Қытайдың «Көбелектердің махаббаты» скрипкалық концерті – оркестр музыкасының ең танымал туындыларының бірі. Шаосин операсынан әуендер, пентатоникалық стиль.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Күлкі сүйерлердің скрипкалық концерті" (《梁山伯与祝英台小提琴协奏曲》; көбінесе қысқартылып айтылады), Сары өзен фортепианолық концертімен бірге, оркестрлік музыканың ең танымал қытай туындыларының бірі болып саналады. Ол – ежелгі "Көбелек сүйіктілер" аңызының бейімделуі. Батыс үлгісіндегі оркестр үшін жазылған бұл концертте, қытай техникасын қолданатын жеке скрипка ойнатылады. Концерт дәстүрлі 5 ноталық (пентатоникалық шкала) техникада жазылған. Онда Шаосин операсының мелодиялары, аккорд құрылымдары мен үлгілері қолданылады және қытай музыкалық аспаптарының ойнау тәсілдерін имитациялауға тырысады. Бұл туындыға ерекше "қытай" дыбысын береді, бірақ гармониялық тілді де пайдаланады. Концерт 1959 жылы екі қытай композиторы Хэ Чжаньхао (何占豪, 1933 жылы туған) және Чэнь Ган (陈钢, 1935 жылы туған) Шанхай консерваториясында оқып жүргенде жазылған. Бұл шығарма әлемнің түкпір-түкпіріндегі концерт залдарында және мәнерлеу сырғанауында жиі орындалады. Көбінесе бұл концертте қытай аспаптары скрипка партиясын орындайды, ең көп қолданылатындары – эрху, пипа және люцинь. Мұндай жағдайларда солистке қытай аспаптарынан құралған оркестр сүйемелдейді. Концерттің авторы ретінде Хэ Чжаньхао көбірек танымал. Дегенмен, оның ең маңызды үлесі – әйгілі кіріспе тақырыбы болса, дамудың көп бөлігін шын мәнінде Чэнь Ган жазған. Бұл туралы Қытай Орталық теледидары осы туындының Қытайда және әлемде танымал болуына үлес қосқан бірнеше суретшілермен сұхбаттасу арқылы мәлімдеді. "Көбелек сүйіктілері" скрипкалық концертінің 1959 жылғы тұсаукесері 18 жасар скрипкашы Ю Линаның қатысуымен Шанхайда, Қытай Халық Республикасының құрылғанына 10 жыл толуына арналған мерекелік шаралар аясында өтті. Ол алғаш рет 1959 жылы Фан Чэнву дирижерлігімен Шанхай музыка консерваториясының симфониялық оркестрінің орындауында, Ю Линаның солисті ретінде жазылды, ал кейіннен 1961 жылы сол оркестр мен дирижермен Шэнь Ронг жазды. Соңғы жазба 1977 жылы China Record Company компаниясымен қайта шығарылды. Бұл туынды басқа да формаларға бейімделді, соның ішінде Чэнь Ганның фортепианолық концертіне және Сунь Илиннің (孙亦林, 1935 жылғы 3 қаңтар – 2015 жылғы 5 сәуір) фортепианоға арналған солосына.
{The Butterfly Lovers' Violin Concerto (《梁山伯与祝英台小提琴协奏曲》; often abbreviated ), along with the Yellow River Piano Concerto, is one of the most famous Chinese works of orchestral music. It is an adaptation of an ancient legend, the Butterfly Lovers. Written for a Western style orchestra, it features a solo violin played using some Chinese techniques. This concerto is written in traditional 5 note technique (pentatonic scale). It uses melodies from Shaoxing Opera, chord structures and patterns, and tries to imitate the playing techniques of Chinese musical instruments. This gives the piece a distinctive "Chinese" sound, though it uses tonal harmonies. The concerto was written in 1959 by two Chinese composers, zh (何占豪, born 1933) and Chen Gang (陈钢, born 1935), while they were students at the Shanghai Conservatory of Music. The work is a common feature in figure skating and in concert halls worldwide. This concerto is now often performed with Chinese instruments playing the violin part, the most common being Erhu, Pipa, and Liuqin. In such cases the soloist is often accompanied by an orchestra consisting of Chinese instruments. He Zhanhao is more widely credited for the composition of the concerto. However, his main contribution was the famous opening theme while most of the development was in fact written by Chen Gang. This was revealed in an interview of by China Central Television with several artists contributed in the creation and popularity of this piece of work in China and worldwide. The 1959 premiere of the Butterfly Lovers Violin Concerto featured 18 year old violinist Yu Lina and took place in Shanghai as part of the celebration of the tenth anniversary year of the founding of the People's Republic of China. It was first recorded in 1959 with Yu as soloist and the Symphony Orchestra of Shanghai Music Conservatory conducted by Fan Cheng wu, and later by Shen Rong in 1961 with the same orchestra and conductor. The latter recording was re released in 1977 by China Record Company. This piece also is adapted into other forms, including piano concerto by Chen Gang and piano solo by Sun Yilin (孙亦林, Jan 3, 1935 Apr 5, 2015).
