Кіріспе

Пемаланг регентшілігі – Индонезияның Орталық Ява провинциясының солтүстік жағалауында орналасқан регенттік. Оның орталығы – Пемаланг қаласы. Регенттік солтүстікте Ява теңізімен, шығыста Пекалонг регентшілігімен, оңтүстікте Пурбалинга регентшілігімен және батыста Тегал регентшілігімен шектеседі. Оның ауданы 1,115.30 км² құрайды, 2010 жылғы халық санауы бойынша 1,261,353 адам, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша 1,471,489 адам тұрды; 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалау 1,523,622 адамды (оның ішінде 772,034 ер адам және 751,588 әйел) құрады.

Матарам ауданы

Археологиялық дәлелдер Пемалангта тарихи алды заманнан бері қоныс болғанын көрсетеді. Мога ауданының солтүстік-батысындағы пүндендер мен моншалардың табылу орындары. Керопак ауылында Ганеша мүсіні, фаллос, қабірлер және қабір тастары табылған. Ислам мәдениетінің болғанын көрсететін археологиялық деректермен қатар, шейх Маулана Мағрибидің Комал Каведанадағы қабірі де осыған байланысты. Сондай-ақ, жергілікті халықты Ислам дініне өткізу миссиясын орындаған Сунан Ампел Нгалидің туысы Рохидиннің қабірі де бар. Пемалангтың 16 ғасырдағы тарихы ван Гоенс Райклоффтың жазбаларында және В. Фруин Мейстің кітабындағы мәліметтерде көрсетілген. 1575 жылы Пемаланг Жавадағы 14 тәуелсіз аймақтың бірі болған, оны ханзада немесе патша басқарған. Кейіннен Матарамның Панембахан Седа Сенопати және Панембахан Крапяк осы аймақтарды, соның ішінде Пемалангты жаулап алды. Осыдан бастап Пемаланг Матарамның вассалына айналды, оған ханзадалар немесе вассалдық патшалар билік етті. 17 ғасырға дейінгі кезеңде Пемаланг пен Кендал Тегал, Пекалонган және Семарангтан маңыздырақ болды, себебі солтүстік жағалауды Орталық Яваның ішкі аймақтарымен (Матараммен) байланыстыратын жол Пемаланг және Вирадеса арқылы өтетін, екі аймақты байланыстыратын ең көне жол саналды. Адамдардың ауылдық қоныстарында тұруы біздің заманымыздың алғашқы ғасырларынан бастап 14 және 15 ғасырларға дейін жалғасты, ал 16 ғасырда тез өсім болды, бұл Жавадағы Исламның дамуымен, Демак, Чиребон және кейін Матарам патшалықтары кезінде күшейді. Осы кезде Пемаланг 1575 жылдар шамасында дәстүрлі басқару жүйесін құруға қол жеткізді. Пажангтың шығу тегі – Принц Бенава. Принц – әкесі қайтыс болған Сұлтан Адивиджаяның орнын басып алған Джипанг патшасы. Патша тағына отыру алдында Ария Пангиримен қатыгез күрес болды. Принц Бенава бір жыл ғана билік етті. Ол қайтыс болды – жергілікті сенім бойынша, Принц Бенава Пемалангта қайтыс болды және Пенгарит ауылында (қазіргі Батырлар зираты Пенгарит) жерленді.

Матарамға бағынышты герцогтік

1622 жылы шамамен Оненг ауылының Боджонгбата ауылында орналасқан Пемаланг аймағының билеушісі Р. Мангоненг болғаннан бері Пемаланг әкімшілік аумақтық бірлік ретінде қалыптасты. Осы кезеңде Пемаланг Матарамның ханзадасы Пурбаяның иелігінде болды. Кейбір деректерге сәйкес, Р. Мангоненг – Сұлтан Агунгтың саясатын қолдаған жергілікті басшылардың бірі. Ол Голланд Ост-Индія компаниясына (VOC) қарсы күрескен белгілі тұлға. Осылайша, Мангоненгті 17 ғасырда голланд отаршылдығына қарсы күресте, Матарам сұлтан Агунгтың туы астындағы күресте көшбасшы, сарбаз, жауынгер және ұлттық батыр ретінде қарастыруға болады. 1652 жылы Сунан Ингабехи Субаджая Амангкурат II Матарам тағына отырғаннан кейін Пемаланг әкімі болып тағайындалды. 1678 жылы VOC көмегімен Трунаджая көтерілісі басып жаншылғаннан кейін бұл оқиға болды.

