Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
N класы – Жаңа Зеландияның ұлттық теміржол желісінде пайдаланған 12 булы локомотивтер. Олар үш партияға бөлініп салынды, соның ішінде жекеменшік Веллингтон және Манавату теміржол компаниясы, WMR үшін екі локомотивтен тұратын бір партиясы, 1885, 1891 және 1901 жылдары Балдуин локомотивтер зауытында жасалды. Алдында, 1877 және 1879 жылдар аралығында N класы деген атау 1874 жылғы B класының құрамындағы Леди Мордаунт локомотивіне берілген болатын.
The N class were 12 steam locomotives that operated on the national rail network of New Zealand. They were built in three batches, including one batch of two engines for the private Wellington and Manawatu Railway Company, the WMR, by the Baldwin Locomotive Works in 1885, 1891, and 1901. Previously the N class designation had been applied between 1877 and 1879 to Lady Mordaunt, a member of the B class of 1874.
Құрылыс
1880-жылдардағы Ұзақ депрессияға қарамастан, жас Жаңа Зеландия теміржол желісі кеңейе берді және қосымша қозғаушы күш қажет болды. Жаңа Зеландия темір жол департаменті әдетте осы уақытқа дейін Англиядан локомотивтерге тапсырыс беріп келген, бірақ бұрын АҚШ өндірушілерінен де локомотивтер сатып алған (мысалы, Роджерс K класы), ал 1885 жылы Болдуинге тапсырыс берді. Оның алғашқы Жаңа Зеландиялық локомотивтері Т класы болды, N класының алты түпнұсқасын жасау үшін, олар 1885 жылдың қазан және желтоқсан аралығында пайдалануға берілді. Алты жыл өткен соң, Веллингтоннан Лонгбернге дейінгі желідегі өсіп келе жатқан трафикпен күресу үшін WMR-ге қосымша қозғаушы күш қажет болды. Оның жабдықтарының тұрақты жеткізушісі Болдуин болды, ол WMR-ге N класына ұқсас локомотив ұсынды. WMR мұндай екі локомотивке тапсырыс берді, олар 9 және 10 болып тіркелді. Олар 1885 жылғы партиядан тиімдірек болды, ал осы тиімділікке қол жеткізу үшін үкімет N 27 локомотивін Воклен конструкциясына айналдырды, бірақ бұл көп нәтиже бермеді. 1901 жылы үкімет осыған ұқсас төрт локомотивке тапсырыс берді.
Despite the Long Depression of the 1880s, the young New Zealand railway network continued to expand, and additional motive power was required. The New Zealand Railways Department had normally ordered locomotives from England up until this time, though it had previously bought locomotives from United States manufacturers (such as the Rogers K class), and in 1885 it placed an order with Baldwin, whose first New Zealand locomotives were the T class, to construct the six original members of the N class, which entered service between October and December 1885. Six years later the WMR required additional motive power to handle the growing traffic on their line from Wellington to Longburn, just south of Palmerston North. Its typical supplier of equipment was Baldwin, who offered the WMR a locomotive similar to the N class. The WMR ordered two such locomotives and they entered service as Nos. 9 and 10. They proved to be more efficient than the 1885 batch, and in an attempt to match these efficiencies the government converted N 27 into a Vauclain compound, but with little success. In 1901, the government ordered four similar locomotives.
Кіші сыныптар
N класының екі қосалқы класы болды, екеуі де WMR үшін салынған Болдуин Воклен компаунд локомотивтері. 14 және 15 нөмірлері N класынан ауыр әрі қуаттырақ нұсқа болып, NA класына жатты; 5 және 18 нөмірлері кеңірек оттықтарымен NC класына жатты.
Two sub classes of the N class existed, both Baldwin Vauclain compounds built for the WMR. Nos. 14 and 15 were a heavier and more powerful version of the N class and became the NA class; Nos. 5 and 18 had wider fireboxes and became the NC class.
Операция
1885 жылғы партия Хатт аңғары мен Вайрарапа аймақтарында жұмыс істеді; 1901 жылғы партия Ақлендтің төңірегінде. 1900 жылдары олар Напиер экспресінде (құрғақ әрекет ететін) M класты локомотивпен бірге қолданылды; бұл жұпқа «адам және тауық» деген ат берілді. 1908 жылы WMR мемлекеттік меншікке алынып, үкімет желісіне біріктірілді. Екі бұрынғы WMR N локомотиві Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін өздерінің таныс бағытында жұмыс істеді, содан кейін Грейммут пен Отира арасындағы хат тасымалдау пойыздарын жүргізу үшін Вестлендке ауыстырылды, олардың жылдамдығы толыққанды пайдаланылды. 1920 жылдары екеуі де маневрлік жұмыстарға бейімделіп, тендерге кабина және тендерге қабатты баспалдақтар қосылды.
The 1885 batch operated in the Hutt Valley and the Wairarapa; the 1901 batch around Auckland. Around 1900 they were used on the Napier Express coupled with an (rather ineffectual) M class loco; the duo was called a 'en and chicken. In 1908 the WMR was nationalised and incorporated into the government's network. The two ex WMR Ns continued to work on their home route until World War I, when they were transferred to Westland to operate the mail trains between Greymouth and Otira, making full use of their speed. In the 1920s the two were modified for shunting duties, including the addition of a tender cab and side ladders on the tender.
