodities were currants, raisins and tobacco. Some Greeks grew rich as merchants and shipowners, and Piraeus became a major port, but little of this wealth found its way to the Greek peasantry. Greece remained hopelessly in debt to London finance houses. By the 1890s, Greece was virtually bankrupt. Poverty was rife in the rural areas and the islands, and was eased only by large scale emigration to the United States. There was little education in the rural areas. Nevertheless, there was progress in building communications and infrastructure, and fine public buildings were erected in Athens. The capital staged the revival of the Olympic Games in 1896, which proved a great success. The parliamentary process developed greatly in Greece during the reign of George I. Initially, the royal prerogative in choosing his prime minister remained and contributed to governmental instability, until the introduction of the dedilomeni principle of parliamentary confidence in 1875 by the reformist Charilaos Trikoupis. Clientelism and frequent electoral upheavals however remained the norm in Greek politics, and frustrated the country's development. Corruption and Trikoupis' increased spending (to create necessary infrastructure such as the Corinth Canal) overtaxed the weak Greek economy, forcing the declaration of public insolvency in 1893 and to accept the imposition of an International Financial Control authority to pay off the country's creditors. Another political issue in 19th century Greece was the Greek language question. The Greek people spoke a form of Greek called Demotic. Many of the educated elite saw this as a peasant dialect and were determined to restore the glories of Ancient Greek. Government documents and newspapers were consequently published in Katharevousa (purified) Greek, a form that few ordinary Greeks could read. Liberals favoured recognising Demotic as the national language, but conservatives and the Orthodox Church resisted all such efforts, to the extent that when the New Testament was translated into Demotic in 1901, riots erupted in Athens and the government fell (the Evangeliaka). This issue would continue to plague Greek politics until the 1970s. All Greeks were united, however, in their determination to liberate the Greek speaking provinces of the Ottoman Empire. Especially in Crete, the Cretan Revolt (1866–1869) raised nationalist fervour. When war broke out between Russian and the Ottomans in the Russo Turkish War (1877–1878), Greek popular sentiment rallied to Russia's side, but Greece was too poor and too concerned about British intervention to enter the war officially. Nevertheless, in 1881, Thessaly and small parts of Epirus were ceded to Greece as part of the Treaty of Berlin. Greeks in Crete continued to stage regular revolts, and in 1897, the Greek government under Theodoros Deligiannis, bowing to popular pressure, declared war on the Ottomans. In the ensuing Greco Turkish War of 1897, the badly trained and equipped Greek army was defeated by the Ottomans. Through the intervention of the Great Powers however, Greece lost only a little territory along the border to Turkey, while Crete was established as an autonomous state under Prince George of Greece as the Cretan State. Nationalist sentiment among Greeks in the Ottoman Empire continued to grow, and by the 1890s there were constant disturbances in Macedonia. Here, the Greeks were in competition not only with the Ottomans, but also with the Bulgarians, in an armed propaganda struggle for the hearts and minds of the ethnically mixed local population, the so called "Macedonian Struggle". In July 1908, the Young Turk Revolution broke out in the Ottoman Empire. Taking advantage of the Ottoman internal turmoil, Austria Hungary annexed Bosnia and Herzegovina and Bulgaria declared its independence from the Ottoman Empire. On Crete, the local population, led by a young politician named Eleftherios Venizelos, declared Enosis, Union with Greece, provoking another crisis. The fact that the Greek government, led by Dimitrios Rallis, proved unable to likewise take advantage of the situation and bring Crete into the fold, rankled many Greeks, especially young military officers. These formed a secret society, the "Military League", with the purpose of emulating their Ottoman colleagues to seek governmental reforms. The resulting Goudi coup on 15 August 1909 marked a watershed in modern Greek history: as the military conspirators were inexperienced in politics, they asked Venizelos, who had impeccable liberal credentials, to come to Greece as their political adviser. Venizelos quickly established himself as a powerful political figure, and his allies won the August 1910 elections. Venizelos became prime minister in October 1910, ushering a period of 25 years where his personality would dominate Greek politics. Venizelos initiated a major reform program, including a new and more liberal constitution and reforms in the spheres of public administration, education and economy. French and British military missions were invited for the army and navy respectively, and arms purchases were made. In the meantime, the Ottoman Empire's weaknesses were revealed by the ongoing Italo Turkish War in Libya.
Балқан соғыстары
1912 жылдың көктемінде христиан Балқан мемлекеттері (Грекия, Болгария, Черногория және Сербия) арасындағы екіжақты келісімдер сериясы Осман империясына 1912 жылдың қазан айында соғыс жариялаған Балқан одағын құрды. Бірінші Балқан соғысында Осман әскері барлық майданда жеңіліске ұшырады, ал төрт одақтас мүмкіндігінше көп аумақты басып алуға асықты. Гректер Салониканы болгарлардан сәл бұрын басып алды, сондай-ақ Иоаннина қаласымен бірге Эпирдің көп бөлігін, Крит аралын және Эгей теңізінің аралдарын жаулады. Лондон шарты (1913) соғысты аяқтады, бірақ ешкім қанағаттанбады, көп ұзамай төрт одақтас Македонияны бөлісу мәселесінде келіспей қалды. 1913 жылдың маусымында Болгария Грекия мен Сербияға шабуыл жасап, Екінші Балқан соғысын бастарды, бірақ шабуылдары сәтсіз аяқталды. Екінші Балқан соғысын аяқтаған Бухарест шарты (1913) Грекияға Оңтүстік Эпир, Македонияның оңтүстік жартысы (Грекия Македониясы деп аталады), Крит және Эгей теңізіндегі аралдарды қалдырды, Италия 1911 жылдан бері басып алған Додеканес аралдарынан басқа. Бұл табыстар Грекияның аумағы мен халқын шамамен екі есеге арттырды. 1913 жылдың наурыз айында анархист Александрос Шинас Салоникада Георг патшаны өлтірді, ал оның ұлы Константин I таққа отырды. Константин Грецияда туған алғашқы грек патшасы және тумысынан грек православтығын қабылдаған алғашқы грек патшасы болды. Оның есімі романтикалық грек ұлтшылдығының (Мегали Идея) рухында таңдалды, бұл сол аттас Византия императорларын еске түсірді. Бұған қоса, Балқан соғыстары кезінде грек армиясының бас қолбасшысы ретінде оның үлкен беделі болды, оған премьер-министрі Венизелос ғана теңесе алды.
Through the spring of 1912, a series of bilateral agreements between the Christian Balkan states (Greece, Bulgaria, Montenegro and Serbia) formed the Balkan League, which in October 1912 declared war on the Ottoman Empire. In the First Balkan War, the Ottomans were defeated on all fronts, and the four allies rushed to grab as much territory as they could. The Greeks occupied Thessaloniki just ahead of the Bulgarians, and also took much of Epirus with Ioannina, as well as Crete and the Aegean Islands. The Treaty of London (1913) ended the war, but no one was left satisfied, and soon, the four allies fell out over the partition of Macedonia. In June 1913, Bulgaria attacked Greece and Serbia, beginning the Second Balkan War, but was beaten back. The Treaty of Bucharest (1913), which concluded the Second Balkan War, left Greece with southern Epirus, the southern half of Macedonia (known as Greek Macedonia), Crete and the Aegean islands, except for the Dodecanese, which had been occupied by Italy since 1911. These gains nearly doubled Greece's area and population. In March 1913, an anarchist, Alexandros Schinas, assassinated King George in Thessaloniki, and his son came to the throne as Constantine I. Constantine was the first Greek king born in Greece and the first to be Greek Orthodox by birth. His very name had been chosen in the spirit of romantic Greek nationalism (the Megali Idea), evoking the Byzantine emperors of that name. In addition, as the Commander in chief of the Greek Army during the Balkan Wars, his popularity was enormous, rivalled only by that of Venizelos, his prime minister.
Бірінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі дағдарыстар, 1914-1922 жылдар
1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, король мен оның премьер-министрі Венизелос Грекияның Сербиямен одақтасу шартына қарамастан, бейтараптық саясат ұстануды қалаған. Алайда, одақтастар 1915 жылы Дарданелл операциясында Грекиядан көмек сұрағанда, олар Кипрді ұсынып, алмасуға келгенде, олардың пікірлердің айырмашылығы байқалды: Константин Германияда білім алған, император Вильгельмнің қарындасы Пруссиялық Софияға үйленген және Орталық державалардың жеңіске жететініне сенген. Венизелос болса, Англияға деген ықыласы зор, одақтастардың жеңісіне сене білген. Грекия, теңіздік ел болғандықтан, қуатты британдық флотқа қарсы тұра алмайтынын, сондай-ақ екі соғыстан кейін демалыс қажет екенін айтқан король Константин бейтараптықты сақтауды жөн көрді, ал Венизелос Грекияның одақтастардың жағында соғысқа қатысуын белсенді түрде іске қосты. Венизелос отставкаға кетті, бірақ 1915 жылғы Грекия сайлауында жеңіске жетіп, қайтадан үкімет құрды. 1915 жылғы қазан айында Болгария Германияның одақтасы ретінде соғысқа қатысқанда, Венизелос одақтас әскерлерін Грекияға (Салоника майданына) шақырды, осыдан кейін Константин оны қайтадан қызметтен босатып жіберді. 1916 жылдың тамызында, соғыстағы екі тарап та әлі де теориялық түрде бейтарап Грекия территориясына еніп, бірнеше инциденттер жасағаннан кейін, Венизелист офицерлері одақтастар бақылайтын Салоникиде көтеріліс ұйымдастырды, ал Венизелос онда жеке үкімет құрды. Константин енді тек Балқан соғыстарынан бұрынғы Грекияда (“Ескі Грекия”) билік жүргізді, ал оның үкіметі одақтастар тарапынан үнемі қорлыққа ұшырады. 1916 жылғы қарашада француз әскері Пирейді басып алып, Афинаны бомбалады және грек флотын капитуляцияға мәжбүр етті. Роялистік әскерлер оларға атқылап, француз және грек роялистік әскерлері арасында шайқас болды. Афинада Венизелос жақтастарына қарсы дауылдар болды (Noemvriana). 1917 жылғы ақпан революциясынан кейін Ресейдегі патшаның Константинге деген қолдауы тоқтатылып, ол 1917 жылғы маусымда елден кетуге мәжбүр болды, бірақ ресми түрде тақтан бас тартқан жоқ. Оның екінші ұлы Александр патша болды, ал қалған патшалық отбасы және ең танымал роялистер онымен бірге эмиграцияға кетті. Венизелос енді сырттай біріккен Грекияны одақтастардың жағында соғысқа бастады, бірақ бетінің астында грек қоғамының венизелистер мен венизелистерге қарсыларға бөлінуі, «Ұлттық айырық» деп аталатын жағдай, одан әрі күшейді.
When World War I broke out in 1914, the King and his prime minister Venizelos both preferred to maintain a neutral stance, in spite of Greece's treaty of alliance with Serbia, which had been attacked by Austria Hungary as the first belligerent action of the conflict. But when the Allies asked for Greek help in the Dardanelles campaign of 1915, offering Cyprus in exchange, their diverging views became apparent: Constantine had been educated in Germany, was married to Sophia of Prussia, sister of Kaiser Wilhelm, and was convinced of the Central Powers' victory. Venizelos, on the other hand, was an ardent anglophile, and believed in an Allied victory. Since Greece, a maritime country, could not oppose the mighty British navy, and citing the need for a respite after two wars, King Constantine favored continued neutrality, while Venizelos actively sought Greek entry in the war on the Allied side. Venizelos resigned, but won the Greek elections of 1915 and again formed the government. When Bulgaria entered the war as a German ally in October 1915, Venizelos invited Allied forces into Greece (the Salonika front), for which he was again dismissed by Constantine. In August 1916, after several incidents in which both sides in the war had encroached upon the still theoretically neutral Greek territory, Venizelist officers rose up in Allied controlled Thessaloniki and Venizelos established a separate government there known as the result of a so called Movement of National Defence. Constantine was now ruling only in what was Greece before the Balkan Wars ("Old Greece"), and his government was subject to repeated humiliations from the Allies. In November 1916 the French occupied Piraeus, bombarded Athens and forced the Greek fleet to surrender. The royalist troops fired at them, leading to a battle between French and Greek royalist troops. There were also riots against supporters of Venizelos in Athens (the Noemvriana). Following the February Revolution in Russia in 1917, the Tsar's support for his cousin Constantine was eliminated, and he was forced to leave the country, without actually abdicating, in June 1917. His second son Alexander became King, while the remaining royal family and the most prominent royalists followed him into exile. Venizelos now led a superficially united Greece into the war on the Allied side, but underneath the surface, the division of Greek society into Venizelists and anti Venizelists, the so called National Schism, became more entrenched.
Грек-түрік соғысы (1919-1922)
1918 жылдың қарашасында соғыс аяқталғаннан кейін, құлдырап бара жатқан Осман империясы жеңімпаздардың арасында бөлінуге дайын тұрды, ал Грекия енді одақтастар уәделерін орындайды деп күтті. Вензелостың дипломатиялық күш-жігерінің нәтижесінде Грекия 1919 жылғы қарашадағы Нойи шартында Батыс Фракияны, ал 1920 жылғы тамыздағы Севр шартында Шығыс Фракияны және Батыс Анатолиядағы Смирна маңындағы аймақты (1919 жылдың мамырынан бері грек әкімшілігінде болған Смирнаның оккупациясы) қамтыды. Константинопольдің болашағы белгісіз қалды. Бірақ сол кезде Түркияда Мұстафа Кемал (кейін Кемал Ататүрік) бастаған Түрік Ұлттық қозғалысы көтеріліп, Анкарада қарсы үкімет құрып, грек әскерімен күреске түсті. Осы сәтте Мегали идеясының іске асуына мүмкіндік туды. Дегенмен грек қоғамындағы жік бөлініс соншалықты терең болғандықтан, Вензелос Грекияға оралған соң, екі корольшіл бұрынғы офицер оған қастандық жасауға тырысты. Одан да таң қалдыратыны, Вензелостың Либералдық партиясы 1920 жылғы қарашадағы Грекия сайлауында жеңіліске ұшырады, ал 1920 жылғы Грекиядағы референдумда грек халқы Александр патшаның күрт қайтысынан кейін Константин патшаның эмиграциядан оралуына дауыс берді. Анатолиядағы Кіші Азия жорығын тоқтатуды қанатын ту еткен Біріккен оппозиция, керісінше, оны күшейтті. Бірақ корольдіктің қайта орнатылуының ауыр салдары болды: көптеген тәжірибелі вензелист офицерлер қызметтен босатылды немесе әскерді тастап кетті, ал Италия мен Франция жек көрінетін Константиннің оралуын Кемалға қолдау көрсету үшін тиімді сылтау ретінде пайдаланды. Соңында, 1922 жылдың тамызында түрік әскері грек майданын жеңіп, Смирнаны басып алды, бұл нәтижеде Смирнаның қасіретті Ұлы өртіне әкеп соқты. Грек әскері Лозанна шартының (1923) талаптарына сәйкес Анатолияны ғана емес, сонымен қатар Шығыс Фракияны және Имброс және Тенедос аралдарын да эвакуациялады. Грекия мен Түркия арасында 1,5 миллионнан астам христиан мен жарты миллионға жуық мұсылманды қоныстандырған халық алмасу туралы келісімге қол жеткізілді. Бұл апат Мегали идеясының соңына сызық тартып, Грекияны қаржылық тұрғыдан құлатты, моральдық жағдайы нашарлады және пропорционалды түрде көптеген грек босқындарына баспана мен тамақ беруге мәжбүр етті.
With the end of the war in November 1918, the moribund Ottoman Empire was ready to be carved up among the victors, and Greece now expected the Allies to deliver on their promises. In no small measure through the diplomatic efforts of Venizelos, Greece secured Western Thrace in the Treaty of Neuilly in November 1919 and Eastern Thrace and a zone around Smyrna in western Anatolia (already under Greek administration as the Occupation of Smyrna since May 1919) in the Treaty of Sèvres of August 1920. The future of Constantinople was left to be determined. But at the same time, a Turkish National Movement rose in Turkey led by Mustafa Kemal (later Kemal Atatürk), who set up a rival government in Ankara and was engaged in fighting the Greek army. At this point, the fulfillment of the Megali Idea seemed near. Yet so deep was the rift in Greek society that on his return to Greece, an assassination attempt was made on Venizelos by two royalist former officers. Even more surprisingly, Venizelos' Liberal Party lost the Greek elections of November 1920, and in the Greek plebescite of 1920, the Greek people voted for the return of King Constantine from exile after the sudden death of King Alexander. The United Opposition, which had campaigned on the slogan of an end to the Asia Minor Campaign in Anatolia, instead intensified it. But the royalist restoration had dire consequences: many veteran Venizelist officers were dismissed or left the army, while Italy and France found the return of the hated Constantine a useful pretext for switching their support to Kemal. Finally, in August 1922, the Turkish army shattered the Greek front, and took Smyrna in an operation that led to the disastrous Great Fire of Smyrna. The Greek army evacuated not only Anatolia, but also Eastern Thrace and the islands of Imbros and Tenedos in accordance with the terms of the Treaty of Lausanne (1923). A population exchange between Greece and Turkey was agreed between the two countries, with over 1.5 million Christians and almost half a million Muslims being uprooted. This catastrophe marked the end of the Megali Idea, and left Greece financially exhausted, demoralized, and having to house and feed a proportionately huge number of Greek refugees.
