Христиандық пен саясат: Тарихи байланыс және идеологиялар
Christianity and politics
Христианство мен саясат арасындағы тарихи қарым-қатынас, түрлі идеологиялар (коммунизм, социализм, анархизм) мен дін өкілдерінің пікір-келіспеушіліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саяси тарихтың бір қыры
Aspect of political history
Христиандық пен саясат арасындағы қарым-қатынас тарихи тұрғыдан күрделі мәселе және христиандық тарихы бойында, сондай-ақ қазіргі саясатта христиан оңшылдары мен христиан солшылдары арасындағы келіспеушіліктердің себебі болып келген. Ойшылдардың христиан діні мен саясат арасындағы байланысты түсіну жолдары әртүрлі болды, көптегендері христиандық белгілі бір саяси идеологияны немесе философияны тікелей қолдайды деп санайды. Осыған байланысты, түрлі ойшылдар христиандық коммунизм, христиандық социализм, христиандық ұлтшылдық, христиандық анархизм, христиандық либертариандық, христиандық демократия, патшалардың құдайға берілген билігі немесе патшалық автократияны жақтады. Ал кейбіреулері христиандардың саясатқа және үкіметке аз қызығушылық танытуы керек, тіпті оған қатыспауы керек деп есептейді.
The relationship between Christianity and politics is a historically complex subject and a frequent source of disagreement throughout the history of Christianity, as well as in modern politics between the Christian right and Christian left. There have been a wide variety of ways in which thinkers have conceived of the relationship between Christianity and politics, with many arguing that Christianity directly supports a particular political ideology or philosophy. Along these lines, various thinkers have argued for Christian communism, Christian socialism, Christian nationalism, Christian anarchism, Christian libertarianism, Christian democracy, the divine right of kings, or tsarist autocracy. Others believe that Christians should have little interest or participation in politics or government, or none at all.
Ежелгі дәуір
Алғашқы христиан діні Рим империясында кеңінен таралды, онда христиан дінін ұстану заңсыз саналды және христиандар қудаланды. 301 жылы Армения патшалығы христиан дінін ресми дін ретінде алғаш мойындады. Константин Ұлының билік кезінде христиан діні Рим саясатында маңызға ие болды, ол христиан дінін қолдады және 313 жылы империяда оны заңдастырды. Осы кезде христиандар мемлекеттік лауазымдарға да тағайындалды. 380 жылы Теодосий I христиан дінінің үш бірлікке негізделген түрін Рим империясының ресми діні деп жариялады. Христиан дінінің саяси билікті қолданған алғашқы маңызды оқиғасы 390 жылы болды. Салоникадағы қырғыннан кейін Милан епископы император Теодосий тәубе еткенше оған қасиетті Евхаристияны беруден бас тартты, және Теодосий оған бағынды. Алғашқы христиандарды Цельс әскери қызметтен бас тартатындар, мемлекеттік қызметке қабылданбайтындар және қалаларды басқаруда жауапкершілік алмайтындар деп сипаттады. Ориген бұл сипаттаманы растап, христиандар императордың және империяның қауіпсіздігі үшін дұға ететін «иманды әскер» құру арқылы империяның игілігі үшін одан да көп жұмыс жасайтынын айтады. Христиан дінінің қазіргі демократияның дамуына маңызды оң үлес қосқаны айтылады.
Early Christianity was most prominent in the Roman Empire, where it was illegal to practice Christianity and persecution of Christians took place. The first state to recognize Christianity as its official religion was the Kingdom of Armenia in 301. Christianity gained prominence in Roman politics during the reign of Constantine the Great, who favored Christianity and legalized its practice in the empire in 313. Christians were also appointed to government positions at this time. In 380, Trinitarian Christianity was made the official religion of the Roman Empire by Theodosius I. The first major instance of Christianity wielding power in politics took place in 390. After the Massacre of Thessalonica, the bishop of Milan forbade Emperor Theodosius the Eucharist until he repented, and Theodosius complied. Early Christians were described by Celsus as those who refused military service and would not accept public office, nor assume any responsibility for the governing of cities. Origen confirms this description and adds that Christians do more for the good of the empire by forming an "army of piety" that prays for the well being of the emperor and the safety of the empire. It has been argued that Christianity made a significant positive contribution to the development of modern democracy.