Дипонегоро соғысы

1820 жылы голландтардың мәліметінше, Пемалангты Mas Tumenggung Suralaya есімді регент басқарған. Осы кезде Пемаланг Кanjeng Swargi немесе Kanjeng Pontang тұлғасымен тығыз байланысты болды. Дипонегоро соғысына қатысқан регент. Swargi Kanjeng сондай-ақ Gusti Sepuh деп те белгілі, ол соғыс кезінде Нидерландының Sigeseng немесе Kendaldoyong аймағына қашуға үлкерді. Gusti Sepuh қабірін Kanjeng Swargi немесе Reksodiningrat қабірі деп анықтауға болады. 1823 және 1825 жылдар аралығындағы билік кезеңінде, яғни Reksadiningrat регенттігі кезінде. Голландтардың айтуынша, Жава аралының солтүстік жағалауында Дипонегоро соғысында голландтарға тұрақты көмек көрсеткендер – Tegal, Kendal және тек регенттер ғана болды, ал Пемаланг регентін атамаған. Ал P. J. F. Louw-дың "De Java Oorlog van 1825-1830" атты кітабының басқа бір бөлімінде Ван ден Резидент Поеттің 1825 жылдың қыркүйегінен 1826 жылдың қаңтарының соңына дейін Дипонегородан қорғану үшін Tegal, Pemalang және Bradford-тың жақсы құрамын ұйымдастырғаны туралы хабарланған. Голландтарға көмектесуге қатысуымен байланысты голландтардың мәлімдемесінде Герцог Reksodiningrat 1825 жылға дейін регент ретінде ресми тіркелгені айтылған. Reksodiningrat герцогы Пемаланг күштеріне қосылғаннан кейін болған оқиғалар голландтардың Дипонегоро регентін тоқтатуына әкелді. 1832 жылы Пемаланг регенті Mbahurekso – Raden Tumenggung Sumo Negoro болды. Сол кезде Пемаланг ауданында ауыл шаруашылығы өнімділігі артып, мол өнімділікке жетті. Пемаланг күріш, кофе, темекі және жержаңғақ өндірушісі екені мәлім. 20 ғасырдың басында жарияланған мәліметтерде Пемаланг Karisidenan департаментінің және Pekalongan ауданының бөлігі екені көрсетілген. Пемаланг бөлімі екіге бөлінді: Pemalang және Randudongkal. Барлық аудан 5 округке бөлінген. Осылайша Пемаланг – ауданның атауы, аудан және Pekalongan-ның Onder Karisidenan ауданы, Орталық Ява провинциясы. Алғашқы аудан орталығы Oneng ауылында орналасқан. Бұл ауданның қалдықтары жоқ, бірақ басқа да белгілер бар. Бүгінгі күні Bojongbata ауылында кездесетін Oneng деп аталатын кішкентай ауылдық аймақ туралы нұсқаулар бар. Ал барлық аудан орталықтары Ketandan қаласында орналасқандығы расталды. Ғимараттың қалдықтары бүгінге дейін Ketandan клиникасының (Денсаулық сақтау департаменті) маңында көрініп тұр. Үшінші аудан – қазіргі аудан орталығы (барлық аудан Пемаланг қалалық алаңының жанында). Бұл ауданда голландтық отаршылдық кезеңде салынған ғимараттардың қалдықтары да бар. Кейіннен олар бірнеше жөндеу және жаңарту жұмыстарынан өтіп, Орталық Яваға тән joglo стиліндегі ғимараттарға айналды.

Голландиялық отарлау кезеңі және одан кейінгі кезеңдер

Осылайша, барлық регенттік Голландия отаршылдық әкімшілігінен кейін әкімшілік бірлік ретінде құрылды. Биократиялық жүйеде барлық аудандық әкімшілік мәселелері де қарастырылып келеді. Бұл, феодалдық бюрократия иісі сезілетін отаршылдық бюрократиядан қазіргі заманғы дамуға сәйкес бюрократияға қарай жасалған өзгеріс.