Оқиға мен музыкалық элементтер
Концерт бір бөлімді, бірақ жеті ерекше бөлікке бөлінген. Әр бөлігі "Көбелектердің махаббаты" дастанының әртүрлі бір бөлігін көрсетеді. Кейбір мелодиялары осы аттас қытай операсынан немесе дәстүрлі қытай халық әндерінен алынған. Концерттегі скрипканың солисті – дастандағы басты кейіпкер Чжу Интайды, ал виолончель партиясы – оның жары Лян Шанбоны символдайды.
The concerto is in one movement, but is broken into seven distinct sections. Each tells a different part of the story of the Butterfly Lovers. Some of the melodies come from the Chinese Opera of the same name or from traditional Chinese folk songs. The solo violin of the concerto is symbolic of Zhu Yingtai, the story's protagonist, and the cello part is symbolic of Liang Shanbo, her lover.
I. Адажио Кантабиле
Концерт арфаның D тонындағы екі квинтасымен басталады, одан кейін жеке флейта гүлді әуенмен ашылады, бұл оқиғаның көрінісін қалыптастырады. G мажорлы скрипкалармен бірге жеке гобой кіріп, содан кейін жеке скрипкашы кіріп, қарапайым әуен бастайды. Бұл әуен Қытай халық әні, Сары өзеннен (Хуанхэ) алынған, және Чжу Интайдың балалық шағы туралы айтады. Жеке скрипка арфамен және оркестрдің басқа да элементтерімен сүйемелденеді. Чжу (ер адам кейпінде) оқу үшін Ханчжоуға жол тартқанда Лянгпен алғаш рет кездеседі; виолончель солосы скрипкамен өріліп, жаңа, бірақ әлі де әуенді тақырыпты әкеледі және D мажорға өтеді. Виолончель шығып кеткен соң, оркестрдің тутисі жеке скрипканың сол әуенін орындайды, арасында кейде скрипкалар қосылады. Махаббаттың алғашқы гүлдері жайнағанда, қысқа скрипкалық каденция негізінен G пентатоникалық шкаласын қолданады, бұл Чжудың оған және Лянға берген бауырластық анттарына қуанышын білдіреді.
The concerto begins with two fifths in D by the harp, after which a solo flute opens with a flowery melody, setting the scene of the story. A solo oboe enters with the strings in G major, after which the solo violinist enters and begins a simple melody. This melody comes from a Chinese folk song of the Yellow River (Huanghe), and tells the story of Zhu Yingtai's childhood. The solo violin is accompanied by a harp and other elements of the orchestra. On the road to Hangzhou for her studies, Zhu (disguised as a man) meets Liang for the first time; a cello solo intertwines with the violin, bringing a new, but still melodious theme and modulating to D major. As the cello exits, the orchestral tutti plays the same melody of the solo violin, with occasional violin entrances in between. As the first buds of love begin to blossom, a short violin cadenza using mostly the G pentatonic scale expresses Zhu's joy of her and Liang's oath of fraternity.
II. Аллегро
Оркестр келесі бөлімді Е мажор тонында бастайды, скрипка жылдам әрі көңілді мелодиямен қосылады, бұл Чжу мен Лянның мектептегі қарбалас үш жылын көрсетеді. Скрипка тарту техникасының көптеген мысалдары ұсынылады, атап айтқанда спиккато, кең диапазонды ноталармен жылдам орындалу және скрипка концерті үшін стандартты қиындық деңгейін көрсететін арпеджиолар.
The orchestra begins the next section in E major, the violin entering with a fast and jovial melody, representing Zhu and Liang's busy three years of school. Many examples of violin technique are represented, namely spiccato, fast playing over a wide range of notes, and even arpeggios, in a standard display of difficulty for a violin concerto.