Орта ғасырлар
Орта ғасырларда христиан діні Еуропа саясатына үстемдік етті. Батыс Рим империясы құлаған кезде Рим папасы аймақтың тиімді саяси басшысы қызметін атқарды. Византия империясы Шығыс шіркеуінің орталығы болып қала берді. 800 жылы Карл Ұлы папа Лев III-тің қолынан Рим императоры тағын киді, бұл шіркеу мен Каролинг империясының, содан кейін Киелі Рим империясының өзара тәуелділігіне үлгі орнатты. Шіркеу Еуропаның басқа да патшалықтарына зор ықпал етірді. Дүниеуи билеушілер өздерінің мемлекеттерін кеңейту үшін миссионерлік жұмыстарды қолдады. Епископтар мен аббаттар тек шіркеудің басшылары ғана емес, сонымен қатар ірі жер иелері болған князьдар және осылайша дүниеуи феодалдардың вассалдары еді. Шіркеу мен мемлекет мүдделерін ажырату шекарасы әрқашан анық болмады. Шіркеу Папалық мемлекеттер түрінде өз территориясын тікелей басқарды. Шіркеутің патшалықтарға ықпал етуінің ең айқын мысалдары – крест жорықтары болды, онда ол христиан патшалықтарын діни соғыстарға шақырды. Кейбір крест жорықтарының мақсаты Иерусалим мен Киелі жерді мұсылмандардан (1095-1291) қайтарып алу және қорғау болды; басқалары катарларға (1209-1229) қарсы бағытталды, ал Тевтон ордені мен олардың жақтастары Балтық теңізі аймағындағы католик емес халықтармен (соның ішінде Шығыс православиелік христиандармен) күресті (1147-1410). Испанияда крест жорығының рухы Таяу Шығыстағы соңғы крест жорығынан кейін де бірнеше ғасыр бойы Реконкиста түрінде жалғасты, ол Иберия түбегін мұсылман маврлардан қайтару мақсатымен жүргізілген соғыстар сериясы болды (711-1492).
Christianity dominated European politics in the Middle Ages. During the fall of the Western Roman Empire, the Pope effectively served as the political leader of the region. The Byzantine Empire continued to be the center of the church in the East. In 800, Charlemagne was crowned by Pope Leo III as the Emperor of the Romans, establishing a precedent of interdependence of the church with the Carolingian Empire, and eventually, the Holy Roman Empire. The church also maintained strong influence over the other kingdoms of Europe. Secular rulers would support missionary efforts in order to enlarge their realms. Bishops and abbots were not only church leaders, but often also large land owning princes and thus vassals of secular feudal lords. The line dividing church and state interests was not always clear. The church also ruled its own territory directly in the form of the Papal States. The most notable instances of the church exercising influence over the kingdoms were the Crusades, when it called the Christian kingdoms to arms to fight religious wars. Some Crusades aimed to recover and secure Jerusalem and the Holy Land from the Muslims (1095 1291); other Crusades attacked the Cathari (1209 1229), and the Teutonic Knights and their supporters fought against non Catholics (including Eastern Orthodox Christians) in the Baltic Sea area (1147 1410). In Spain, the Crusader mindset continued for several centuries after the last crusade in the Middle East, in the form of the Reconquista, a series of wars (711 1492) fought to recover the Iberian peninsula from the Muslim Moors.
Реформация
Реформация Киелі Рим империясында саяси қарсылық тудырды. Оған жауап ретінде Вормс диетасы шақырылып, лютерандық дінді таратуға тыйым салынды. Англия реформациясына ағылшын саясаты зор ықпал етті. Шіркеу Генрих VIII-нің некесін ажырату туралы өтінішін қабылдамағанда, ол Англия шіркеуі арқылы, тәждің саяси билігі астында Англикан дәстүрін құрды.
The Reformation caused a political backlash in the Holy Roman Empire. In response, the Diet of Worms was assembled, and promotion of Lutheranism was made illegal. The English Reformation was deeply influenced by English politics. When the church refused to grant an annulment to the marriage of Henry VIII, he formed the Anglican tradition through the Church of England under the political rule of the crown.
Жазба
Саясат Киелі кітаптың бірнеше бөлімінде тікелей немесе жанама түрде қамтылған. Римдіктерге 13:1 және 1 Петірге 2:13-14-те барлық адамның үкімет билігіне бағынуы керек екені айтылады, себебі үкімет билігі Құдайдың билігімен орнатылған. ЛГБТ мәселесі Римдіктерге 1:26-27 және Леуіліктерге 18:22-де сынға ұшырайды, онда бір жынысты қатынас табиғи емес және жек көрінішті деп сипатталады. Матай 19:3-6 ер мен әйелдің арасындағы некені сипаттайды, ал 1 Коринттіктерге 6:9-10 гомосексуалдар Құдайдың Патшалығына енбейтінін айтады. Аборт мәселесі Шығу кітабының 21:22-25 аяттарымен байланысты, онда жатырдағы нәрестені қасақана өлтіруге жаза қарастырылған. Еврей Киелі кітабында Израиль және Яһуда патшаларының күрделі тарихы жазылған, бұл тарихты көптеген ұрпақтардың авторлары жазған, олардың патшалармен қарым-қатынасы және жақындығы әртүрлі болған. Еврей Киелі кітабының тарихи бөлімдерінде Саул, Дәуіт және Сүлеймен патшаларының сарайларының ішкі өмірі туралы толық мәліметтер келтірілген. Кейінгі монархтар туралы есептер көбінесе алыс және аз егжей-тегжейлі болып келеді және монархтың "Құдайдың алдында жамандық жасады" деген бағасымен басталады. Христиандық Жаңа өсиет Исаның өмірінен басталады, ол яһуди дін қызметкерлерін де, римдік императорлық билікті де наразы қылған қылмыскер ретінде айқышталды. Сырттай қарағанда, Иса Рим провинциясы Яһудеядағы саяси өмір мен биліктің шетінде тұрған.