1966-1967 жылдар

1966 жылы 30 қыркүйек қозғалысы аяқталғаннан кейін және 11 наурыздағы бұйрық қабылданғаннан соң, 1965 жылғы 24 тамыздағы Орталық Ява облысының губернаторының №204 жарлығы (SK) негізінде, Орталық Явадағы барлық аудандар мен қалалардағы Индонезияның барлық әкімшілік бөлімшелері 347 бірліктен тұрды, оның ішінде Пемаланг регентшілігі 9 ауданды (индонезия тілінде: kecamatan) қамтиды, бұл бұрынғы патшалық аудандардың бірігуі болды. Осылайша, Пемаланг регентшілігінде бұрынғы 18 сұлтандық ауданның бірігуі нәтижесінде 9 аудан құрылды. 1966 жылы Пемаланг ІІ деңгейлі аймағының халқы 1,248,851 адамды (1965 жылы) құрады және аумағы 199,215 гектар немесе 1,992.15 км² болды, ол 3 каведанан (жақын арада таратылған деңгей), 9 ауданнан (kecamatan) және 355 бұрынғы сұлтандық ауылдардың бірігуінен құралған 124 жаңа үлгідегі ауылды қамтыды. Сол жылы Пемаланг регентшілігінде құрылыс жұмыстары басталды. 1967 жылы алғашқы құрылыс жұмыстары көпірлер, ауылдық жолдар, мектептер, су жолдары, суару каналдары және базарлар салуға, сондай-ақ ауылдық жолдарды кеңейтуге, көпірлерді, жолдарды, базарларды, мектептерді, теміржол станцияларын және суару желілерін жөндеуге/жаңартуға бағытталды. 1967 жылы Пемаланг теміржол станциясының жөндеу жұмыстары басталды.

1981 жыл

1981 жылы, 1980 жылғы 22 қыркүйектегі Ішкі істер министрінің 140 502 нөмірімен шығарылған бұйрығы, 1980 жылғы 8 желтоқсандағы Орталық Жава облысының бірінші деңгейлі әкімінің 133 514 нөмірімен шығарылған қаулысы және 1981 жылғы 10 наурыздағы Орталық Жава облысының 9 нөмірімен бекітілген облыстық ереже негізінде Пемаланг ауданында он төрт қалалық ауыл құрылды. Атап айтқанда, кейбір ауылдардың мәртебесі келураханға өзгертілді: Пемаланг ауданындағы алты ауыл, Таман ауданындағы төрт ауыл, Комал ауданындағы екі ауыл, Мога ауданындағы бір ауыл және Петарукан ауданындағы бір ауыл – барлығы келурахан ретінде бекітілді.

1984 жыл

1984 жылы 14 ауылдың мәртебесі келурахан мәртебесіне өзгертілді, бұл Ішкі істер министрінің 1982 жылғы № 138 210 қаулысы және 1983 жылғы Орталық Жаваның бірінші деңгейлі аймағының губернаторының (SK) № 150–216 қаулысына сәйкес келеді. Дәлірек айтқанда, Пемаланг ауданында бес аудандық өкілдік орган құрылды: Комал ауданының өкілдері (Левокан жерінде), Мога ауданының өкілдері (Варунгпринг жерінде), Петрукан ауданының өкілдері (Лангенхаржо жерінде), Белик ауданының өкілдері (Кауган / Кендальрежо жерінде) және Рандудонгкал ауданының өкілдері (Рандусари жерінде).