Республика және монархия (1922-1940 жж.)
Апат саяси дағдарысты тереңдетті, қайтып келген армия венизелист офицерлерінің қол астында көтеріліп, 1922 жылдың қыркүйегінде король Константинді тұңғыш ұлы Георг II-нің пайдасына тағы да отставкаға кетуге мәжбүр етті. "Революциялық комитет" полковниктер Стилианос Гонатас (жақын арада премьер-министр болады) және Николаос Пластирас басқарған, роялистерге қарсы "Алтылардың соты" деп аталатын сиқыршылық аңшылыққа кірісті. 1923 жылы Грекияда жаңа конституция жобасын әзірлеу өкілеттігі бар Ұлттық Ассамблеяны құру үшін сайлау өтті. Роялист Леонардопулос Гаргалидидің төңкеріс жасауға тырысқан сәтсіз әрекеті нәтижесінде монархистік партиялар дауыс беруден бас тартты, бұл либералды партиялар мен олардың одақтастарының үлкен жеңісіне әкелді. Георг II патшадан елден кетуді талап етті, ал 1924 жылы 25 наурызда Александрос Папанастасиу Екінші Грекия Республикасын жариялады, оны бір айдан кейін 1924 жылғы грек плебисциті бекітті. Алайда жаңа Республика тұрақсыз негізде салынды. Ұлттық шиізм жалғасты, өйткені монархистер, Иоанн Метаксасты қоспағанда, венизелист-меценат республикашыл режимін мойындамады. Екі жақтың да көптеген жетекші жақтаушыларын қамтамасыз еткен күшті армия, саясатқа араласуға бейім, есеп беруге болатын факторға айналды. Грекия дипломатиялық жағынан оқшауланған және осал болды, өйткені 1923 жылғы Корфу оқиғасы көрсетті, ал мемлекеттің экономикалық негіздері он жылдық соғыстан кейін қирады және ел халқының төрттен бір бөлігі кенеттен көбейді. Алайда босқындар Грекияға жаңа серпіліс әкелді. Олар қазір кедейленіп қалды, бірақ 1922 жылға дейін олардың көбі кәсіпкер және жақсы білімді болды. Көптеген адамдар Венизелос пен Республиканың адал жақтастары болып, радикалды көзқарас танытып, Грекияның жаңадан пайда болған Коммунистік партиясында жетекші рөл атқарды. 1925 жылдың маусым айында генерал Теодорос Пангалос төңкеріс жасап, бір жыл бойы диктатор ретінде билік жүргізді, бірақ басқа генерал Георгиос Кондилис оны құлатып, Республиканы қалпына келтірді. Осы аралықта Пангалос Грекияны Петричтегі оқиғадан кейін Болгариямен қысқа мерзімді соғысқа итермелеуге және Салоники мен оның ішкі аймағында Югославияға өзінің реваншистік саясатына қолдау табу үшін қабылдауға болмайтын жеңілдіктер жасауға тырысты. 1928 жылы Венизелос жер аударылудан оралды. 1928 жылы Грекияда өткен сайлауда жеңіске жетіп, ол үкімет құрды. Бұл Екінші Республиканың төрт жылдық мерзімін толық орындаған жалғыз кабинеті болды және оның артында қалдырған жұмысы едәуір болды. Ішкі реформалармен қатар, Венизелос Грекияның халықаралық қарым-қатынастарын қалпына келтірді, тіпті 1930 жылы Анкараға сапармен және Достық келісімге қол қоюмен грек-түрік татулығын бастады. Ұлы депрессия Грекияға, ауыл шаруашылығы экспортына тәуелді кедей елге, әсіресе қатты әсер етті. Аудандардағы кедейліктің дәстүрлі қауіпсіздігі болып табылатын АҚШ-қа көшіп келудің тоқтатылуы жағдайды нашарлатты. Нәтижесінде жұмыссыздықтың жоғары деңгейі мен әлеуметтік тәртіпсіздіктер пайда болды, ал Грекияның Коммунистік партиясы тез алға жылжуда. 1932 жылы Венизелос Грекияның мемлекеттік борышын өтеуге мәжбүр болды, ал 1932 жылғы Грекия сайлауынан кейін ол қызметінен кетті. Оның орнын халық партиясының Панагис Цалдарис бастаған монархистік коалициялық үкімет басқарды. 1933 және 1935 жылдары Республиканы сақтап қалу үшін екі сәтсіз Венизелистік әскери төңкеріс болды, бірақ олар кері әсер етті. 1935 жылы 10 қазанда, Грекиядағы төңкеріс әрекеті тоқтатылғаннан бірнеше ай өткен соң, бұрынғы венизелист Георгиос Кондилис тағы бір төңкеріспен республиканы жойып, монархияның қалпына келтірілгенін жариялады. 1935 жылы Грекияда жүргізілген плебисцит режимнің өзгеруін растады (шетелдік 97,88% дауыспен), патша Георг II қайтып келді. Георг II патша бірден Кондиллисті қызметінен босатып, профессор Константинос Демерцисті уақытша премьер-министр етіп тағайындады. Сол уақытта елден айдалған Венизелос Грекияға фашистік Италияның көтерілуінен қауіп төнгендіктен, монархия туралы қақтығысты тоқтатуға шақырды. Оның либералдық көшбасшы лауазымындағы орынбасарлары Темистоклис Софолис пен Георгиос Папандреу келісті және монархияның қалпына келтірілуі қабылданды. 1936 жылғы Грекиядағы сайлауда коммунистердің үлес салмағы басым болған парламентке дауыс берілмеді. Үкімет құра алмай қалғандықтан, Демерцис өз жұмысын жалғастырды. Сонымен қатар, Грекияның саяси сахнасында бірқатар қайтыстар болды: Кондилис ақпан айында, Венизелос наурызда, Демерцис сәуірде және Цалдарис мамыр айында қайтыс болды. Жол енді Иоанн Метаксас үшін ашық болды, ол Демерцистің уақытша премьер-министр лауазымын иеленді. Зейнеткерлікке кеткен роялистік генерал Метаксас, әлеуметтік қақтығыстың алдын алу және коммунистердің өсіп келе жатқан күшін басу үшін авторитарлық үкіметтің қажеттілігіне сенді. 1936 жылдың 4 тамызында патшаның қолдауымен ол парламентті тоқтатты және 4 тамыз режимін орнатты. Коммунистер басылды, либералдық көшбасшылар ішкі жер аударуға жіберілді. Бенито Муссолинидің фашистік Италиясынан үлгі алып, Метаксас режимі "Үшінші грек өркениеті", римдік амал, Жастардың Ұлттық ұйымы сияқты әртүрлі ұғымдарды насияттады және халықтың қолдауын алу үшін Грекияның әлеуметтік сақтандыру институты (IKA) сияқты шаралар енгізді, ол әлі де Грециядағы ең ірі әлеуметтік қамсыздандыру мекемесі болып табылады. Бұл күш-жігерге қарамастан, режим кең халықтық қолдауға немесе жаппай қозғалысқа ие болған жоқ. Грек халқы көбінесе бейжай болды, Метаксасқа қарсы белсенді түрде шыққан жоқ. Метаксас сонымен қатар Еуропалық соғысқа дайындық үшін елдің қорғанысын жақсартты, басқа қорғаныс шараларының қатарында "Метаксас желісін" салған. Фашизмді үлгі алуына және жандана бастаған нацистік Германиямен тығыз экономикалық байланыстарына қарамастан, Метаксас Грекияның дәстүрлі түрде Ұлыбританиямен тығыз байланысы болғандықтан, сондай-ақ патша Георг II-нің жеке ағылшыншылдығын ескере отырып, бейтараптық саясатын ұстанды. 1939 жылдың сәуір айында Италияның Албанияны аннексиялауымен итальяндық қауіп күрт жақындады, сол кезде Ұлыбритания Грекияның шекараларына қоғамдық кепілдік берді. Осылайша, 1939 жылдың қыркүйегінде Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Грекия бейтарап күйде қалды.
