Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық суретші
American painter
Ксавье Тимотео Мартинес (7 ақпан 1869 – 13 қаңтар 1943) – Мексикада туған калифорниялық суретші, 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында шығармашылықпен айналысқан. Ол Сан-Францискода, Шығыс шығанағында және Монтерей түбегінде белгілі богемиялық тұлға болды, сондай-ақ Калифорниядағы екі суретшілер ұйымының және бір өнер галереясының құрылуына қатысты. Ол тональдық стилде суреттер салған, сонымен қатар монотипиялар, гравюралар және күміс тұспен салынған суреттер жасаған.
Xavier Timoteo Martínez (February 7, 1869 – January 13, 1943) was a Mexican born Californian artist active in the late 19th and early 20th century. He was a well known bohemian figure in San Francisco, the East Bay, and the Monterey Peninsula and one of the co founders of two California artists' organizations and an art gallery. He painted in a tonalist style and also produced monotypes, etchings, and silverpoint.
Балалық шағы Гвадалахарада
Ол бастапқыда Хавьер Тимотео Мартинес-и-Ороско деп крещение алған, бірақ кейіннен өзін Хавьер Тизок Мартинес деп атады, ортаңғы есімі Пурепеча тегін мойындады. Достары оны "Марти" деп шақыратын. Мартинес 1869 жылы Гвадалахарада мексикалық әкесі мен испандық анасынан дүниеге келді. Мартинес мектепте оқығанда сыныптастары мен ұстаздарын салуды бастады. Сабақтан кейін ол әкесінің кітап дүкенінде кітаптарды мұқабалаумен және баспа жұмысына көмектесетін. Ол француз тілін үйреніп, өлеңдер жазды, Гете, Шиллер және әртүрлі француз ақындарының шығармаларына қызығушылық танытты. Кейінірек жазған өмірбаяндық еңбектерінде он жасында анасы оған аспан денелерінің қозғалысын үйреткенін еске алды.
He was originally christened Javier Timoteo Martínez y Orozco, but later called himself Xavier Tizoc Martinez, the middle name acknowledging his Purépecha heritage. He was known to his friends as "Marty." Martinez was born in Guadalajara in 1869 to a Mexican father and a Spanish mother. Martinez began drawing his classmates and teachers at a young age while attending public school. After school he worked in his father's bookstore bookbinding and helping with printing chores. He learned French and wrote poetry, admiring the poems of Goethe, Schiller and various French poets. In his later autobiographical writings he recalled how at age ten his mother would teach him about the movements of celestial bodies.
Ерте өмір
Мартинес бұл жаста әр нәрсенің өзінің ырғағы бар екенін алғаш рет сезінгенін еске алды. 13 жасында ол Лицео де Варонес (Ерлер гимназиясы) мектебіне оқуға түсті, онда Колумбтан бұрынғы археологияны және өзінің ТаПурепечасқан шығат тегін зерттеді. Ол үндік сурет өнері мен қолөнерде өте жақсы қабілет көрсетті және Тицианның "Жатаққа салу" картинасының майға боялған көшірмесін жасады. Оның анасы 17 жасында қайтыс болғаннан кейін, Розалия ЛаБастида де Кони (1844–1897) атты аристократ әйел оны өсіріп, тәрбиеледі. Ол Мексиканың Сыртқы істер министрлігінде қызмет еткен америкалық Александр К. Кониге (1847–1930) үйленген еді. Олардың бірінші және жалғыз көрмесінде Мартинестің он жеті туындысы қойылды, олардың көп бөлігі француздық көріністерді бейнеледі.
Martinez reflected that at this age he had his first awareness that there was a rhythm in the order of things. At age 13 he began attending the Liceo de Varones (Grammar School for Men), where he studied pre Columbian archaeology and his TaPurépechaascan heritage. He excelled in Indian designs and arts, and painted an oil copy of Entombment by Titian. When his biological mother died at age 17, he was fostered and taken in by an aristocratic woman named Rosalia LaBastida de Coney (1844–1897), she was married to an American, Alexander K. Coney (1847–1930) who worked for Mexico's foreign office. Their first and only exhibition included seventeen works by Martinez, mostly French scenes.