III. Адапсия асати дороророзо
Мектеп бітіруі жақындаған сайын, Лян мен Чжу бірге өткізген уақыттарының аяқталып бара жатқанын сезіне келіп, ренжіп қалады. Чжу Лянгты үйіне қонаққа шақырып, сондай-ақ әпкесіне күйеу сұрауға шақырады. Бірақ Лян Чжудың оны некеге шақырып отырғанын білмейді. Лян Чжумен қайта кездесетініне уәде береді, алайда Лян аздап күтеді.
As the end of their schooling draws near, Liang and Zhu grow sad as they realize that their time together is nearly over. Zhu invites Liang to visit her family and to court her sister. He doesn't know that Zhu is really inviting him to marry her. Liang promises to see Zhu again, but Liang waits before doing so.
IV. Pesante Piu mosso Duramente Ауыр салмақты Ауыр салмақты Ауыр салмақты Ауыр салмақты
Чжу үйге келгенде, әкесі оны бай отбасының ұлына бергендігін біледі. Жеке скрипка оркестрдің күштеріне қарсы күреседі, бұл оның әкесіне деген қарсылығын көрсетеді.
When Zhu returns home, she finds that her father has promised her to the son of a rich family. The solo violin struggles against the forces of the orchestra, representing her protests against her father.
В. Лагримосо
Лианг келгенде, ол Чжуды көріп, оның әйел екенін түсінеді, содан кейін олар бір-біріне ғашық болады. Жеке скрипка мен виолончельдің ойнайтын дуэті – шығарманың ең әсерлі және күшті бөлімдерінің бірі.
When Liang arrives, he sees Zhu and realizes that she is a woman, and they fall in love. The solo violin and cello solo play an emotional duet, one of the most famous and powerful sections of the work.
VI. Тез шешім
Лианның жоқтығында Чжудың басқа біреуге куәлік еткенін білгенде, екеуі арасындағы махаббат дуэті орынсыз ашуға ұшырайды. Жеке скрипка оркестрдің қосымшаларымен бірге керемет әрі қиын үзіндіні ойнатады, бірақ ақырында сүйіспеншілікті бейнелейтін бастапқы әуенге оралады, оны тағы да виолончель солисі сүйемелдейді. Лиан ауырып, дуэт аяқталар тұсында көз жұмады. Соло мен оркестр үшін тағы бір шебер бөлім бұрын енгізілген баяу әуендер мен жылдам, қуатты үзінділерді үйлестіреді. Бұл бөлім Чжудың өзін-өзі өлтіруімен аяқталады, ал жеке скрипка кенеттен биік нотамен тоқтайды.
The love duet between the two is replaced by anger as Liang learns that in his absence, Zhu has been betrothed to another. The solo violin launches into a brilliant and difficult passage, supported by chords from the orchestra, but eventually returns to the original melody representing love, accompanied again by the cello solo. Liang becomes sick and dies as the duet draws to a close. Another virtuosic section for the solo and orchestra combines both the slow melodies and the fast energetic passages introduced before. The section ends with the suicide of Zhu as the solo violin ends with an abrupt high note.
VII. Әншілік әуен
Ғашықтардың бөлімдері соңғы бөлімде біріктіріледі, соло скрипкасы мен оркестр бастапқы тақырыбын қайта дамытып, керемет жеңіске жетеді. Концерт соло скрипкасының соңғы мелодиялық фразымен ащы-тұзынды аяқталады, соңында скрипкалардың жоғары D дыбысымен құпиялы түрде бітеді. Аңыз бойынша, Лянның қабірі ашылады, ал Чжу шақырыққа секіріп түседі; аяғында ғашықтар ешқашан бөлінбейтін көбелектерге айналады.
The lovers' parts are united by a final section, with the solo violin and the orchestra redeveloping the opening theme to build to a triumphant climax. The concerto ends bittersweetly with a final melodic phrase from the solo violin, concluding mysteriously on a high D from the strings. In the legend, Liang's grave opens and Zhu throws herself into the chasm; the ending portraying the lovers' transformation into butterflies, never to be separated again.
Аспаптар
Бұл концерт жеке скрипка, 2 флейта, 2 гобой, 2 А кларинеті, 2 фагот, 4 валторна, 2 труба, 3 тромбон, литавра, соққы аспаптары (губан, цимбал, тамтам), арфа, фортепиано және ішекті аспаптар үшін жазылған.
This concerto is composed for solo violin, 2 flutes, 2 oboes, 2 clarinets in A, 2 bassoons, 4 horns, 2 trumpets, 3 trombones, timpani, percussion (gu ban, cymbal, tam tam), harp, piano, and strings.