The catastrophe deepened the political crisis, with the returning army rising up under Venizelist officers and forcing King Constantine to abdicate again, in September 1922, in favour of his firstborn son, George II. The "Revolutionary Committee" headed by Colonels Stylianos Gonatas (soon to become Prime Minister) and Nikolaos Plastiras engaged in a witch hunt against the royalists, culminating in the "Trial of the Six". The Greek election of 1923 was held to form a National Assembly with powers to draft a new constitution. Following a failed royalist Leonardopoulos Gargalidis coup attempt, the monarchist parties abstained, leading to a landslide for the Liberals and their allies. King George II was asked to leave the country, and on 25 March 1924, Alexandros Papanastasiou proclaimed the Second Hellenic Republic, ratified by the Greek plebiscite of 1924 a month later. However, the new Republic was built on unstable foundations. The National Schism lived on, as the monarchists, with the exception of Ioannis Metaxas, did not acknowledge the Venizelist sponsored Republican regime. The army, which had power and provided many of the leading proponents of both sides, became a factor to be reckoned with, prone to intervene in politics. Greece was diplomatically isolated and vulnerable, as the Corfu incident of 1923 showed, and the economic foundations of the state were in ruins after a decade of war and the sudden increase of the country's population by a quarter. The refugees, however, also brought a new air into Greece. They were impoverished now, but before 1922 many had been entrepreneurs and well educated. Staunch supporters of Venizelos and the Republic, many would radicalize and play a leading role in the nascent Communist Party of Greece. In June 1925, General Theodoros Pangalos launched a coup and ruled as a dictator for a year until a counter coup by another General, Georgios Kondylis, unseated him and restored the Republic. In the meantime, Pangalos managed to embroil Greece in a short lived war with Bulgaria precipitated by the Incident at Petrich and make unacceptable concessions in Thessaloniki and its hinterland to Yugoslavia in an effort to gain its support for his revanchist policies against Turkey. In 1928, Venizelos returned from exile. After a landslide victory in the Greek election of 1928, he formed a government. This was the only cabinet of the Second Republic to run its full four year term, and the work it left behind was considerable. Alongside domestic reforms, Venizelos restored Greece's frayed international relations, even initiating a Greco Turkish reconciliation with a visit to Ankara and the signing of a Friendship Agreement in 1930. The Great Depression hit Greece, an already poor country dependent on agricultural exports, particularly hard. Matters were made worse by the closing off of emigration to the United States, the traditional safety valve of rural poverty. High unemployment and consequent social unrest resulted, and the Communist Party of Greece made rapid advances. Venizelos was forced to default on Greece's national debt in 1932, and he fell from office after the Greek elections of 1932. He was succeeded by a monarchist coalition government led by Panagis Tsaldaris of the People's Party. Two failed Venizelist military coups followed in 1933 and 1935 in an effort to preserve the Republic, but they had the opposite effect. On 10 October 1935, a few months after he suppressed the 1935 Greek coup d'état attempt, Georgios Kondylis, the former Venizelist stalwart, abolished the Republic in another coup, and declared the monarchy restored. The rigged Greek plebiscite of 1935 confirmed the regime change (with an unsurprising 97.88% of votes), and King George II returned. King George II immediately dismissed Kondylis and appointed professor Konstantinos Demertzis as interim prime minister. Venizelos meanwhile, in exile, urged an end to the conflict over the monarchy in view of the threat to Greece from the rise of Fascist Italy. His successors as Liberal leader, Themistoklis Sophoulis and Georgios Papandreou, agreed, and the restoration of the monarchy was accepted. The Greek elections of 1936 resulted in a hung parliament, with the Communists holding the balance. As no government could be formed, Demertzis continued on. At the same time, a series of deaths left the Greek political scene in disarray: Kondylis died in February, Venizelos in March, Demertzis in April and Tsaldaris in May. The road was now clear for Ioannis Metaxas, who had succeeded Demertzis as interim prime minister. Metaxas, a retired royalist general, believed that an authoritarian government was necessary to prevent social conflict and quell the rising power of the Communists. On 4 August 1936, with the King's support, he suspended parliament and established the 4th of August Regime. The Communists were suppressed and the Liberal leaders went into internal exile. Patterning itself after Benito Mussolini's Fascist Italy, Metaxas' regime promoted various concepts such as the "Third Hellenic Civilization", the Roman salute, a National Organisation of Youth, and introduced measures to gain popular support, such as the Greek Social Insurance Institute (IKA), still the biggest social security institution in Greece. Despite these efforts, the regime lacked a broad popular base or a mass movement supporting it. The Greek people were generally apathetic, without actively opposing Metaxas. Metaxas also improved the country's defenses in preparation for the forthcoming European war, constructing, among other defensive measures, the "Metaxas Line". Despite his aping of Fascism, and the strong economic ties with resurgent Nazi Germany, Metaxas followed a policy of neutrality, given Greece's traditionally strong ties to Britain, reinforced by King George II's personal anglophilia. In April 1939, the Italian threat suddenly loomed closer when Italy annexed Albania, whereupon Britain publicly guaranteed Greece's borders. Thus, when World War II broke out in September 1939, Greece remained neutral.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Осы жарияланған бейтараптығына қарамастан, Грекия Муссолинидің экспансиялық саясатының нысанына айналды. Грекияға қарсы провокациялардың бірі – 1940 жылдың 15 тамызында грек крейсері «Элли»-дің батып кетуі болды. 1940 жылдың 28 қазанында итальян әскерлері шекараны кесіп өтіп, Греко-итальян соғысын бастарды, бірақ гректердің нық қарсылығы оларды тоқтатты және Албанияға кері қайтаруға мәжбүр етті. Метакса 1941 жылдың қаңтарында күрт қайтыс болды. Оның өлімі режимді либералдау және парламенттік билікті қайта орнату үмітін тудырды, бірақ король Георг режимнің құрылымын сақтап қалғандықтан бұл үміттер күйреп қалды. Осы уақытта Адольф Гитлер Муссолиниді жеңілістен құтқару үшін Германия әскерлерін ауыстыруға мәжбүр болды және 1941 жылдың 6 сәуірінде Югославия мен Болгария арқылы Грекияға шабуыл жасады. Британдық көмекке қарамастан, мамыр айының соңына дейін немістер елдің көп бөлігін басып алды. Патша мен үкімет Критке қашып, Крит шайқасы аяқталғанға дейін сонда болды. Содан кейін олар Мысырға көшірілді, онда эмиграциядағы грек үкіметі құрылды. Грекия неміс, итальян және болгар аймақтарына бөлінді, ал Афинада марионеттік режим орнатылды. Оның мүшелері консерваторлар немесе фашистік көзқарастарға бейім ұлтшылдар болды. Үш квислинг премьер-министрі – Вермахтпен келісімге қол қойған генерал Георгиос Цолакоглу, Константинос Логотетопулос және неміс жеңілісінің алдында билікке келген Иоаннис Раллис болды. Ол қауіпсіздік батальондарын құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Грекия ауыр қиындықтарға тап болды, өйткені немістер елдің ауыл шаруашылығы өнімдерінің көп бөлігін тартып алды және балық аулау флотының жұмыс істеуіне кедергі келтірді. Соның салдарынан, және британдық блокада бастапқыда шетелдік көмек көрсетуге кедергі келтіргендіктен, Ұлы грек ашаршылығы орын алды. Жүздеген мың гректер қаза тапты, әсіресе 1941-1942 жылдардың қысында. Грекияның құрлықтағы тауларында бірнеше грек қарсылық қозғалыстары пайда болды, ал 1943 жылдың ортасына қарай Остік күштері тек негізгі қалаларды және байланыс жолдарын бақылады, ал тауларда «Еркін Грекия» құрылды. 1943 жылдың қыркүйегінде Италияның Грекиядағы оккупациялық аймақтарын Муссолинидің қызметтен алынуынан және Италияның соғыста Грекиямен одақтас ел ретінде қосылу шешімінен кейін неміс әскерлері басып алды. Ең ірі қарсылық тобы – Ұлттық азаттық фронты (EAM) Грекия Коммунистік партиясымен басқарылды, сондай-ақ Арис Велухиотис басқарған Грекия Халықтық азаттық армиясы (ELAS) де осы партияның бағынысында болды, және жақын арада олар мен Германиядан азат етілген аймақтардағы Ұлттық республикалық грек лигасы (EDES) сияқты коммунистік емес топтар арасында азаматтық соғыс басталды. Каирдегі эмиграциядағы үкімет қарсылық қозғалысымен сирек байланысты және оккупацияланған елде аз ғана ықпалға ие болды. Бұл король Георг II-нің Грекияда танымал болмауына байланысты болды, бірақ грек саясаткерлерінің күш-жігеріне қарамастан, британдық қолдау оның Каир үкіметінің басшылығында қалуын қамтамасыз етті. Неміс жеңілісі жақындағанда, әртүрлі грек саяси фракциялары 1944 жылдың мамырында Ливанда британдықтардың демеуімен кездесіп, Джордж Папандреу басшылығымен ұлттық бірлік үкіметін құрды, онда EAM алты министрмен өкілдік етті.