Жеке өмір
1906 жылғы жер сілкінісінен кейін ол шығанақтың арғы жағына, Калифорния штатының Пьемонт қаласына көшіп, жазушы Герман Уитакердің қызы, өзінен 20 жас кіші Элси Уитакермен танысты. 1913 жылдың 13 тамызында Мартинездердің қызы дүниеге келді: Микаэла Мартинес. Ол Виктор Арнотовтан сурет салуды, Ральф Стакполден мүсін жасауды үйреніп, көркем суретші болды; кейін Рут Крэваттан тас кесу өнерін меңгерді. 1944 жылы суретші Ральф Дюкасске тұрмысқа шығып, атын Микаэла Мартинес Дюкасс деп өзгертті. 1923 жылы Элси мен Ксавье Мартинес ажырасты.
After the earthquake of 1906 he moved across the bay to Piedmont, California, and met Elsie Whitaker, 20 years his junior, the daughter of the writer Herman Whitaker. The Martínezes had a daughter on August 13, 1913: Micaela Martinez. She became a fine artist, studying painting with Victor Arnautoff and sculpture with Ralph Stackpole; she later studied stone cutting with Ruth Cravath. In 1944 she married artist Ralph DuCasse and changed her name to Micaela Martinez DuCasse. In 1923, Elsie and Xavier Martínez separated.
Өнер және оқытушылық мансап
Мартинес 1907 жылы Монтерейдегі Дель Монте қонақ үйінде өнер галереясын құруға шақырылған суретшілер тобының бірі болды. Ол 1909 жылдың маусымында Берклидегі Калифорния өнер және қолөнер мектебінде (CSAC) ауыстырып сабақ беретін сурет салу мұғалімі ретінде жұмыс істеуді бастады. Тамыз айында ол факультеттің тұрақты мүшесі болып тағайындалды, лауазымы – «Майлы бояумен натюрморт және пейзаж салу бойынша оқытушы». Мартинес CSAC-де сабақ беруді жалғастырды және 1924 жылы Оклендтегі жаңа кампусқа көшіп барды, онда үш жылдан кейін ол «Сурет профессоры» болып тағайындалды. 1942 жылдың қыркүйегінде ол ресми түрде зейнеткерлікке шықты. 2003 жылы мектеп Калифорния өнер колледжі (CCA) деп аталды. 1910-1914 жылдары Монтерей аймағында жазғы курстарда сабақ берді. 1915 жылдан 1920 жылдардың соңына дейін ол жазғы сабақтарды Пьемонттағы үйінде өткізді. 1912 жылы ол Калифорниялық граверлер қоғамын құруға көмектесті, ал келесі жылы ол Ұлттық географиялық қоғамға сайланды және Монтерейдегі Капитолий клубының кілтін алды. Сондай-ақ 1913 жылы ол суретші Франсис Маккомаспен Аризона шөліне сурет салу сапарына шықты, бірақ бұл сапар прессада қатты наразылық пен жағымсыз жарияланыммен аяқталды. 1914 жылы импрессионисттер Чайльда Хассам мен Эдвард Симмонс Мартинестің шөлде салған суреттерін көру үшін Пьемонтқа келді. Келесі жылы ол Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінде (ол онда құрметті мақтау алды) және Сан-Францискодағы Голден Гейт паркі мұражайында көрме ұйымдастырды. Осы кезеңде ол Нью-Йорк, Филадельфия және Сан-Францискода көрмелер өткізді. Бұл кезеңдегі белгілі туындылары: «Қыздың басы», «Дауыл», «Пьемонт төбелері» және «Мерит көлі». 1916 және 1920 жылдар аралығында ол Көркем өнер сарайында, Сан-Франциско өнер қауымдастығында және Окленд қонақ үйінде өткен көрмелерді қоса алғанда, көптеген көрмелерге қатысты. Мартинес 1921 жылы Америка өнер федерациясының мүшесі болды. Кейінгі жылдары ол көрмелерге қатысуын жалғастырды, бірақ көбінесе басқа суретшілердің туындыларын бағалау жөніндегі қазылар алқасына шақырылды. 1935 жылы ол Сан-Франциско өнер мұражайында «Жасыл ай» туындысын көрсетті. 1939 жылы ол Эльзидің портретін 1939-1940 жылдардағы Алтын қақпа халықаралық көрмесінде (GGIE), Қазына аралында көрсетті. Мартинес 1940 жылы Нью-Йоркте өткен 1940 жылғы Дүниежүзілік көрмеде Калифорнияның Даңқ залында үш өкілдің бірі ретінде (Отаға Джуниперо Серра және Уильям Китпен бірге) таңдалды.