Мерейтойы мен Сезанти

Жоғары Penghomatan Kabupten Pemalang ауданының жергілікті билік органдарының құрылу тарихы Pemalang мерекесінің атрибутын беруге келісім берді. Бұл барлық ауданның туған тарихын еске алу және барлық аудан халқының санасында патриотизм мен батырлық құндылықтарын ояту мақсатында жасалған. Барлық ауданның мерекесін анықтаудың бір жолы – 1823 жылдың 20 шілдесіндегі голланд колониясына қарсы соғыс жариялау туралы шақыру жасаған Принц Дипонегороның мәлімдемесі болды. Алайда, барлық аудан бойынша құрылған сарапшылар тобының талқылауы нәтижесінде, Пемалангтың құрылған күні 1575 жылдың 24 қаңтары, яғни 1496 жылғы хижри күнтізбесінің Шоввал айының бірінші бейсенбісіне сәйкес келеді. Бұл шешім барлық ауданның мерекесіне арналған №9 жергілікті ережеде 1996 жылы бекітілді. 1575 жылғы Күндік сенгкала Лунгудинг Вангситинг Густи сөзі арқылы іске асырылды, оның тікелей мағынасы: даналық, сөз/Сабдо, үйретімдер, хабарламалар, Ие, бұл 5751 санына тең. Ал 1496 жылғы Ай сенгкаласы Tawakal Ambuko Wahananing Manunggal арқылы іске асырылды, оның тікелей мағынасы – бағыну, ашылу, көлік/контейнер/құралдар, бірлік/бірге болу, бұл 6941 санына тең. Барлық ауданның Сесантисы – Панкасила Калока Пандунинг Нагари, оның бес негізгі тікелей мағынасы: танымал/жақсы белгілі, нұсқаулар/бағыттар, ел/аймақ, бұл 5751 санына тең.

Климат

Пемалангтың тропикалық муссондық климаты (Am) маусымнан қазанға дейін орташа немесе аз жауын-шашынмен, ал қарашадан мамырға дейін ауыр немесе өте ауыр жаңбырмен сипатталады.

Әкімшілік округтер

Пемаланг ауданы он төрт ауданнан (кекаматан) тұрады, олардың аумағы мен халқы 2010 жылғы және 2020 жылғы халық санағы бойынша, сондай-ақ 2023 жылдың ортасы бойынша ресми бағалаулармен төмендегі кестеде көрсетілген. Аудан 222 ауылға (211 ауылдық desa және 11 қалалық kelurahan) бөлінеді. Әкімшілік орталығы Пемаланг ауданында орналасқан. Пемалангтан басқа, аудандағы маңызды қалалар – Комал, Петараукан, Улуджами, Рандудонгкал және Мога. Жалпы алғанда, халық үш географиялық аймаққа бөлінеді. Ауданның солтүстік-батысындағы үш жағалау ауданында (Пемаланг, Таман және Петараукан) 250,63 км² аумақта 2023 жылдың ортасы бойынша 578 748 тұрғын (аудан халқының 38%) тұрады. Солтүстік-шығыс аудандары (Ампельдагин, Корнал және Улуджами) 140,39 км² аумақта 2023 жылдың ортасы бойынша 290 970 тұрғын (19%) тұрады. Ауданның орталық және оңтүстігіндегі қалған сегіз ауданда 724,28 км² аумақта 2023 жылдың ортасы бойынша 653 904 тұрғын (43%) тұрады.

Ішкі істер министрлігінің коды (Kode Wilayah) | Аудан атауы (kecamatan) | Ауданы (км²) | Халқы (2010) | Халқы (2020) | Халқы (2023 ортасы) | Қалалық ауылдар саны (kelurahan) | Ауылдық ауылдар саны (desa)
---|---|---|---|---|---|---|---
33.27.01 | Мога | 41,40 | 62 432 | 72 816 | 75 383 | 10 | -
33.27.14 | Варунгпинг | 26,31 | 37 874 | 43 785 | 45 213 | 6 | -
33.27.02 | Пулосари | 87,52 | 54 301 | 61 773 | 63 490 | 12 | -
33.27.03 | Белик | 124,54 | 102 374 | 118 638 | 122 593 | 12 | -
33.27.04 | Ватуккуп | 129,02 | 63 578 | 75 891 | 79 097 | 15 | -
33.27.05 | Бодэ | 85,98 | 53 017 | 62 096 | 64 364 | 19 | -
33.27.06 | Бантарболанг | 139,19 | 69 889 | 85 145 | 89 270 | 17 | -
33.27.07 | Рандудонгкал | 90,32 | 94 666 | 110 553 | 114 494 | 18 | -
33.27.08 | Пемаланг | 101,93 | 172 907 | 200 868 | 207 711 | 7 | 13
33.27.09 | Таман | 67,41 | 157 570 | 187 459 | 195 189 | 2 | 19
33.27.10 | Петараукан | 81,29 | 143 412 | 169 272 | 175 848 | 1 | 19
33.27.11 | Ампельгадинг | 53,30 | 64 589 | 74 701 | 77 146 | 16 | -
33.27.12 | Комал | 26,54 | 86 467 | 94 540 | 96 055 | 1 | 17
33.27.13 | Улуджами | 60,55 | 98 277 | 113 952 | 117 769 | 18 | -

