Кіріспе
Мұғұл империясының ресми лауазым иесі Мырза Ғияс Бег (مرزا غياث بيگ), сондай-ақ И'тимад уд Даула (اعتماد الدوله) деген атағымен белгілі, Мұғұл империясының маңызды шенеунігі болды, оның балалары Мұғұл императорларының әйелдері, аналары және генералдары қызметін атқарды. Тегеранда дүниеге келген Мырза Ғияс Бег ақындар мен жоғары лауазымды шенеуніктер отбасында өсті. Дегенмен, 1576 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін оның бағы нашарлап кетті. Ол жүкті әйелі Исмат Бегум және үш баласымен бірге Үндістанға көшіп келді. Мұнда ол Мұғұл императоры Акбардың (1556-1605) қабылдауына ілігіп, оның қызметіне қабылданды. Акбардың билік кезеңінде Мырза Ғияс Бег Кабул провинциясының қазынашысы болып тағайындалды. Оның жағдайы Акбардың ұлы және мұрагері Жахангирдің (1605-1627) тұсында одан да жақсарды. 1611 жылы ол оның қызы Нұр Жаханға үйленді және Мырза Ғияс Бегті өзінің премьер-министрі етіп тағайындады. 1615 жылға қарай Мырза Ғияс Бегке 6000 сарбаздық мәртебе берілді, сондай-ақ оған тулар мен барабандар табысталды, бұл әдетте ерекше ханзадаларға ғана берілетін құрметтің белгісі еді.
Mirza Ghiyas Beg (مرزا غياث بيگ), also known by his title of I'timad ud Daulah (اعتماد الدوله), was an important official in the Mughal Empire, whose children served as wives, mothers, and generals of the Mughal emperors. Born in Tehran, Mirza Ghiyas Beg belonged to a family of poets and high officials. Nevertheless, his fortunes fell into disfavor after the death of his father in 1576. Along with his pregnant wife Ismat Begum, and his three children, they immigrated to India. There he was received by the Mughal emperor Akbar (r. 1556 1605), and was enrolled into his service. During the latter's reign, Mirza Ghiyas Beg was appointed treasurer for the province of Kabul. His fortunes further increased during the reign of Akbar's son and successor Jahangir (r. 1605 1627), who in 1611 married his daughter Nur Jahan and appointed Mirza Ghiyas Beg as his Prime minister. By 1615, Mirza Ghiyas Beg had risen to further prominence, when he was given the status of 6,000 men and was given a standard and drums, a prestige normally restricted for distinguished princes.
Отбасы
Мирза Ғияс Бег Тегерандық, және Хважех Мұхаммед Шарифтің кіші ұлы, ол Мұхаммед хан Текелудің ақыны және уәзирі болған, сондай-ақ оның ұлы Татар Солтан Хорасан Сафави провинциясының губернаторы болды. Мұхаммед Шариф кейіннен Шах Тахмасп I-нің (1524–1576) қызметіне қабылданды, онда ол бастапқыда жеті жыл бойы Язд, Абаркух және Биабанак уәзірі қызметін атқарды. Одан кейін ол Исфахан уәзирі болып тағайындалды және 1576 жылы сол жерде қайтыс болды. Ғияс Бегтің ағасы Мұхаммед Таһер Васли – білімді адам, ол Васли псевдонімімен өлең шығарды.
Үндістанға көші-қон
Гьястың әкесі қайтыс болғаннан кейін, оның отбасы жағдайы төмендеді. Отбасының бағын жақсартуды үміттене, Гияс Бег өсіп келе жатқан сауда және мәдени өмірдің орталығы саналатын Үндістанға көшіп баруды шешті, онда император Акбардың сарайы орналасқан еді. Жолдың жартысында қарақшылар шабуыл жасап, олардан қалған аз мал-мүліктің де қортын алып кетті. Қолында тек екі есегі қалған Гияс Бег, жүкті әйелі және үш баласы (Мұхаммед Шариф, Асаф Хан және қызы Сахлия) қалған жол бойында малдың үстінде кезекпен отырып сапар шегуге мәжбүр болды. Отбасы Қандаһарға келген кезде Асмат Бегум екінші қызын дүниеге әкелді. Отбасы тым кедей болғандықтан, жаңа туған сәбиге қарай алмаймыз деп қорқып жүрді. Әйгілі саудагер Мәлік Мәсуд бастаған керуен оларды қабылдады, ол кейіннен Гияс Бегке император Акбардың қызметінде жұмыс табуға көмектесті. Бала отбасының бағын өзгертетін белгі деп сеніп, оған «әйелдердің арасындағы күн» деген мағынаны білдіретін Мехруниса есімін қойды. Гияс Бег Үндістанға көшіп келген отбасының алғашқы мүшесі емес еді – оның туысы Асаф Хан Жафарбек және Асмат Бегумнің әкесі Мирза Ғиясуддин Әли Асаф Хан бұрыннан-ақ Акбардың провинциялық қызметіне қабылданған еді.
Моғол империясының тұсында қызмет ету
Кейіннен Мирза Ғияс Бег Кабул провинциясының диуаны (қазынашысы) болып тағайындалды. Оның іскерлік қабілеті мен шапшаңдығы арқасында ол жоғары әкімшілік лауазымдарда тез көтерілді. Еңбегі үшін император оған "Итимад уд Даула" ("Мемлекеттің тірегі") атағын берді. Еңбегі мен қызметтік өсуінің нәтижесінде Ғияс Бег Мехруннисаның (болашақтағы Нұр Жахан) ең жақсы білім алуын қамтамасыз етті. Ол араб және парсы тілдерін жақсы меңгерді. Сонымен қатар, ол өнер, әдебиет, музыка және би салаларында да білімді болды. Ғиястың қызы Мәһрүнісса (Нұр Жахан) 1611 жылы Акбардың ұлы Жахангирге үйленді, ал оның ұлы Абдул Хасан Асаф Хан Жахангирдің генералы және оның мұрагері Шах Жаханның ұлы визирі қызметін атқарды. Ғияс, сондай-ақ, Тадж-Махал құрылысына жауапты болған император Шах Жаханның әйелі Мүмтаз-Махалдың (алғашқы аты Аржуманд Бано, Абдул Хасан Асаф Ханның қызы) әкесі болды. Жахангирдің орнын ұлы Шах Жахан басты, ал Абдул Хасан Шах Жаханның ең жақын кеңесшілерінің бірі болды. Шах Жахан Абдул Хасанның қызы Аржуманд Бану Бегумға, Мүмтаз Махалға үйленді, ол оның төрт ұлының анасы болды, соның ішінде оның мұрагері Аурангзеб те бар еді. Шах Жахан Мүмтаз Махалдың мақбары ретінде Тадж Махал салды.
Өлім және жерлеу
Мырза Ғияс Бег 1622 жылы Кангра маңында қайтыс болды, осы кезде Моғол әскері Кашмирдегі жазғы орнына бет алған болатын. Оның денесі Аграға әкелініп, Ямуна өзенінің сол жағасында жерленді. Оның қабірі бүгінгі күнге дейін сақталып келеді және І'тимад уд Дауланың мазараттары деп белгілі.