Despite this declared neutrality, Greece became a target for Mussolini's expansionist policies. Provocations against Greece included the sinking of the Greek cruiser Elli on 15 August 1940. Italian troops crossed the border on 28 October 1940, beginning the Greco Italian War, but were stopped by a determined Greek defence that ultimately drove them back into Albania. Metaxas died suddenly in January 1941. His death raised hopes for a liberalization of his regime and the restoration of parliamentary rule, but King George quashed these hopes when he retained the regime's machinery in place. In the meantime, Adolf Hitler was reluctantly forced to divert German troops to rescue Mussolini from defeat, and attacked Greece through Yugoslavia and Bulgaria on 6 April 1941. Despite British assistance, the Germans overran most of the country by the end of May. The King and the government escaped to Crete, where they stayed until the end of the Battle of Crete. They then transferred to Egypt, where a Greek government in exile was established. Greece was divided into German, Italian and Bulgarian zones and in Athens, a puppet regime was established. The members were either conservatives or nationalists with fascist leanings. The three quisling prime ministers were Georgios Tsolakoglou, the general who had signed the armistice with the Wehrmacht, Konstantinos Logothetopoulos, and Ioannis Rallis, who took office when the German defeat was inevitable and aimed primarily at combating the left wing Resistance movement. To this end, he created the collaborationist Security Battalions. Greece suffered terrible privations during World War II as the Germans appropriated most of the country's agricultural production and prevented its fishing fleets from operating. As a result, and because a British blockade initially hindered foreign relief efforts, the Great Greek Famine resulted. Hundreds of thousands of Greeks perished, especially in the winter of 1941–1942. In the mountains of the Greek mainland, in the meantime, several Greek resistance movements sprang up, and by mid 1943, the Axis forces controlled only the main towns and the connecting roads, while a "Free Greece" was set up in the mountains. In September 1943, the Italian occupation zones of Greece were invaded by German forces following Mussolini's deposition and Italy's decision to join Greece as an Allied nation in the war. The largest resistance group, the National Liberation Front (EAM), was controlled by the Communist Party of Greece, as was the Greek People's Liberation Army (ELAS), led by Aris Velouchiotis, and a civil war soon broke out between it and non Communist groups such as the National Republican Greek League (EDES) in those areas liberated from the Germans. The exiled government in Cairo was only intermittently in touch with the resistance movement and exercised virtually no influence in the occupied country. Part of this was due to the unpopularity of King George II in Greece itself, but despite efforts by Greek politicians, British support ensured his retention at the head of the Cairo government. As the German defeat drew nearer, the various Greek political factions convened in Lebanon in May 1944 under British auspices and formed a government of national unity under George Papandreou, in which EAM was represented by six ministers.
Азаматтық соғыс
Неміс әскерлері 1944 жылдың 12 қазанында шегініп, эмиграциядағы үкімет Афинаға оралды. Неміс әскерлерінің кетуінен кейін EAM ELAS партизандық әскері Грекияның көп бөлігін бақылады, бірақ оның басшылары елді бақылауға алуға құлшынбады, себебі Иосиф Сталин Грекияның соғыстан кейін британдық ықпал аймағында болады деп келіскенін білді. Британдықтар қолдаған Папандреу мен EAM арасындағы шиеленіс, әсіресе түрлі қарулы топтарды қарусыздандыру мәселесінде, соңғысының министрлерінің үкіметтен кетуіне әкелді. Бірнеше күннен кейін, 1944 жылдың 3 желтоқсанында Афинада EAM жақтастарының үлкен митингісі зорлық-зомбылыққа ұласып, британдық және монархистік күштермен (Декемвриана) үй-үй шайқасқа әкеп соқты. Үш аптадан кейін коммунистер жеңілді: Варкиза келісімі қақтығысты тоқтатты және ELAS қарусыздалды, нәтижесінде тұрақсыз коалициялық үкімет құрылды. EAM-ға қарсы наразылық «Ақ террор» сипатын алып, шиеленісті күшейтті. Коммунистер 1946 жылғы наурыз сайлауына қатыспады, сол күні қайтадан қақтығыс басталды. 1946 жылдың соңында Грекияның коммунистік демократиялық армиясы құрылды, ол үкіметтік Ұлттық армияға қарсы тұрды, оған алдымен Ұлыбритания, ал 1947 жылдан кейін АҚШ қолдау көрсетті. 1947-1948 жылдары коммунистердің жетістіктері оларға Грекияның көп бөлігінде еркін қозғалуға мүмкіндік берді, бірақ кең ауқымды қайта ұйымдастыру, ауыл тұрғындарының депортациясы және американдық материалдық көмек арқасында Ұлттық армия ауылдың көп бөлігін қайта бақылауға алды. 1949 жылы көтерілісшілерге ауыр соққы болды, өйткені Югославия, маршал Иосип Броз Тито мен Кеңес Одағының арасындағы жарысқа байланысты, шекарасын жапты. Соңында, 1949 жылдың тамызында маршал Александр Папагос басқарған Ұлттық армия шабуылға шығып, қалған көтерілісшілерді солтүстік шекарадан Грекияның солтүстік коммунистік көрші елдерінің аумағына қашуға мәжбүр етті. Азамат соғысы 100 000 адамның қаза болуына және экономикалық құлдырауға әкелді. Бұған қоса, кем дегенде 25 000 грек және белгісіз саны македондық славяндар ерікті немесе күштеп Шығыс блогы елдеріне көшірілді, ал 700 000 адам ел ішінде көшіп кетті. Көптеген адамдар Австралияға және басқа елдерге эмиграциялады. Соғыстан кейінгі келісім Грекияның 1832 жылы басталған аумақтық кеңеюіне нүкте қойды. 1947 жылғы Париж шарты Италияны Додеканес аралдарын Грекияға беруге міндеттеді. Бұл грек тілінде сөйлейтін соңғы аумақтар Грек мемлекетіне қосылды, Кипрден басқа, ол 1960 жылы тәуелсіздік алғанға дейін британдық иелік болды. Грекияның этникалық біртектілігі соғыстан кейін 25 000 албанды Эпирден қуылту арқылы артты (Cham Albanians). Қазіргі таңда Батыс Фракиядағы мұсылмандар (шамамен 100 000) және солтүстікте славян тілінде сөйлейтін шағын азшылық ғана қалды. Грек ұлтшылдары оңтүстік Албанияны (олар Солтүстік Эпир деп атады), онда көптеген гректер тұрады (Албанияның жалпы халқының шамамен 3-12%) және түріктер бақылап отырған Имврос және Тенедос аралдарын, онда грек азшылықтары бар, талап етуді жалғастырды.
German forces withdrew on 12 October 1944, and the government in exile returned to Athens. After the German withdrawal, the EAM ELAS guerrilla army effectively controlled most of Greece, but its leaders were reluctant to take control of the country, as they knew that Soviet premier Joseph Stalin had agreed that Greece would be in the British sphere of influence after the war. Tensions between the British backed Papandreou and the EAM, especially over the issue of disarmament of the various armed groups, led to the resignation of the latter's ministers from the government. A few days later, on 3 December 1944, a large scale pro EAM demonstration in Athens ended in violence and ushered an intense, house to house struggle with British and monarchist forces (the Dekemvriana). After three weeks, the Communists were defeated: the Varkiza agreement ended the conflict and disarmed ELAS, and an unstable coalition government was formed. The anti EAM backlash grew into a full scale "White Terror", which exacerbated tensions. The Communists boycotted the March 1946 elections, and on the same day, fighting broke out again. By the end of 1946, the Communist Democratic Army of Greece had been formed, pitted against the governmental National Army, which was backed first by Britain and after 1947 by the United States. Communist successes in 1947–1948 enabled them to move freely over much of mainland Greece, but with extensive reorganization, the deportation of rural populations and American material support, the National Army was slowly able to regain control over most of the countryside. In 1949, the insurgents suffered a major blow, as Yugoslavia closed its borders following the split between Marshal Josip Broz Tito with the Soviet Union. Finally, in August 1949, the National Army under Marshal Alexander Papagos launched an offensive that forced the remaining insurgents to surrender or flee across the northern border into the territory of Greece's northern Communist neighbors. The civil war resulted in 100,000 killed and caused catastrophic economic disruption. In addition, at least 25,000 Greeks and an unspecified number of Macedonian Slavs were either voluntarily or forcibly evacuated to Eastern bloc countries, while 700,000 became displaced persons inside the country. Many more emigrated to Australia and other countries. The postwar settlement ended Greece's territorial expansion, which had begun in 1832. The 1947 Treaty of Paris required Italy to hand over the Dodecanese islands to Greece. These were the last majority Greek speaking areas to be united with the Greek state, apart from Cyprus which was a British possession until it became independent in 1960. Greece's ethnic homogeneity was increased by the postwar expulsion of 25,000 Albanians from Epirus (see Cham Albanians). The only significant remaining minorities are the Muslims in Western Thrace (about 100,000) and a small Slavic speaking minority in the north. Greek nationalists continued to claim southern Albania (which they called Northern Epirus), home of a significant Greek population (about 3% 12% in the whole of Albania), and the Turkish held islands of Imvros and Tenedos, where there were smaller Greek minorities.