Politics is addressed directly or indirectly in several parts of the Bible. Romans 13:1 and 1 Peter 2:13 14 say that all should follow the authority of government, as government authority is instituted by the authority of God. LGBT are challenged with Romans 1:26 27 and Leviticus 18:22, which describe same sex behavior as unnatural and detestable, respectively. Matthew 19:3 6 describes marriage as between a man and a woman, and 1 Corinthians 6:9 10 says that homosexual offenders will not inherit the kingdom of God. The abortion debate is influenced by Exodus 21:22 25, which demands a penalty for the action of killing a fetus by mistake. The Hebrew Bible contains a complex chronicle of the Kings of Israel and Judah, written over the course of many generations by authors whose relationships and intimacy with the rulers of the several kingdoms fluctuated widely in both intimacy and respect. Some historical passages of the Hebrew Bible contain intimate portrayals of the inner workings of the royal households of Saul, David and Solomon. The accounts of subsequent monarchs are frequently more distanced and less detailed and frequently begin with the judgment that the monarch "did evil in the sight of the Lord". The Christian New Testament instead begins with the story of Jesus, crucified as a criminal who had offended both the Jewish priesthood and the Roman imperial authorities. At least to outward appearances, Jesus was at the periphery of political life and power in the Roman province of Judea.
Католицизм
Католик шіркеуі Еуропа саясатының тарихымен тығыз байланысты. Ол Рим империясының ресми діні ретінде христиандық мәртебесімен бірге дамыды және орта ғасырларда Еуропадағы ең күшті саяси күштердің бірі ретінде сақталды. 2015 жылы Папа Франциск католиктердің әлемді жақсарту үшін саясатқа қатысуға міндетті екенін мәлімдеді. Католик шіркеуі ресми түрде саяси ұстанымдар қабылдамайды және жамағаттарын өздерінің саяси шешімдеріне келуге шақырады, бірақ осы шешімдер табиғи заңға сәйкес қабылдалуы тиіс екенін де айтады. АҚШ-тағы Католик шіркеуі аборт бойынша «таңдау жасау» позициясын қолдайтын католик саясаткерлерін, әсіресе президент Джо Байденді тәртіпке салуға тырысты. Консервативті, орташа және либералды католиктердің бәрі АҚШ-та белсенді түрде қатысады.
The Catholic Church is deeply intertwined with the history of European politics. It developed alongside the status of Christianity as the official religion of the Roman Empire and persisted through the Middle Ages as one of the most powerful political forces in Europe. In 2015, Pope Francis stated that Catholics have a duty to participate in politics to improve the world. The Catholic Church does not officially take political stances and encourages followers to come to their own political decisions, but it also states that these decisions must be made in accordance with natural law. The Catholic Church in the United States has sought to discipline Catholic politicians that take pro choice stances on abortion, most notably President Joe Biden. Conservative, moderate, and liberal Catholics all have a major presence in the United States.
Католицизм мен соғыс
Католиктер тарихи түрде соғыс және бейбітшілік мәселелері бойынша кең ауқымды көзқарастарға ие болды. Тарихи бейбітшілік шіркеулері қазір христиандық пацифизмнің басты жақтаушылары, бірақ бұл мәселе алғаш рет Рим империясы кезінде көтерілді. Рим әскерінде римдік католицизміне өткен сарбаздар осы мәселелерге ең бірінші кездесті. Рим әскеріндегі католиктер соғысты христиан дінімен үйлестіруге бола ма деген түйіннен асып, көптеген мәселелерді шешуге мәжбүр болды. Рим әскерлік мекемелерінен пұтқа табынушылық ажырамас бөлігі болды. Грек-рим құдайларының бейнелері легиондық туларда пайда болды. Әскери қызметке адалдық серт беру кірді, ол пұтқа табынушылықты қамтымаса да, католик үйретімдеріне қайшы келуі мүмкін. Рим әскерінің міндеттеріне құқық қорғаумен қатар қорғаныс та кірді, сондықтан рим сарбаздары кейде христиандарды қуғындауға қатысуға міндетті болды. Әскери қызметшілерге қатысты жыныстық еркіндік моральдық қауіптің бір түрі деп есептелді. Императорлық культ (қадимгі Рим) деген бетке қараңыз. Константиннің дінге келуі христиан шіркеулерінің Рим әскерімен арақатынасын, сондай-ақ шіркеулердің Рим мемлекетімен арақатынасын өзгертті. Кейде «кесаропапизм» деп аталатын, мүлдем кері идея, қазіргі католик империясын күресші шіркеумен теңестірді. Латын тіліндегі Christianitas сөзі бастапқыда барлық христиандардың қоғамдық орган ретінде қарастырылған бірлестігін немесе христиандар мекендеген планетаның аумағын білдірді, бұл ағылшын тіліндегі «Christendom» сөзіне ұқсас. Апокалиптикалық мәтіндер қайта қарастырылды. Христиан империясы идеясы Батыс Еуропада Рим билігі құлағаннан кейін де маңызды рөл атқара берді; Киелі Рим империясының аты оның қасиеттілігіне және әмбебап билік етуіне куәлік етеді. VII ғасырда жазылған Псевдо-Мефодийдің апокрифтік аяқталуы, Мәсіхтің қайта оралуын күтіп, жердегі патшалығын сақтап тұрған қасиетті соңғы Рим императорын бейнелейді. Псевдо-Мефодийдің сөзіне сүйенсек, Соңғы император соңғы күндері Құдайдың жауларына, оның ішінде Гог пен Магогқа және Антихристке қарсы соғыс ашады.