Әлемдік рекорд
N класты локомотивтің ең көрнекті операциялық жетістігі 1892 жылдың 20 шілдесінде тіркелді. WMR No. 10 Веллингтоннан арнайы сынақ пойызымен жолға шығып, Капити жағалауы мен Хоровануаның тегіс учаскелерінде біртіндеп жылдамдық жинады. Ол 50-55 миль/сағат жылдамдықпен жүріп, Левин мен Шаннон арасында 64.4 миль/сағат (103.6 км/сағ) жылдамдыққа жетті, бұл 3 фут 6 дюймдік тар рельстік жолдағы әлемдік жылдамдық рекорды болды.
The most outstanding operational feat by an N class locomotive occurred on 20 July 1892. WMR No. 10 departed Wellington with a special test train, and gradually picked up speed on the flat trackage of the Kāpiti Coast and Horowhenua. It ran comfortably at speeds of 50 55 mph, and between Levin and Shannon it reached 64.4 mph (103.6 km/h), then the world speed record on 3ft6in narrow gauge track.
Қайтарып алу
1920 жылдары қолданудан шығару туралы мәселе қаралды. Алғашқы екеуі 1926 жылдың қараша айында қолданудан шығарылды; WMR No. 9/N 453 локомотиві, 1926 жылдың 13 қарашасында қолданудан шығарылған, WB 300 локомотивін күрделі жөндеу кезінде қайта пайдаланылды, бұл оны өз класындағы басқалардан ерекшелендірді. 1927 жылдың наурыз айында тағы үш локомотив қолданудан шығарылды, ал сол жылдың қараша айында сыныптың алғашқы локомотиві N 27 қолданудан шығарылды. Рекордтық көрсеткіштерге ие болған WMR No. 10/N 454 локомотивін де 1927 жылы қолданудан шығару жоспарланған, бірақ оған тыйылым салынды: оның экипажы оның нашар жағдайына ресми шағым түсірді және ол 1928 жылдың 30 қаңтарында қызметтен тоқтатылды. Одан пайдалы бөлшектері алынып, 1928 жылдың 31 наурызында ресми түрде жарамсыз деп жарияланғанға дейін Грейммут депосында қалды. Ол Уаймакарири өзеніне тасталды, өзен жағалауын бекіту мақсатында пайдаланылды. Соңғы N локомотиві 1934 жылдың наурыз айында қызметтен алынды.
By the 1920s withdrawal was seriously considered. The first two were withdrawn in November 1926; the boiler from WMR No. 9/N 453, withdrawn on 13 November 1926, was re used on WB 300 when it was overhauled, distinguishing it from others of its class. Three more were withdrawn in March 1927, and N 27, the first member of the class, followed in November of that year. Record setting WMR No. 10/N 454 was also meant to be withdrawn in 1927 but was given a reprieve: its crews formally complained about its poor condition and it ceased service on 30 January 1928. It was stripped of useful parts and sat in Greymouth yard until it was officially written off on 31 March 1928. It was dumped in the Waimakariri River as a means of stabilising the riverbank. The last N was taken out of service in March 1934.
Сақтау
N класындағы локомотивтердің ешқайсысы сақтау үшін сақталған жоқ, олар сақтау қозғалысы күш алып, жұмыс істеуге айналғанға дейін кем дегенде екі он жыл бұрын пайдаланудан алынды. Дегенмен, WMR No. 9/N 453 Артур өткелінің жанынан, Били өзеніне тасталған күйінде табылған еді. Веллингтон мен Манавату темір жолы қоры 2003 және 2006 жылдар аралығында оны кезең-кезеңмен қалпына келтірді, мақсаты – толық жұмыс жағдайына келтіру. 2007 жылғы 27 ақпанда No. 9 өзінің бұрынғы орны Паэкакарикиге оралды және қазір Steam Incorporated депосында орналасқан, онда жұмыс істеуге жарамды күйге келтірілуде. 2009 жылғы мамырға дейін No.9 тендері бөлшектелді, рамасы мен доңғалақ жиынтығы (bogies) жөнделіп, қайта құрастырылды. Теміржол әуесқойлары WMR No. 10/N 454 қалдықтарын табуға да тырысты, бірақ әзірге сәттілікке жете алмады.
None of the N class were saved for preservation they were withdrawn at least two decades before the preservation movement had even seriously begun. However, the skeleton of WMR No. 9/N 453 was discovered near Arthur's Pass, dumped in the Bealey River, and it was recovered by the Wellington and Manawatu Railway Trust in stages between 2003 and 2006 with the aim of restoring it to full operational condition. On 27 February 2007, No. 9 returned to its old home of Paekakariki and is now based at the depot of Steam Incorporated, where it is undergoing restoration to working order. By May 2009, No.9's tender had been dismantled, and the frames and bogies overhauled and reassembled. Railway enthusiasts have also attempted to find the remnants of WMR No. 10/N 454 but have not yet had success.