Соғыстан кейінгі Грекия (1950-1973)
Азамат соғысынан кейін Грекия батыс демократияларының қатарына қосылуға ұмтылып, 1952 жылы Солтүстік Атлантика шарты ұйымының мүшесі болды. Азамат соғысынан (1946–49 жж.) бастап, тіпті одан кейін де парламенттегі партиялар үш саяси бағытқа бөлінді. 40-шы жылдарда елді бөлуге әкелген саяси шиеленісті ескере отырып, оңшыл-орталық-солшыл саяси құрылым партиялардың келісімді идеологиялық ұстанымдарға айналдыруға ұмтылды. 1950 жылдардың басында орталық күштер (EPEK) билікті иемденіп, қарт генерал Н. Пластирас басшылығымен төрт жылдық мерзімнің жартысына жуық билік жүргізді. Бұл саяси аренада шектеулі маневрлік қабілеті мен әсері аз үкіметтер тізбегі болды. Бұл үкімет, сондай-ақ одан кейін құрылғандары да, үнемі американдық қолдаумен болды. 1952 жылғы сайлауда EPEK-тің жеңілісі, Азамат соғысында жеңілгендерге қатысты қысым шараларын күшейтуден бөлек, оның ұстанатын жалпы саяси позициясының – саяси келісім мен әлеуметтік татуласудың аяқталуын білдірді. Елдің саяси өмірінен шеттетілген солшыл күштер 1951 жылы Біріккен Демократиялық Солшыл (EDA) партиясын құру арқылы өзін-өзі таныстырудың жолын тапты, ол маңызды күшке айналды, бірақ шешім қабылдау орталықтарынан тұрақты түрде шеттетілді. Орталықтың автономды саяси институт ретінде таратылуынан кейін EDA сайлаудағы ықпалын EAM-ға негізделген солшыл-орталықтың маңызды бөлігіне дейін кеңейтті. 1960 жылдар 1953–72 жылдар аралығындағы кезеңнің бір бөлігі болды, осы кезеңде Грекия экономикасы қарқынды дамыды және еуропалық және әлемдік экономикалық даму аясында құрылды. Бұл кезеңнің басты ерекшеліктерінің бірі – елдің Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қатысуы, ортақ нарық құруға жасалған әрекет болды. Тиісті шарт 1962 жылы жасалды. Ел қабылдаған даму стратегиясы орталықтандырылған бесжылдық жоспарларда көрініс тапты, бірақ олардың бағыты нақты болған жоқ. Артық жұмыс күшін жұдырып алып, өсудің жоғары қарқынына үлес қосқан орташа жылдық эмиграция халық санының табиғи өсімінен асып түсті. Шетелдік жеке капиталдың көп көлемі тартылып, тұтыну кеңейтілді. Туризмнің өсуімен, кеме қатынасының дамуымен және эмигранттардың жіберген ақшасымен байланысты бұл елдің төлем балансына оң әсер етті. Дамудың ең жоғары деңгейі өндірісте, негізінен тоқыма, химия және металлургия салаларында тіркелді, олардың өсу қарқыны 1965–70 жылдары 11%-ға жетті. Экономикалық және әлеуметтік салдарға әсер еткен тағы бір маңызды сала – құрылыс саласы. Гректердің өнертабысы болған "антипарохи" (мүліктік алмасу) саясаты, құрылыс салушыларға құрылыс үшін жерді берумен және нәтижесінде салынған көп қабатты үйлерден үлес алумен байланысты болды, бір жағынан шағын және орта кәсіпкерлердің қалыптасуына ықпал етті, екінші жағынан тұрғын үй және меншік мәселелерін шешуге көмектесті. Алайда, ол елдің дәстүрлі және 19 ғасырдың неоклассикалық сәулетінің көп бөлігін бұзуға және грек қалаларын, әсіресе Афинаны "формасыз, шекарасыз және орынсыз қалалық ландшафтқа" айналдыруға да жауапты болды. Осы онжылдықта жастар мәдениеті қоғамда жекелеген әлеуметтік күш ретінде көрінді (музыка, сән және т.б. салаларда жаңа мәдениеттің құрылуы), жастар өздерінің әлеуметтік құқықтарын қорғауда белсенділік танытты. Кипрдің тәуелсіздігіне қол жеткізу, ол бастапқыда шиеленісті болды, жастардың белсенді жұмылдыруының басты фокусы болды, сонымен қатар білім беруде реформалар жасауға бағытталған күреспен бірге, 1964 жылғы білім беру реформасы арқылы белгілі бір дәрежеде іске асырылды. Еліміз Еуропаға – көбінесе уақыттан қалып – және қазіргі заманғы трендтерге бұрынғыдан дамып жатты.
After the civil war, Greece sought to join the Western democracies and became a member of the North Atlantic Treaty Organization in 1952. Since the Civil war (1946–49) but even more after that, the parties in the parliament were divided in three political concentrations. The political formation Right Centre Left, given the exacerbation of political animosity that had preceded dividing the country in the 40s, tended to turn the concurrence of parties into ideological positions. In the beginning of the 1950s, the forces of the centre (EPEK) succeeded in gaining the power and under the leadership of the aged general N. Plastiras they governed for about half a four year term. These were a series of governments having limited maneuverability and inadequate influence in the political arena. This government, as well as those that followed, was constantly under the American auspices. The defeat of EPEK in the elections of 1952, apart from increasing the repressive measures that concerned the defeated of the Civil war, also marked the end of the general political position that it represented, namely political consensus and social reconciliation. The Left, which had been ostracized from the political life of the country, found a way of expression through the constitution of EDA (United Democratic Left) in 1951, which turned out to be a significant pole, yet steadily excluded from the decision making centres. After the disbandment of the centre as an autonomous political institution, EDA practically expanded its electoral influence to a significant part of the EAM based Centre Left. The 1960s are part of the period 1953–72, during which Greek economy developed rapidly and was structured within the scope of European and worldwide economic developments. One of the main characteristics of that period was the major political event of the country's accession in the European Economic Community, in an attempt to create a common market. The relevant treaty was contracted in 1962. The developmental strategy adopted by the country was embodied in centrally organized five year plans; yet their orientation was indistinct. The average annual emigration, which absorbed the excess workforce and contributed to extremely high growth rates, exceeded the annual natural increase in population. The influx of large amounts of foreign private capital was being facilitated and consumption was expanded. These, associated with the rise of tourism, the expansion of shipping activity and with the migrant remittances, had a positive effect on the country's balance of payments. The peak of development was registered principally in manufacturing, mainly in the textile, chemical and metallurgical industries, the growth rate of which reached 11% during 1965–70. The other large area where obvious economic and social consequences occurred was that of construction. The policy of αντιπαροχή (antiparochi, "property swap"), a Greek invention which entailed the concession of construction land to developers in return for a share in the resulting multi storey apartment buildings, favoured the creation of a class of small medium contractors on the one hand and settled the housing system and property status on the other. However, it was also responsible for the demolition of much of the country's traditional and 19th century neoclassical architecture, and the transformation of Greek cities, and especially Athens, into a "form less, border less and placeless urban landscape". During that decade, youth culture came to the fore in society as a distinct social power with autonomous presence (creation of a new culture in music, fashion etc.) and young people displayed dynamism in the assertion of their social rights. The independence granted to Cyprus, which was mined from the very beginning, constituted the main focus of young activist mobilizations, along with struggles aiming at reforms in education, which were provisionally realized to a certain extent through the educational reform of 1964. The country reckoned on and was influenced by Europe—usually behind time—and by the current trends like never before.
1967-1974 жылдардағы грек әскери хунтасы
Ел ұзаққа созылған саяси дағдарысқа түсіп, 1967 жылдың сәуір айының соңында сайлаулар белгіленді. 1967 жылдың 21 сәуірінде полковник Джордж Пападопулос басқаратын оңшыл полковниктер тобы төңкеріс жасап, полковниктер режимін орнатып билікті басып алды. Азаматтық бостандықтар шектелді, арнайы әскери соттар құрылды және саяси партиялар таратылды. Бірнеше мың адам, коммунист деп күдіктелгендер мен саяси қарсыластар түрмеге қамалды немесе Грекияның шалқар аралдарына жер аударылды. Хунтаға АҚШ-тың қолдауы көрсеткені Грециядағы америкаға қарсылықтың артуына себеп болды деп есептеледі. Хунтаның алғашқы жылдары экономикада айқын өсім байқалды, шетелдік инвестициялар артты және ірі инфрақұрылымдық жобалар жүзеге асырылды. Хунта халықаралық деңгейде кеңінен айыпталды, бірақ ел ішінде наразылық 1970 жылдан кейін ғана, экономика баяулағанда күшейді. Тіпті режимнің тірегі болған қарулы күштер де осыдан қорғалмады: 1973 жылдың мамырында Грекия теңіз күштерінің жоспарланған төңкерісі қиындықпен тоқтатылды, бірақ грек эсминеці "Велос" көтерілісіне әкелді, оның офицерлері Италияда саяси пана сұрады. Жауап ретінде хунта басшысы Пападопулос режимді бақыланатын демократияландыруға бағыттап, монархияны жойып, өзін Республика Президенті деп жариялады.