Catholics historically have had a wide variety of positions on issues of war and peace. The historical peace churches are now the chief exponents of Christian pacifism, but this was an issue that first came to light during the Roman Empire. Soldiers in the Roman military who converted to Roman Catholicism were among the first who had to face these issues. Catholics in the Roman military had to confront a number of issues, that go beyond the obvious one about whether war could be reconciled with the Christian religion. Paganism saturated Roman military institutions. Idols of the Greco Roman gods appeared on the legionary standards. Military service involved oaths of loyalty that might contradict Catholic teachings even if they did not invoke pagan gods. The duties of Roman military personnel included law enforcement as well as defense, and as such Roman soldiers were sometimes obliged to participate in the persecution of Christians themselves. Sexual licentiousness was considered to be a moral hazard to which military personnel were exposed. See Imperial cult (ancient Rome). The conversion of Constantine I transformed the relationship of the Christian churches with the Roman military even as it transformed the relationship of the churches with the Roman state. A strongly contrary idea, sometimes called "caesaropapism", identified the now Catholic Empire with the Church militant. The Latin word Christianitas originally meant the body of all Christians conceived as a political body, or the territory of the globe occupied by Christians, something akin to the English word Christendom. Apocalyptic texts were reinterpreted. The idea of a Christian empire continued to play a powerful role in Western Europe even after the collapse of Roman rule there; the name of the Holy Roman Empire bears witness to its claims to sanctity as well as to universal rule. An apocryphal apocalypse of Pseudo Methodius, written during the seventh century, depicts a saintly Last Roman Emperor who holds his earthly kingdom in anticipation of Christ's return. According to Pseudo Methodius, the Last Emperor will wage war in the last days against God's enemies, including Gog and Magog and the Antichrist.
Протестантизм
Англикандық дін Англия корольдігінің Генрих VIII Англия шіркеуін Англия корольдігінің мемлекеттік шіркеуі ретінде құрған кезде пайда болды. Англия шіркеуі әлі күнге дейін британдық саясатқа тығыз қатысады және кейде оның рөліне байланысты даулар туындайды. Гавай Корольдігінде де 19 ғасырдың соңында Англия шіркеуі ресми мемлекеттік шіркеу болған. Оңтүстік баптистері консервативті көзқарасты ұстанады және АҚШ-тағы Республикалық партияның саясатына қатысады. Лютерандық діннің скандинавия елдерінің саясатына зор ықпалы бар. Дания шіркеуі, Исландия шіркеуі және Норвегия шіркеуі – лютерандық мемлекеттік шіркеулер, ал Швеция шіркеуі 2000 жылға дейін мемлекеттік шіркеу болды. Кальвинизм Нидерландының ресми діні болған, ал Голланд реформатор шіркеуі мемлекеттік шіркеу болды. Біріккен методистік шіркеу методистер арасында саяси белсенділікті қолдайды. Америка Құрама Штаттарындағы методистер көбінесе консервативті немесе орташа көзқарасты ұстанады. Анабаптизм екі патшалық тұжырымын ұстанады. Бұл – көктегі немесе Мәсіхтің (Шіркеудің) патшалығы осы дүниенің патшалықтарынан өзгеше және ерекше деген сенім. Бұл, негізінен, шіркеу мен мемлекеттің бөлінуін білдіреді, бірақ басқа протестанттық көзқарастардан айырмасы, олардың пікірінше, бұл бөліну абсолютті және шіркеудің мемлекет ісіне араласуға құқығы жоқ, мемлекеттің шіркеу ісіне араласуына болмайды. Бұл көзқарасты діни тұрғыдан консервативті анабаптистік топтар, мысалы, амиш, Ескі тәртіпті меннониттер, консервативті меннониттер және Ескі тәртіпті өзен бауырлары әлі де ұстанады. Барлық анабаптист шіркеулері анархистік идеологияны қабылдамайды. Гуттер шіркеуі өзінің тамырларын Радикалды реформация мен Якуб Гуттерге дейін жеткізеді, бірақ мемлекеттік билікті құрметтейді және оған бағынады. Брудерхоф, анабаптистік дәстүрдегі тағы бір шіркеу қауымы, мемлекеттік билікті Құдай берген деп құрметтейді, сонымен бірге олардың ең басты адалдығы Құдайға екенін мойындайды.
