Кіріспе

Британдық көз хирургы және медициналық шарлатан Шевалье Джон Тейлор (шамамен 1703 – 1770 немесе 1772) – 18 ғасырдағы Еуропаның ерте британдық көз хирургы, өзін өзі таныстырушы және медициналық шарлатан болған. Ол Сэмюэл Джонсонға белгілі болды және Джордж Фридерик Гендель, Иоганн Себастьян Бах және мүмкін жүздеген басқа адамдарға қатысты хирургиялық қате ем жасауымен танымал.

Мансап

Тейлор 1703 жылы Норвич қаласында дүниеге келген. Оның тәжірибесі өсіп, сол кездегі танымал тұлғалардың, мысалы, Эдвард Гиббонның операцияларын жасады, Вена сарайының қызметкері және композиторлардың меценаты Готфрид ван Свайтенмен танысты, король Георг II-нің корольдік көз хирургы болып тағайындалды. Өзін-өзі насихаттау қабілеті де осымен бірге өсіп, одан да асып түсті. Ол өзін «Шевалье» деп атады, бірақ оның атағының (ағылшын тілінде «рыцарь» дегенмен тең) көзі күмәнді, ал оның аристократиялық отбасынан екендігі туралы мәлімдемесі жалған болды. 1755 жылы Рим папасы Бенедикт XIV оны абыройлы атаққа ие етті. 1761 жылы жарық көрген екі томдық кең ауқымды автобиографиясында «Шевалье Джон Тейлордың өмірі мен ерекше тарихы» атты еңбегінде Тейлор өзін «Понтификалдық, Императорлық, Корольдік Офтальмиатр (sic)» деп атады. Тейлордың мансабы зиянды болды. Оның жалпы тәсіліне қан тастау, лаксативтер, сойылған көгершіннің қан тамшылары, ұнтақталған қант немесе пісірілген тұз кіретін. 1750 жылдың наурыз айының соңында, Еуропаға саяхат жасаған кезінде Тейлор Лейпцигте Бахтың катарактасын екі рет операция жасап, оны соқыр қылды деген хабар бар. Екінші операциядан кейін Бах қызбаға шалдығып, төрт айдан кейін қайтыс болды. Тейлор 1758 жылдың тамызында Тунбридж-Уэллсте Генделге де операция жасады, содан кейін Генделдің денсаулығы нашарлап, 1759 жылдың сәуірінде қайтыс болды. Екі жағдайда да Тейлор толық сәттілікке жеткенін мәлімдеді. Голланд офтальмологы Р. Зейгерс «Тейлор білімін алғаннан кейін Швейцарияда тәжірибе жинады, онда жүздеген науқасты соқыр қылғанын өзі мойындады» деді. Жазушы Сэмюэл Джонсон Тейлордың өмірі «надандық пен бетке шығарлықтың қаншалықты қауіпті болуының мысалы» екенін айтты. Тейлордың қайтыс болған уақыты мен орны белгісіз. Ол Парижде қайтыс болды деген де аңыз бар. 1772 жылдың маусым және шілде айларында Германия мен Англияның бірнеше газеттерінде ол Прагадағы монастырда амавроз салдарынан мүлдем соқыр болып қайтыс болғаны туралы хабарланды; бұл нұсқаны Тейлордың немересі Джон Тейлор да растады.