The country descended into a prolonged political crisis, and elections were scheduled for late April 1967. On 21 April 1967 a group of right wing colonels led by Colonel George Papadopoulos seized power in a coup d'état establishing the Regime of the Colonels. Civil liberties were suppressed, special military courts were established, and political parties were dissolved. Several thousand suspected communists and political opponents were imprisoned or exiled to remote Greek islands. Alleged US support for the junta is claimed to be the cause of rising anti americanism in Greece during and following the junta's harsh rule. The junta's early years also saw a marked upturn in the economy, with increased foreign investment and large scale infrastructure works. The junta was widely condemned abroad, but inside the country, discontent began to increase only after 1970, when the economy slowed down. Even the armed forces, the regime's foundation, were not immune: In May 1973, a planned coup by the Hellenic Navy was narrowly suppressed, but led to the mutiny of the Greek destroyer Velos, whose officers sought political asylum in Italy. In response, junta leader Papadopoulos attempted to steer the regime towards a controlled democratization, abolishing the monarchy and declaring himself President of the Republic.
Өтпелі кезең және демократия (1973-2009)
1973 жылғы 25 қарашада Афины политехникалық институтындағы көтерілісті қанды түрде басудан кейін, 17 қарашада қаталдыққа бой алған бригадалық бригадир Димитриос Иоаннидес Пападопулосты құлатты және көтеріліс тудырған халықтың наразылығына қарамастан диктатураны жалғастыруға тырысты. 1974 жылғы шілдеде Иоаннидес Кипр президенті архиепископ Макаристі құлатуға тырысқанда, Грекияны Кипрге басып кірген және аралының бір бөлігін басып алған Түркиямен соғысқа алып келді. Содан кейін Грекияның жоғары әскери шенеуніктері хунтаны қолдауын кері алып, оны құлатты. Константин Караманлис сайлау өткізілгенге дейін ұлттық бірлік үкіметін құру үшін Франциядан оралды. Караманлис Түркиямен соғыс қаупін сейілтуге тырысты, сондай-ақ 1947 жылдан бері тыйым салынған Коммунистік партияны заңдастырды. 1981 жылғы 18 қазанда өткен парламенттік сайлауда Грекия өзінің алғашқы социалистік үкіметін сайлады, онда Андреас Папандреу басқаратын Панглен Социалистік Қозғалысы (ПАСОК) 300 орынның 172-сін жеңіп алды. 1985 жылғы 29 наурызда премьер-министр Папандреу президент Караманлисті екінші мерзімге қолдау көрсетуден бас тартқаннан кейін, Жоғарғы Сот судьясы Христос Сарцетакис Грекия Парламенті тарапынан президент сайланды. 1989 жылы Грекияда парламенттік сайлаудың екі турында өтті; екеуі де шектеулі өкілеттіктермен әлсіз коалициялық үкіметтерді құрды. Партия басшылары 1990 жылғы ақпан айында қолдауын кері алып, 8 сәуірде сайлау өтті. Константин Мицотакис басқаратын Жаңа демократия сол сайлауда 150 орын жеңіп алды және кейін тағы екеуін қосты. Алайда, 1992 жылы Мицотакис пен оның бірінші сыртқы істер министрі Антонис Самарас арасындағы келіспеушілік Самарас жұмыстан босатылуына және ND үкіметінің құлауына әкелді. 1993 жылғы қыркүйекте өткен жаңа сайлауда Папандреу қайтадан билікке келді. 1996 жылғы 17 қаңтарда ұзаққа созылған аурудан кейін Папандреу отставкаға кетті және оның орнына премьер-министр лауазымына бұрынғы сауда және өнеркәсіп министрі Костас Симитис тағайындалды. Бірнеше күн ішінде жаңа премьер-министр Имия/Кардак аралдарына байланысты Грекия-Түркия дағдарысын шешуге мәжбүр болды. Симитис кейін 1996 және 2000 жылғы сайлауда қайта сайланды. 2004 жылы Симитис зейнеткерлікке шығып, оның орнына Джордж Папандреу ПАСОК жетекшісі болды. 2004 жылғы наурызда өткен сайлауда ПАСОК бұрынғы президенттің жүйесі Костас Караманлис басқаратын Жаңа демократиядан жеңіліске ұшырады. Үкімет 2007 жылғы қыркүйекте мерзімінен бұрын сайлауды тағайындады (әдетте сайлау 2008 жылғы наурызда өтетін еді), және Жаңа демократия Парламентте көпшілік партия болып қала берді. Осы жеңілістен кейін ПАСОК жаңа партиялық басшыны сайлауды бастады. Бұл сайлауда Георгий Папандреу Грекиядағы социалистік партияның төрағасы болып қайта сайланды. Алайда, 2009 жылғы сайлауда ПАСОК Парламентте көпшілікке ие болып, Георгий Папандреу Грекияның премьер-министрі болды. ПАСОК Парламентте көпшілігін жоғалтқаннан кейін, ND және ПАСОК кішігірім Халықтық православиелік жиналысына қосылып, бұрынғы Еуропалық Орталық Банк вице-президенті Лукас Пападемос басқаратын ұлттық бірлік үкіметін қолдауға уәде берді.
On 25 November 1973, following the bloody suppression of the Athens Polytechnic uprising on 17 November, the hardliner Brigadier Dimitrios Ioannides overthrew Papadopoulos and tried to continue the dictatorship despite the popular unrest the uprising had triggered. Ioannides' attempt in July 1974 to overthrow Archbishop Makarios, the President of Cyprus, brought Greece to the brink of war with Turkey, which invaded Cyprus and occupied part of the island. Senior Greek military officers then withdrew their support from the junta, which collapsed. Constantine Karamanlis returned from exile in France to establish a government of national unity until elections could be held. Karamanlis worked to defuse the risk of war with Turkey and also legalised the Communist Party, which had been illegal since 1947. In parliamentary elections held on 18 October 1981, Greece elected its first socialist government when the Panhellenic Socialist Movement (PASOK), led by Andreas Papandreou, won 172 of 300 seats. On 29 March 1985, after Prime Minister Papandreou declined to support President Karamanlis for a second term, Supreme Court Justice Christos Sartzetakis was elected president by the Greek parliament. Greece had two rounds of parliamentary elections in 1989; both produced weak coalition governments with limited mandates. Party leaders withdrew their support in February 1990, and elections were held on 8 April. New Democracy, led by Constantine Mitsotakis, won 150 seats in that election and subsequently gained two others. However, a split between Mitsotakis and his first foreign minister, Antonis Samaras, in 1992, led to Samaras' dismissal and the eventual collapse of the ND government. In new elections in September 1993, Papandreou returned to power. On 17 January 1996, following a protracted illness, Papandreou resigned and was replaced as prime minister by former Minister of Trade and Industry Costas Simitis. Within days, the new prime minister had to handle a major Greek Turkish crisis over the Imia/Kardak islands. Simitis subsequently won re election in the 1996 and 2000 elections. In 2004, Simitis retired and George Papandreou succeeded him as PASOK leader. In the March 2004 elections, PASOK was defeated by New Democracy, led by Kostas Karamanlis, the nephew of the former president. The government called early elections in September 2007 (normally, elections would have been held in March 2008), and New Democracy again was the majority party in the Parliament. As a result of that defeat, PASOK undertook a party election for a new leader. In that contest, George Papandreou was reelected as the head of the socialist party in Greece. In the 2009 elections however, PASOK became the majority party in the Parliament and George Papandreou became Prime Minister of Greece. After PASOK lost its majority in the Parliament, ND and PASOK joined the smaller Popular Orthodox Rally in a grand coalition, pledging their parliamentary support for a government of national unity headed by former European Central Bank vice president Lucas Papademos.
Мемлекеттік қарыз дағдарысы (2009-2018 жж.)