Anglicanism was developed when King Henry VIII established the Church of England as the state church of the Kingdom of England. The Church of England is still closely involved in British politics and disputes sometimes take place over its role. The Hawaiian Kingdom also had an Anglican church as its official state church, the Church of Hawaii in the late 19th century. Southern Baptism leans heavily conservative and is involved with the politics of the Republican Party in the United States. Lutheranism is influential in the politics of the Nordic countries. The Church of Denmark, the Church of Iceland, and the Church of Norway are all Lutheran state churches, while the Church of Sweden was a state church until 2000. Calvinism was the official religion of the Netherlands while the Dutch Reformed Church was the state church. The United Methodist Church advocates political activism among Methodists. Methodists in the United States tend to lean conservative or moderate. Anabaptism adheres to a two kingdom concept. This is the belief that the kingdom of heaven or of Christ (the Church) is different and distinct from the kingdoms of this world. It essentially means the separation of church and state but differs from other Protestant approaches in their belief that the separation is absolute and the church has no right to interfere in the affairs of the state any more than the state in the church. This viewpoint is still held by the most religiously conservative Anabaptist groups, such as the Amish, Old Order Mennonites, Conservative Mennonites, and Old Order River Brethren. Not all Anabaptist churches subscribe to anarchist ideologies. The Hutterite church traces its roots back to the Radical Reformation and Jacoub Hutter, but respect and adhere to government authority. The Bruderhof, another church community in the Anabaptist tradition, respects the god given authority of the state, while acknowledging that their ultimate allegiance is to God.
Либерализм
Чиркене мен мемлекеттің бөлінуі либерализмдегі маңызды идея, сондықтан либералдық саясатта христиан дінінің тікелей ықпалы көбінесе шектеулі болады.
Separation of church and state is a prominent idea in liberalism, so direct influence of Christianity in liberal politics is typically limited.
Консерватизм
Еуропа мен Америкадағы консервативтік идеология христиан дінінің ықпалында қалыптасқан. Евангелистік христиандықтағы консервативтік күштер аборт, гомосексуализм және мемлекеттік білім беру сияқты әлеуметтік мәселелер бойынша өз саяси көзқарастарын Ескі және Жаңа өсиеттердегі аяттарға сүйене отырып қалыптастырған. Әулие Пауылдың Римдіктерге жолдаған хатының 13:1-7 аяттарында римдік христиандарға үкіметке бағыну туралы нұсқау берілген. Сондай-ақ, 1 Петір 2:13-17 және Тит 3:1 аяттарын қараңыз. Басты теологтар мен консервативтік христиандар Римдіктерге 13:1-7 аяттарын христиандар мемлекетті қолдауы керек және қажет болған жағдайда билік құру үшін күш қолдануы керек деп түсіндіреді, себебі Құдай үкіметтерді қоғамдық тәртіпті сақтау үшін негізгі құрал ретінде орнатқан.
Conservatism in Europe and the Americas is heavily influenced by Christianity. The Christian right within evangelical Christianity has formed many of its political views on social issues such as abortion, homosexuality and public education from passages in both the Old Testament and the New Testament. In the Epistle to the Romans, chapter 13:1 7, Paul instructs Roman Christians to submit to government. See also 1 Peter 2:13 17 and Titus 3:1 for parallels. Mainstream theologians and the Christian right have interpreted Romans 13:1–7 to mean Christians should support the state and wield the sword when necessary, as God has instituted the idea of governments to be his main tool to preserve social order.
Социализм
Елшілердің істерінде сипатталған алғашқы яһуди-христиандық қауымдар, мүлікке ортақ иелік ету принципі бойынша ұйымдастырылған. Христиандық солшылдардың кейбіреулері Елшілердің істеріндегі үзінділерді идеалды қоғам христиандық социализмге немесе христиандық коммунизмге негізделуі керек деген тұжырымға келдірді. Дегенмен, кедейлерге белсенді көмек көрсетуші христиандар үшін әлдеқайда маңыздырақ нәрсе – Исаның сөздері, көптеген кітаптарда қызыл түспен белгіленген, олар христиандық міндет ретінде кедейлерге басымдық беруді көрсетеді. Кейбір христиандық қауымдар, Елшілердің істері кітабының 2 және 4 тараларында сипатталған алғашқы христиандық қауымнан шабыт алып, Құдайды және жақындарды сүю туралы Мәсіхтің бұйрығын орындау үшін барлық мүлкін бөліседі. "Қарапайым жол", "Брудерхоф" қауымдастықтарынан басқа, кедейлерге христиандық сүйіспеншілік пен адалдықтың кең таралған көріністері – түрлі конфессияларға жататын шұбатханаларды, қайырымдылық дүкендерін, баспанасыз адамдарға арналған паналарды қаржыландыру, сондай-ақ шетелдегі миссионерлік бағдарламаларды қолдау болып табылады. Рим-католик шеңберінде кедейлерге басымдық беру доктринасы 1979 жылдан бері маңызды болып келеді және ол әлі де шіркеудің кез келген мұқтаж адамға қонақжайлық көрсету практикасын жетелейді.
