Жалғау қан кету: Жаңа туған нәрестелердегі себептері, диагностикасы және емдеуі
Subgaleal hemorrhage
Бас сүйегі мен шашырақтың арасындағы қан кету (субгалеал гематома) – жаңа туған нәрестелерде кездесетін, тері астындағы көгалданумен және бас ісінумен көрінетін жағдай. Диагностикасы клиникалық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Субгалеалдық қан кету, сондай-ақ субгалеалдық гематома деп те аталады, ол бас сүйегінің periosteum және шашыраңғы қабығының (galea aponeurosis) арасындағы потенциалды кеңістікте болатын қан ағу.
Subgaleal hemorrhage, also known as subgaleal hematoma, is bleeding in the potential space between the skull periosteum and the scalp galea aponeurosis.
Симптомдары
Диагноз көбінесе клиникалық қойылады, бас терісінде (әсіресе, төбесінде) пайда болатын, терінің беткі көкжиектерімен бірге өзгеретін, икемді, жұмсақ ісік байқалады. Ісік босанғаннан кейін 12–72 сағаттан соң бірте-бірте дамиды, бірақ ауыр жағдайларда босанғаннан кейін бірден анықталуы мүмкін. Субгалеалдық гематоманың өсуі жасырын болады, себебі ол бүкіл бас сүйегіне таралады және сағаттар немесе күндер бойы байқалмай қалуы мүмкін. Егер жеткілікті мөлшерде қан жиналса, көзге көрінетін сұйықтық толқыны байқалуы мүмкін. Пациенттерде периорбитальды экхимоз ("ракун көзі") дамуы мүмкін. Субгалеалдық гематомасы бар пациенттерде, бас сүйегінің periosteum және бас терісінің галеа апоневрозы арасындағы кеңістікке қанның көп мөлшерде жоғалуына байланысты геморраждық шок болуы мүмкін, кейбір зерттеулерде бұл көрсеткіш жаңа туған нәрестенің қан көлемінің 20-40%-ына дейін жетеді. Ісік бас сүйегінің тігістерін және fontanel-ді жабуы мүмкін, бұл оны цефалогематомадан ажыратады, онда қан астындағы periosteum арқылы шектелген. Субгалеалдық қан кетуі бар пациенттерде гемолизденген қанды қайта сіңіру нәтижесінде айқын гипербилирубинемия дамуы мүмкін. Лабораториялық зерттеулерде субгалеалдық кеңістікке қан кетуге байланысты гемоглобин мен гематокриттің төмендеуі, ал коагуляциялық зерттеулерде коагулопатияның болуы байқалуы мүмкін. Өлім-жітім 12–14% жағдайларда тіркелген, көбінесе шокпен бірге жүретін және көбінесе түзетілмеген коагулопатия фонында қанның көп мөлшерде жоғалуы салдарынан. Алайда, ерте анықтау және жедел емдеу кезінде жағдай жақсы болады және әдетте ұзақ мерзімді салдары болмайды.
The diagnosis is generally clinical, with a fluctuant boggy mass developing over the scalp (especially over the occiput) with superficial skin bruising. The swelling develops gradually 12–72 hours after delivery, although it may be noted immediately after delivery in severe cases. Subgaleal hematoma growth is insidious, as it spreads across the whole calvaria and may not be recognized for hours to days. If enough blood accumulates, a visible fluid wave may be seen. Patients may develop periorbital ecchymosis ("raccoon eyes"). Patients with subgaleal hematoma may present with hemorrhagic shock given the volume of blood that can be lost into the potential space between the skull periosteum and the scalp galea aponeurosis, which has been found to be as high as 20 40% of the neonatal blood volume in some studies. The swelling may obscure the fontanel and cross cranial suture lines, distinguishing it from cephalohematoma, in which the bleed is confined by its subperiosteal location. Patients with subgaleal hemorrhage may also have significant hyperbilirubinemia due to resorption of hemolyzed blood. Laboratory studies may demonstrate reduced hemoglobin and hematocrit due to blood loss into the subgaleal space, and coagulation studies may reflect an underlying coagulopathy. Mortality has been reported to occur in 12 14% of cases, generally as a consequence of massive blood loss presenting with shock, often in the setting of uncorrected coagulopathy. However, with early identification and prompt treatment, the prognosis is good, and there are usually no long term consequences.
