Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1878 жылы Иоганнес Брамстың скрипкалық концерті
1878 violin concerto by Johannes Brahms
Ре мажордағы, Op. 77 скрипкалық концерті 1878 жылы Иоганнес Брамс жазған және оның досы, скрипкашы Джозеф Иоахимге арналған. Бұл Брамстың жалғыз скрипкалық концерті, және Иоахимнің сөзінше, төрт ұлы неміс скрипкалық концерттерінің бірі:
The Violin Concerto in D major, Op. 77, was composed by Johannes Brahms in 1878 and dedicated to his friend, the violinist Joseph Joachim. It is Brahms's only violin concerto, and, according to Joachim, one of the four great German violin concerti:
Немістердің төрт скрипкалық концерті бар. Ең ұлысы, ең қатал – Бетховендікі. Брамстың концерті оның қадір-қасиетімен тең. Ең байы, ең тартымдысы – Макс Брух жазған. Бірақ ең тереңі, жүректің құнды мүсіні – Мендельсоннікі.
The Germans have four violin concertos. The greatest, most uncompromising is Beethoven's. The one by Brahms vies with it in seriousness. The richest, the most seductive, was written by Max Bruch. But the most inward, the heart's jewel, is Mendelssohn's.
Аспаптар
Виолончерно концерті жеке виолончерно мен оркестр үшін жазылған, оған 2 флейта, 2 гобой, 2 ля тонындағы кларнет, 2 фагот; ре тонында қисайтылған 2 табиғи мүйіз, ми тонында қисайтылған 2 табиғи мүйіз, ре тонындағы 2 труба, литавра және скрипкалар кіреді. Брамс оркестрлік шығармаларында клапансыз табиғи мүйіздерді қолданғанына қарамастан, клапанды мүйіздер әрқашан нақты орындау кезінде, тіпті Брамс заманында да қолданылып келді.
The Violin Concerto is scored for solo violin and orchestra consisting of 2 flutes, 2 oboes, 2 clarinets in A, 2 bassoons; 2 natural horns crooked in D, and 2 natural horns crooked in E, 2 trumpets in D, timpani, and strings. Despite Brahms's scoring for natural (non valved) horns in his orchestral works, valved horns have always been used in actual performance, even in Brahms's time.
Премьера
Бұл шығарманың тұңғыш рет 1879 жылғы 1 қаңтарда Лейпцигте Жоахим қойды. Ол концертті Бетховеннің скрипкалық концертімен ашуға талап етті, ол да ре мажор тоналыста жазылған еді, ал концертті Брамстың шығармасымен аяқтауды ұсынды. Брамс «бағдарламада ре мажор көп, ал басқаша ештеңе жоқ» деп шағымданды. Жоахим екі танымал шығарманы емес, бір танымал және бір жаңа, қиын шығарманы, өзі қиын композитор ретінде танылған автордан ұсынды. Екі шығарманың арасында да көзге түсетін ұқсастықтар бар. Мысалы, Брамс оркестрлік кіріспеден кейін скрипканы тимпандармен бірге енгізеді: бұл Бетховенге айқын құрмет, өйткені оның скрипкалық концерті де тимпандарды ерекше қолданады. Брамс премьераны жүргізді. Одан кейін, сол жылдың соңында Фриц Симрок шығарманы жариялағанға дейін, түрлі өзгерістер енгізілді. Шығармаға сыншылардың пікірі әртүрлі болды: «шығарма скрипка үшін емес, скрипкаға қарсы» деген пікір дирижер Ханс фон Бюло мен Йозеф Хеллмесбергерге бірдей тиесілі, Брамс оған Венадағы тұңғыш қойылымды тапсырды, ол көпшілік тарапынан зор қуанышпен қабылданды. Жоахим 1879 жылғы 22 ақпанда Лондондағы Кристалл-Паласта британдық тұңғыш қойылымды өткізді, дирижерлік жасаған – Аугуст Маннс. Брамстың әйелімен қарым-қатынасының суынуы, Жоахимның некесі тарағанда оның жағына шығуы, оны концертті белсенді түрде насихаттаудан тоқтатқан сияқты. Оның көптеген әріптестеріне ұнаған жоқ. Генрик Винявски шығарманы «ойнауға болмайтын» деп атады, ал скрипка виртуозы Пабло де Сарасате оны ойнаудан бас тартты, себебі ол «қолда скрипка ұстап, трибунада тұрып, адажиодағы жалғыз мелодияны ойнаған гобойды тыңдағысы келмеді». Жоахимның үш шәкірті – Мари Солдат, Габриэль Виетровец және Леонора Джексон, осы шығарманың қалыптасуына үлкен үлес қосты.
The work was premiered in Leipzig on January 1, 1879, by Joachim, who insisted on opening the concert with the Beethoven Violin Concerto, written in the same key, and closing with the Brahms. Brahms complained that "it was a lot of D major—and not much else on the program." Joachim was not presenting two established works, but one established one and a new, difficult one by a composer who had a reputation for being difficult. The two works also share some striking similarities. For instance, Brahms has the violin enter with the timpani after the orchestral introduction: this is a clear homage to Beethoven, whose violin concerto also makes unusual use of the timpani. Brahms conducted the premiere. Various modifications were made between then and the work's publication by Fritz Simrock later in the year. Critical reaction to the work was mixed: the canard that the work was not so much for violin as "against the violin" is attributed equally to conductor Hans von Bülow and to Joseph Hellmesberger, to whom Brahms entrusted the Vienna premiere, which was rapturously received by the public. Joachim gave the British premiere at London's Crystal Palace on February 22, 1879, with August Manns conducting. The cooling of his friendship with Brahms, who took Joachim's wife's side when his marriage collapsed, seems to have put him off campaigning actively for the concerto. Most of his colleagues disliked it. Henryk Wieniawski called the work "unplayable", and the violin virtuoso Pablo de Sarasate refused to play it because he didn't want to "stand on the rostrum, violin in hand and listen to the oboe playing the only tune in the adagio." Three of Joachim's pupils, Marie Soldat, Gabriele Wietrowetz, and Leonora Jackson did as much as anyone to help the piece gain a foothold.
Танымал мәдениетте
Үшінші бөлім Пауль Томас Андерсонның 2007 жылғы "There Will Be Blood" ("Қан болады") фильмінде екі рет қолданылады, соның ішінде титрлерде де. Питер Хёгтің "Smilla's Sense of Snow" романындағы басты кейіпкер Смилла: "Кремердің Брамстың скрипкалық концертін ойнағанындай ғаламда осыдан да әдемі нәрсе бар екені үшін жылаймын" дейді. Бірінші бөлімдегі скрипканың кірісі Алисия Киздің 2004 жылғы "Karma" ("Карма") әнінде кеңінен үлгі ретінде алынған.
The third movement is used twice in Paul Thomas Anderson's 2007 film There Will Be Blood, including the end credits. In Smilla's Sense of Snow by Peter Høeg, Smilla, the protagonist says "I cry because in the universe there is something as beautiful as Kremer playing Brahms's violin concerto". The violin entrance in the first movement is sampled extensively in Alicia Keys's 2004 song, "Karma".