2009 жылдың соңынан бастап инвесторлар арасында Грекияның мемлекеттік қарыз деңгейінің күрт өсуіне байланысты, қарыздық міндеттемелерін орындау қабілетіне қатысты мемлекеттік қарыз дағдарысының туындауына алаңдаушылық пайда болды. Бұл сенімсіздік дағдарысына әкелді, ол облигациялардың табыстылығының және басқа елдермен, ең бастысы Германиямен салыстырғанда, несиелік дефолт бойынша своптар арқылы тәуекелді сақтандырудың кеңеюімен көрінді. Грекияның мемлекеттік борышының рейтингісін "мәселілі облигациялар" деңгейіне төмендетуі қаржы нарықтарында үлкен алаңдау тудырды. 2010 жылдың 2 мамырында Еуроаймақ елдері мен Халықаралық валюта қоры Грекияға қатаң үнемдеу шараларын іске асыру шартымен 110 миллиард еуро көлемінде несие беруге келісті. 2011 жылдың қазан айында Еуроаймақ көшбасшылары жеке кредиторларға Грекияның қарызының 50 пайызын жабу туралы ұсынысқа келісті, EFSF-тің көлемін шамамен 1 триллион еуроға дейін ұлғайтты және басқа елдерге жұғу қаупін азайту үшін еуропалық банктерден 9 пайыздық капитализацияға жетуді талап етті. Бұл үнемдеу шаралары Грекия халқының арасында өте жағымсыз қабылданды, наразылық акциялары мен азаматтық тәртіпсіздікке әкелді. Грекияның қарызын төлемеуі жаһандық салдарға алып келіп, Еуропалық Одақтағы көптеген елдердің экономикасына қауіп төндіріп, еуроның тұрақтылығына нұқсан келтіріп, әлемді тағы бір рецессияға ұшыратуы мүмкін деген кең тараған қорқыныш бар. Дағдарыс Грекияны еуродан бас тартып, драхмаға оралуға мәжбүрлеуі мүмкін деген болжамдар айтылуда. 2014 жылдың сәуірінде Грекия 4,95 пайыздық табыспен бес жылдық мемлекеттік облигациялардың 3 миллиард еуросын сәтті сату арқылы жаһандық облигация нарығына оралды. Халықаралық валюта қорының мәліметінше, Грекияның ЖІӨ-сі 2014 жылы 0,6 пайызға өседі, бұл бес жылдық төмендеуден кейін алғашқы өсім.
From late 2009, fears of a sovereign debt crisis developed among investors concerning Greece's ability to meet its debt obligations due to strong increase in government debt levels. This led to a crisis of confidence, indicated by a widening of bond yield spreads and risk insurance on credit default swaps compared to other countries, most importantly Germany. Downgrading of Greek government debt to junk bonds created alarm in financial markets. On 2 May 2010, the Eurozone countries and the International Monetary Fund agreed on a €110 billion loan for Greece, conditional on the implementation of harsh austerity measures. In October 2011, Eurozone leaders also agreed on a proposal to write off 50% of Greek debt owed to private creditors, increasing the EFSF to about €1 trillion and requiring European banks to achieve 9% capitalisation to reduce the risk of contagion to other countries. These austerity measures proved to be extremely unpopular with the public in Greece, precipitating demonstrations and civil unrest. There are widespread fears that a Greek default on its debt would have global repercussions, endangering the economies of many other countries in the European Union, threatening the stability of the European currency, the euro, and possibly plunging the world into another recession. It has been speculated that the crisis may force Greece to abandon the euro and return to the drachma. In April 2014, Greece returned to the global bond market as it successfully sold €3 billion worth of five year government bonds at a yield of 4.95%. According to the IMF, Greece will have real GDP growth of 0.6% in 2014 after five years of decline.
Коалициялық үкімет
2012 жылғы мамырдағы заңнамалық сайлауда «Жаңа демократия» партиясы Грекия Парламентінде ең ірі партия атанды. «Жаңа демократия» партиясының көшбасшысы Самарасқа Грекия Президенті Каролос Папулиас үкімет құруға тырысуды тапсырды. Бірақ бір күндік қарқынды келіссөздерден кейін Самарас үкімет құру мандатын ресми түрде қайтарды. Бұл міндет «СИРИЗА» (екінші ірі партия) көшбасшысы Алексис Ципрасқа жүктелді, бірақ ол да үкімет құра алмады. «ПАСОК» партиясы да үкімет құру бойынша сәтті келісімге келе алмағаннан кейін, Президентпенгі шұғыл келіссөздер жаңа сайлау жариялаумен аяқталды, ал Панайотис Пикраменос уақытша үкіметте Премьер-министр болып тағайындалды. Сайлаушылар 2012 жылғы маусымдағы көпшілік назарында болған сайлауға тағы да қатысты. «Жаңа демократия» партиясы мамыр сайлауындағы 108 орынға қарағанда 129 орынмен күштірек позицияда жеңіске жетті. 2012 жылғы 20 маусымда Самарас «ПАСОК» (қазір бұрынғы қаржы министрі Эвангелос Венизелос басқарады) және «ДИМАР» партияларымен коалиция құрды. Жаңа үкіметтің көпшілігі 58 депутатты құрайды, ал оппозицияны «СИРИЗА», «Тәуелсіз гректер» (АНЕЛ), «Алтын таң» (XA) және Коммунистік партия (KKE) құрайды. «ПАСОК» және «ДИМАР» партиялары Самарас кабинетіндегі рөлін шектеуге бейімделді, олар депутаттардың орнына партиялық шенеуніктер мен тәуелсіз технократтармен өкілдік етті.
Following the May 2012 legislative election where the New Democracy party became the largest party in the Hellenic Parliament, Samaras, leader of ND, was asked by Greek President Karolos Papoulias to try to form a government. However, after a day of hard negotiations with the other parties in Parliament, Samaras officially announced he was giving up the mandate to form a government. The task passed to Alexis Tsipras, leader of the SYRIZA (the second largest party) who was also unable to form a government. After PASOK also failed to negotiate a successful agreement to form a government, emergency talks with the President ended with a new election being called while Panagiotis Pikrammenos was appointed as prime minister in a caretaker government. Voters once again took to the polls in the widely watched June 2012 election. New Democracy came out on top in a stronger position with 129 seats, compared to 108 in the May election. On 20 June 2012, Samaras successfully formed a coalition with PASOK (now led by former finance minister Evangelos Venizelos) and DIMAR. The new government would have a majority of 58, with SYRIZA, Independent Greeks (ANEL), Golden Dawn (XA) and the Communist Party (KKE) comprising the opposition. PASOK and DIMAR chose to take a limited role in Samaras' Cabinet, being represented by party officials and independent technocrats instead of MPs.
СИРИЗА жеңіске жетті
Самарас үкіметі қабылдаған қатаң үнемдеу шараларынан кейін, гректер 2015 жылғы қаңтардағы парламент сайлауында үнемдеуге қарсы, солшыл СИРИЗА партиясын билікке сайлады. Самарас жеңілісін мойындап, партиясы елдің қаржысын жақсартуға көп еңбек еткенін айтты. СИРИЗА үкіметі 2015 жылғы тамызда көпшілігін жоғалтты, себебі оның бірқатар депутаттары биліктегі коалицияны қолдаудан бас тартты. СИРИЗА қыркүйек сайлауында жеңіске жетті, бірақ толық көпшілік алды деуге келмейді. Кейін олар оңшыл "Тәуелсіз гректер" партиясымен коалиция құрды. Партия 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында ауыр жеңіліске ұшырады, ал премьер-министр және СИРИЗА жетекшісі Алексис Ципрас мерзімінен бұрын сайлау ұйымдастыру үшін отставкаға кетті. Оның нәтижесінде "Жаңа демократия" партиясы көпшілік дауысқа ие болды және Кириакос Мицотакис премьер-министр болып тағайындалды.
In wake of the austerity measures adopted by the Samaras government, Greeks voted the anti austerity, left wing SYRIZA into office in the January 2015 legislative election. Samaras accepted defeat and said that his party had done much to restore the country's finances. SYRIZA government lost its majority in August 2015, when some of its MPs withdrew their support in favor of the governing coalition. SYRIZA won the September elections, but failed to get an outright majority. Later they formed a coalition with Independent Greeks, a right wing party. The party suffered heavy defeats at the 2019 European Parliament election, and prime minister and SYRIZA leader, Alexis Tsipras resigned to organize a snap election. It resulted in a majority for New Democracy, and the appointment of Kyriakos Mitsotakis as prime minister.
Жаңа демократияның билікке оралуы (2019)
2019 жылдың 7 шілдесінде Кириакос Мицотакис Грекияның жаңа премьер-министрі болып ант берді. Ол өзінің «Жаңа демократия» партиясының айқын жеңісінен кейін оңшыл үкімет құрды. 2020 жылдың наурызында Грекия парламенті партиялық емес үміткер Катерина Сакелларопулоны Грекияның тұңғыш әйел президенті етіп сайлады. 2023 жылдың маусымында консервативті «Жаңа демократия» партиясы парламенттік сайлауда жеңіске жетті, осымен Кириакос Мицотакис премьер-министр қызметін тағы төрт жылға атқаруға мүмкіндік алды.
On 7 July 2019, Kyriakos Mitsotakis was sworn in as the new Prime Minister of Greece. He formed a centre right government after the landslide election victory of his New Democracy party. In March 2020, Greece's parliament elected a non partisan candidate, Katerina Sakellaropoulou, as the first female President of Greece. In June 2023, conservative New Democracy party won the legislative election, meaning another four year term as prime minister for Kyriakos Mitsotakis.