**Барлық** аудандарда негізінен яван тілінде сөйлейді. Батыста және оңтүстікте тұрғындар тегал және банумасан диалектілерінде сөйлейді, ал шығыста (Петраукан, Комал, Улуджами, Ампельгадинг және Бодэ) пекалонг диалектісінде сөйлейді. Бұл ауданда Сламет тауының маңында көптеген тайпалар да тұрады.

Үкімет

Келесі тізім Пемаланг регенттерінің тізімі. Сурет жоқ Аты-жөні Қызметке кірген күні Қызметтен шыққан күні Вице-регент Ақпарат1 R. A. Соемонгеро 18622 R. T. Рексонегоро 15 наурыз 1862 маусым 1879 3 R. T. Соэро адикосоемо 21 маусым 1879 24 наурыз 1897 4 R. T. A. Сойранінград 7 сәуір 1897 21 қаңтар 1907 5 R. M. A. Панджи Ариодиното 8 наурыз 1908 24 қаңтар 1920 Циребон регенттеріне ауыстырылды6 R. A. A. Соедоро Соэро адикосоемо 18 қаңтар 1921 6 қазан 1940 7 R. T. A. Рахарджо Соэро адикосоемо 10 қыркүйек 1941 қазан 1945 Үш аймақтық оқиғада тұтқындалды және қамауға алынды. Индонезия үкіметі кезеңі8 R. Сойпанғат 20 қазан 1945 9 K. H. Макмур 30 желтоқсан 1945 10 Соэварно 1947 1948 11 Мохтар 1 желтоқсан 1949 1954 12 R. M. Соймарди 1954 1956 13 K. Махали 1957 1958 14 R. M. Соймартожо 1959 1966 15 Др. Ривай Юсуф 1967 1972 16 Др. Содермо 1973 1975 17 Йосеф Ахмади 1975 1981 18 Сламет Харьянто, БА 1981 1991 19 Др. Соувартоно 1991 1996 20 Др. H. Мунир 1996 2000 21 H. M. Махроес, Ш 2000 2010 H. Джунеди, Ш, MH (2006–2011) 22 H. Джунеди, Ш, MH 2011 2016 Мукти Агунг Вибово, С. Т., М. Si. 23 Буди Рахарджо 2016 2016 Пемаланг регенті тағайындады24 H. Джунеди, Ш, MH 2016 2021 Др. Мартоно 25 Мукти Агунг Вибово, ST, М. Si. 2021 2026 Мансур Хидаят, ST

Өнеркәсіп

Пемалангтың оңтүстігінде "Сумбархаржо" деп аталатын ірі қант зауыты орналасқан. Бұл танымал туристік орын болмаса да, зауыттың зор тарихи маңызы бар және ол Ұлыбританиядан немесе Еуропадан теміржол жанкүйерлерін үнемі қызықтырады: себебі бұл Du Croo & Brauns бу локомотивтерін жұмыс істеп тұрған күйінде көре алатын соңғы орын, сондай-ақ Орталық Явадағы егістік жолдарында әлі күнге жұмыс істеп тұрған соңғы қант плантациясы (2014 жылғы егін жинау маусымы бойынша), және Явадағы егістік жолдарына бу локомотивтерін тұрақты түрде жөнелтетін жалғыз екі қант зауытының бірі (екіншісі – Сітубондо, Шығыс Явадағы "Олеан" қант зауыты).

Танымал тұлғалар

Хендра Сетиаван, Маркис Кидомен бірге 2008 жылғы Пекин Олимпиадасының бадминтон бойынша алтын медалін жеңіп алған. Муаммар З. А., Құранды жатқа оқушы және халықаралық хафиз.