Martinez was one of a group of artists invited to create an art gallery at Monterey's Hotel Del Monte in 1907. He began teaching as a substitute drawing teacher in June 1909 at the California School of Arts and Crafts (CSAC) in Berkeley. By August he was appointed a permanent member of the faculty with the title "Instructor for Still Life and Landscape Painting in Oil." Martinez continued to teach at the CSAC and moved in 1924 to its new Oakland campus where three years later he was appointed a "Professor of Painting." He officially retired in September 1942. The School was renamed the California College of the Arts (CCA) in 2003. He taught summer classes in the Monterey area from 1910 to 1914. From 1915 through the late 1920s he instructed his summer classes from his Piedmont studio home. In 1912 he helped found the California Society of Etchers; then, the following year he was elected to the National Geographic Society and given a key to the Capitol Club in Monterey. Also in 1913 he made a painting trip to the Arizona desert with Francis McComas (painter), which abruptly ended with much animosity and negative publicity in the press. In 1914, Impressionists Childe Hassam and Edward Simmons came to Piedmont to view Martinez' desert paintings. The following year he exhibited at the Panama Pacific International Exhibition (where he won honorable mention) and at the Golden Gate Park Museum in San Francisco. Throughout this period he had shows in New York, Philadelphia and San Francisco. Noted paintings of this period are Head of a Girl, The Storm, Piedmont Hills and Lake Merritt. Between 1916 and 1920 he had numerous exhibitions including at the Palace of Fine Arts, The San Francisco Art Association and the Hotel Oakland. Martinez became a member of the American Federation of Arts in 1921. In subsequent years he continued to exhibit, but was increasingly called upon to be a juror of other artists' works. In 1935 he showed The Green Moon at the San Francisco Museum of Art. In 1939 he exhibited Portrait of Elsie at the 1939–1940 Golden Gate International Exposition (GGIE), on Treasure Island. Martinez was selected in 1940 to represent California in the Hall of Fame at the World's Fair of 1940 in New York as one of three (along with Father Junipero Serra and William Keith).
Жазбалар
Мартинес өзінің досы, ақын Джордж Стерлингтің ықпалымен өлеңдер жазды. Оның "Миктлан" өлеңі Калифорния кітап клубының 1925 жылғы беделді антологиясы "Continent's End: An Anthology of Contemporary California Poets" ішінен жариялауға іріктелді. Өмірінің соңғы екі онжылдығында Мартинес өзінің түп-тұқиян мексикалық тегіне көбірек қызығушылық танытты. Ол Сан-Францискодағы испан тіліндегі "Hispano Americano" газетінде "Notas de un Chichimeca" деген бағанда поэзия және философиялық жазбаларын жариялады.
Under the influence of his friend the poet George Sterling, Martinez wrote poetry. His poem "Mictlan" was selected for publication in the Book Club of California's prestigious 1925 anthology Continent's End: An Anthology of Contemporary California Poets. During the last two decades of his life, Martinez became increasingly interested in his indigenous Mexican heritage. He published poetry and philosophic writings in a column entitled "Notas de un Chichimeca" in the Hispano Americano, San Francisco's Spanish language newspaper.
Өлім
1941 жылы Мартинес ауырып қалды. Элси оны Кармелге, өзімен, қызымен және Харриет Динмен бірге болу үшін алып келді. Ол 1943 жылдың 13 қаңтарында қайтыс болғанға дейін Элсимен жеті ай бойы бірге болды.
In 1941, Martinez became ill. Elsie brought him to Carmel to be with her, their daughter, and Harriet Dean. He was with Elsie for seven months before he died on January 13, 1943.