Себептер
Жаңа туған нәрестелердің көпшілігіндегі жағдайлардың (90%) себебі босану кезінде басына вакуум қолдану болып табылады (вентузбен көмектесілген босану). Вакуумдық көмек эмиссарлық тамырларды (яғни, қатты қабық қуысы мен бас терісі тамырлары арасындағы байланыстарды) жарып, бас терісі бұлшықтарының апоневрозының астында және сүйекқабықшаның беткі жағында қан жиналуына алып келеді. Сонымен қатар, субгалеалдық гематоманың 40% жағдайында бас жарақатымен (мысалы, ми ішіндегі қан кету немесе бас сүйегінің сынуы) бірге кездесуі жиі. Бұл белгілердің пайда болуы субгалеалдық қан кетудің ауырлығымен маңызды байланыста емес.
The majority of neonatal cases (90%) result from applying a vacuum to the head at delivery (ventouse assisted delivery). The vacuum assist ruptures the emissary veins (i. e., connections between dural sinus and scalp veins) leading to accumulation of blood under the aponeurosis of the scalp muscle and superficial to the periosteum. Additionally, subgaleal hematoma has a high frequency of occurrence of associated head trauma (40%), such as intracranial hemorrhage or skull fracture. The occurrence of these features does not correlate significantly with the severity of subgaleal hemorrhage.
Диагностика
Бұл жарақатты ерте анықтау тірі қалу үшін өте маңызды. Операция кезінде қиындық туған немесе бас сүйегінің астындағы гематома (СГГ) болуы күдіктелген нәрестелерге үздіксіз бақылау қажет, оның ішінде жиі (кемінде сағат сайын) өмірлік көрсеткіштерді тексеру, гематокриттің және бас шеңберінің (оқципитал-фронталдық айналым) реттік өлшеулері қажет. Бас шеңбері субгалеалдық кеңістікке әр 40 мл қан жиналған сайын 1 см-ге артады. Компьютерлік томография (КТ) немесе магніт-резонанстық томография (МРТ) бас сүйегінің астындағы қан кетуді басқа бас қан кету көздерінен ажыратуға көмектеседі. Бас ультрадыбысы (УДТ) жаңа туған нәрестелердің басы мен шашын бейнелеуде тәжірибелі маманның қолында СГГ диагностикасы үшін пайдалы, сондай-ақ иондаушы сәулеленудің болмауына байланысты КТ-дан артық көрінеді. Қан кетумен байланысты коагулопатияны анықтау үшін қан коагуляциясын зерттеу қажет.
Early recognition of this injury is crucial for survival. Infants who have experienced a difficult operative delivery or are suspected to have a SGH require ongoing monitoring including frequent vital signs (minimally every hour), and serial measurements of hematocrits and their occipital frontal circumference, which increases 1 cm with each 40 mL of blood deposited into the subgaleal space. Head imaging, using either CT or MRI, can be useful for differentiating subgaleal hemorrhage from other sources of cranial bleeding. Head ultrasound is useful for the diagnosis of SGH in the hands of an operator experienced in imaging the neonatal head and scalp, and is preferable to CT due to lack of ionizing radiation. Coagulation studies are required to detect coagulopathy that may be associated with the bleeding.
Менеджмент
Емдеуге күндізгі бақылау, жағдайдың нашарлауын анықтау және қажет болған жағдайда асқынуларды басқару (мысалы, геморрагиялық шок, конъюгацияланбаған гипербилирубинемия және гемолизделген эритроциттерден туындаған сары ауру) кіреді. Бас сүйегі асты кеңістігі жаңа туған нәрестенің қанның 40%-ға дейін сыйымдылығына ие, сондықтан бұл жедел шок пен өлімге алып келуі мүмкін. Қан жоғалуы маңызды болса және пациент тахикардияға ұшыраса, сұйықтық инфузиясы қажет болуы мүмкін. Қан құю және фототерапия қажет болуы мүмкін. Коагулопатияны анықтау үшін зерттеулер жүргізу ұсынылуы мүмкін.
Management consists of vigilant observation over days to detect progression and, if required, manage complications (e. g. hemorrhagic shock, unconjugated hyperbilirubinemia and jaundice from hemolyzed red blood cells). The subgaleal space is capable of holding up to 40% of a newborn baby's blood and can therefore result in acute shock and death. Fluid bolus may be required if blood loss is significant and the patient becomes tachycardic. Transfusion and phototherapy may be necessary. Investigation for coagulopathy may be indicated.