The first Jewish Christian communities, as described in the Acts of the Apostles, were organized along a principle of communal ownership of goods. Some expressions of the Christian left have interpreted passages in Acts to mean that an ideal society would be based on Christian socialism or Christian communism. However, passages that have far greater influence for Christians who actively care for the poor are the words of Jesus, usually found in red in most bibles, which appear to give priority to the poor as a Christian obligation. There are some intentional Christian communities that, inspired by the first Christian church as described in Acts 2 and 4, share all their possessions in an effort to put into action Christ's command to love God and neighbour. The Simple Way, the Bruderhof communities, More common expressions of Christian love and commitment to the poor are churches of all denominations that fund localised soup kitchens, charity shops and shelters for the homeless as well as mission programs overseas. In Roman Catholic circles the doctrine of preference for the poor has been important since 1979 and it still drives the church's practice of hospitality to those in any kind of need.
Анархизм
Таудағы уағыз христиандық анархизмнің ең негізгі түсінігі ретінде қолданылады. Христиандық анархизмнің негізі – зорлық-зомбылықты қабылдамау, ал Лев Толстойдың «Құдайдың Патшалығы – сенің ішіңде» атты еңбегі осы бағыттың кілттік мәтіні саналады. Толстой соғыс ашуға батқан барлық үкіметтерді және оларды қолдаған шіркеулерді христиандық бейбітшілік пен қарсы тұрмау қағидаларына қайшы келетін нәрсе деп есептейді. Христиандар Римдіктерге 13:1–7 аяттарын мемлекетті қолдау және қажет болған жағдайда «қылыш көтеруге» болатындығын түсіндіреді, себебі Құдай мемлекетті әлеуметтік тәртіпті сақтау үшін өзінің басты құралы ретінде қасиетті санаған. Дегенмен, анархистер мемлекетті – қаһар мен кек алуды орындайтын зұлым күш деп сипаттайды. Ашу мен кек алу христиандық құндылықтарға – жамандыққа жақсылықпен жауап беруге қайшы болғандықтан, христиандық анархистер мемлекетті қолдамайды және оның ісіне қатыспайды. Христиандық эсхатология және Жак Элюл сияқты түрлі христиандық анархистер Аян кітабындағы аң бейнесі арқылы мемлекет пен саяси билікті бейнелейді. Апокалиптикалық мәтіндер әдетте, аллегория түрінде қолданыстағы режимдерді радикалды түрде сынауға шақырады. Бұл, кемінде, Даниял кітабының көптеген түсіндірмелерінде кездеседі, оны көптеген дінсіз ғалымдар екінші ғасырда Антиох IV Эпифанға қарсы жазылған сынақ ретінде қарастырады. Ол яһудилерді қуғынға түсіріп, Маккавейлердің көтерілісін тудырған. Аян кітабында Рим империясына қарсы бағытталған одан да күшті бейнелер бар. Осы ғалымдардың пікірінше, империя немесе Рим қаласы «Вавилондық әйел» ретінде танылса, Рим императоры – аң немесе Антихрист болып келеді. «Вавилонға» қарсы құдайлық жаза мен экономикалық және әскери апаттар болжанады, көптеген ғалымдардың пікірінше, бұл Иоаннның Римді білдіретін кодовое аты. Христиандық апокалипсисте қаруға шақыру жоқ. Керісінше, осы аллегориялық бейнелерде бейнеленген зұлымдыққа толы режимді құртатын апаттар тек құдайлық араласу арқылы күтіледі. Дегенмен, егер осы кітаптар осылай дұрыс түсінілсе, олар Рим үкіметіне деген терең қарсылықты көрсетеді, бұл, әрине, Рим мемлекетінің христиандарды қуғынға салуына реакция болып табылады.
More than any other Bible source, the Sermon on the Mount is used as the basis for Christian anarchism. The foundation of Christian anarchism is a rejection of violence, with Leo Tolstoy's The Kingdom of God Is Within You regarded as a key text. Tolstoy takes the viewpoint that all governments who wage war, and churches who in turn support those governments, are an affront to the Christian principles of nonviolence and nonresistance. Christians have interpreted Romans 13:1–7 to mean they should support the state and wield the sword when requested, as God has sanctified the state to be his main tool to preserve social order. However anarchists still describe the state as an evil power executing wrath and vengeance. As wrath and vengeance are opposite to the Christian values of returning good for evil, Christian anarchists neither support, nor participate in, the state. Christian eschatology and various Christian anarchists, such as Jacques Ellul, have identified the State and political power as the Beast in the Book of Revelation. Apocalyptic texts frequently coach radical criticism of existing regimes under the form of allegory; this, at least, is a frequently mentioned interpretation of the Book of Daniel, frequently interpreted by secular scholars as a second century diatribe against Antiochus IV Epiphanes, who persecuted the Jews and provoked the revolt of the Maccabees. The Book of Revelation contains even more vehement imagery, which many secular scholars believe was directed against the Roman empire. The empire, or the city of Rome itself, are identified by these scholars as the Whore of Babylon, and the Roman emperor becomes the Beast or Antichrist. Both divine punishment and economic and military catastrophe are prophesied against "Babylon", which most scholars agree is John's code name for Rome. No call to arms is contained within the Christian apocalypse. Instead, the calamities that doom the oppressive regime represented by these allegorical figures are expected from divine intervention alone. Nevertheless, if the books are properly read in this way, they seem to evidence deep hostility to the Roman government, no doubt a reaction to the persecution of Christians by the Roman state.
Либертариандық
Саяси ойдың қалыптасып келе жатқан дәстүрі ретінде, христиан либертариандары дінге немесе жомарттыққа қолдау көрсету үшін мемлекеттік араласу этикалық тұрғыдан дұрыс емес және одан кері нәтижелер тудыруы мүмкін деп санайды. Зорлық-зомбылықпен мәжбүрлеу, әдеттегі моральдық әрекеттердің құндылығын жояды, мәжбүрленген адамдарда тіпті әділ заңдарға наразылық пен сыйламас attitude тудырады және мәжбүрлеушілерге рухани зиян келтіреді. IV ғасырдың соңындағы шіркеу әкесі және Константинополь архиепископы Иоанн Златоуст өзінің "Қызмет туралы" еңбегінде (II кітап, 3-бөлім) былай жазады: «Мәсіхшілердің ең басты міндеті – күнә жасағандардың кемшіліктерін күшпен түзету емес». Дүниелік судьялар заң бойынша қылмыскерлерді ұстағанда, өз билігін көрсетіп, тіпті олардың еркіне қарсы болса да, өздерінің ниеттерін іске асыруларына жол бермейді. Біздің жағдайымызда, жамандық жасаған адамды күшпен емес, көндіру арқылы жақсарту керек. Өйткені, күнәкарларды шектеу үшін бізге заңмен ешқандай билік берілмеген, ал егер берілген болса да, біздің билігімізді қолдануға орын болмас еді, себебі Құдай жамандықтан өз еркімен бас тартқандарды марапаттайды, мәжбүрлеу арқылы емес. Сондықтан, емделушілерді дәрігерлердің тағайындаған емделуіне ерікті түрде мойынсұнуға итермелеу үшін және олар емделу үшін алғыс айту үшін үлкен шеберлік қажет. Егер біреу байланған кезде қарсылық көрсетсе (ол оның қолынан келеді), ол жағдайды одан да нашарлатады; ал егер ол темірдей өткір сөздерге құлақ қоймаса, ол осы қорлық арқылы тағы бір жарақат алады, ал емдеу ниеті нашар бұзылысқа айналады. Ешкім де адамды өзінің еркіне қарсы мәжбүрлеп емдеуге құқылы емес. Христиан либертариандары мемлекеттік органдардың азаматтардың өміріне араласуға моральдық құқығы бар ма және оның шегі қанша екендігі туралы келіспесе де, үкіметтің араласуына көбінесе күдікпен және сақтықпен қарайды. Христиандық солшылдар сияқты, соғыс және ұлт құру либертариандық философияны ұстанатын христиандардың этикалық тексеруінің жиі нысанасы болып табылады. Көптеген табиғи құқық либертариандары, соның ішінде сенушілер үшін, басшылық принцип – күш қолданбау принципі, ол күштің бастамасын тыйымдайды, бірақ бастамашыға қарсы қорғаныс немесе тәртіптік күшті шектеулі және пропорционалды түрде қолдануға кедергі келтірмейді. Бұл принципті «Алтын ереже» және оның керісі – «Күміс ереже» деп салыстыруға болады. Христиан либертариандары көбінесе жеке меншік институтын қорғайды, өйткені Киелі кітапта ұрлыққа қарсы көптеген ескертулер бар, сенімнің еріктілігі және ерте христиандық қауымдастардағы игіліктерді бөлісу және Исаның ешқашан саяси құралдармен табыс пен байлықты қайта бөлуді жақтамағаны туралы айтады. Христиандық либертариандыққа сәйкес, адамның өмірін, бостандығын немесе заңды түрде алынған мүлкін мәжбүрлеу арқылы, тіпті оның игілігі үшін немесе басқалардың пайдасы үшін, оның Құдайдың бейнесі ретіндегі адамдық қадір-қасиетін бұзу болып табылады. Сондықтан, салық салудың көптеген түрлері және еркін және зорлық-зомбылықсыз алмасуды болдырмайтын немесе бұрмалайтын барлық заңдар қабылданбайды. Түпкі немесе ата-бабалар күнәсі туралы классикалық ілім христиан либертариандарына саяси (және кейбір солшыл либертариандар үшін экономикалық) биліктің демократиялық түрде таратылып, орталықтандырылмауы керектігін ұсынады, осылайша үкіметтік қысым мен адамның табиғатындағы жемқорлыққа қарсы сақтандыруға болады. Орталықтандырылған саяси билікке қарсылық білдіру үшін христиан либертариандары жиі 1 Самуил кітабының (LXX бойынша 1 Патшалар) сегізінші тарауын келтіреді, онда Құдай Самуил пайғамбарға Израиль балалары олардың үстінен патшалық құруды талап ету арқылы Оны қабылдамағанын айтады және ол мұндай патшаның халықты қанаудың көптеген жолдарын сипаттайды. Шіркеудің қоғамдық рөлінің бірі – Құдайға адал қызмет ету және мойынсұну арқылы әділдікті насихаттау болса да, теңдік еркіндігі – ең жоғары немесе жалғыз саяси құндылық. Мемлекеттің өмір сүру мақсаты – құқық бұзушылықтарды болдырмау, карантинге қою немесе әділ жазалау және, ең жақсысы, қылмыскерлерді қалпына келтіру, олар бейбіт өмір сүре алуы және азаматтық қоғамға қатысуы үшін.
An emerging tradition of political thought, Christian libertarians maintain that state intervention to promote piety or generosity can be unethical and counterproductive. Coercion by threat of violence robs otherwise moral acts of their virtue, inspires resentment and disrespect even for just laws on the part of the coerced, and has a spiritually deleterious effect upon the coercers. As John Chrysostom, late 4th century Church Father and Archbishop of Constantinople, writes in his work On the Priesthood (Book II, Section 3), For Christians above all men are not permitted forcibly to correct the failings of those who sin. Secular judges indeed, when they have captured malefactors under the law, show their authority to be great, and prevent them even against their will from following their own devices: but in our case the wrong doer must be made better, not by force, but by persuasion. For neither has authority of this kind for the restraint of sinners been given us by law, nor, if it had been given, should we have any field for the exercise of our power, inasmuch as God rewards those who abstain from evil by their own choice, not of necessity. Consequently much skill is required that our patients may be induced to submit willingly to the treatment prescribed by the physicians, and not only this, but that they may be grateful also for the cure. For if any one when he is bound becomes restive (which it is in his power to be), he makes the mischief worse; and if he should pay no heed to the words which cut like steel, he inflicts another wound by means of this contempt, and the intention to heal only becomes the occasion of a worse disorder. For it is not possible for any one to cure a man by compulsion against his will. While Christian libertarians disagree over whether and to what extent agents of the state possess the moral authority to intervene in the lives of citizens, government involvement is generally viewed with skepticism and suspicion. As with the Christian left, war and nation building are common targets of ethical scrutiny from Christians espousing the libertarian philosophy. The governing maxim for many natural rights libertarians, including those of faith, is the non aggression principle, which forbids the initiation of force but does not preclude the restrained, proportional use of defensive or disciplinary violence against the initiator. It has been compared to the Golden Rule and its converse, the Silver Rule. Christian libertarians often defend the institution of private property by pointing to the many Biblical injunctions against theft, to the voluntary nature of faith and the sharing of goods in early Christian communities, and to the fact that Jesus never advocated the redistribution of income and wealth by political means. According to Christian libertarianism, to seize the life, liberty, or legitimately acquired property of an individual by coercion, even for that person's well being or for the benefit of others, constitutes a violation of his or her human dignity as an image bearer of God. Thus, most forms of taxation and all laws that prevent or distort free and nonviolent exchange are unacceptable. The classical doctrine of original or ancestral sin furthermore suggests to Christian libertarians that political (and for some left libertarians, economic) power ought to be democratically distributed and decentralized to guard against government oppression and the natural human tendency to corruption. In opposition to centralized political authority, Christian libertarians frequently cite the eighth chapter of the Biblical book of 1 Samuel (1 Kings LXX), in which God tells the prophet Samuel that the children of Israel have rejected Him by demanding a king to reign over them, and He describes the many ways such a king will oppress the people. While one of the Church's societal roles may be to promote righteousness in service and humble obedience to God, equal liberty is the highest or only political value. The state's raison d'être is to prevent rights violations, to quarantine or punish justly, and ideally to restore offenders so they can again peaceably dwell and participate in civil society.
Фашизм
1920-1930 жылдары фашизмнің пайда болуымен бірнеше фашистік қозғалыстар христиандық идеяларды қабылдады. Австриядағы Отан фронты және Бельгиядағы Рексист партиясы – белгілі христиан фашистік қозғалыстардың мысалдары.
After the onset of fascism in the 1920s and 1930s, several fascist movements adopted Christian ideas. Notable Christian fascist movements include the Fatherland Front in Austria and the Rexist Party in Belgium.