Кіріспе

Биіктікке белгілеу немесе High Marking – таулы жерлерде қар мотоциклімен айналысатын танымал әрекет. Онда қар мотоциклінің жүргізушісі тік тау беткейіне мүмкіндігінше жоғары көтерілуге тырысады, содан кейін кері бұрылып, дөңгелекке тұншығып немесе қуатын жоғалтпай төмен түсуге ұмтылады. Бұл өте қауіпті, себебі биіктікке белгілеуге қолайлы жерлер көшкін қаупі жоғары аймақтарда орналасқан көбінесе. Көшкін кезінде қаза тапқан демалыс тобының арасында қар мотоциклімен жүрушілер ең көп кездеседі, себебі олар жиі биіктікке белгілеумен айналысады. Юта штатының Көшкін болжау орталығының мәліметінше, "Көшкіннің құрбандары көбінесе тау шаңғысымен, сноубордпен, қармен жүретін, шаңғымен сырғанатын және жаяу серуендейтін адамдар болады. Көшкіннен қаза тапқандардың арасында қар мотоциклімен жүрушілердің саны ең көп, ол басқа қызмет түрлерінен екі есе артық". Биіктікке белгілеу – қар мотоциклімен тау сияқты қармен жабылған нысанның ең жоғары нүктесіне жетуге тырысудың ойын-сауық маневрі. Бұл әрекетте қар мотоциклінің жүргізушісінің басты мақсаты – машина таудың басына жеткенше жылдамдығын арттырып, тау беткейінде максималды биіктікке көтерілу, немесе беткейдің тік болуына байланысты жоғары қарай жылдамдығын күрт төмендету. Осыдан кейін жүргізуші кері бұрылуға мәжбүр болады. Биіктікке белгілеу, қар мотоциклінің белгіленген жолдан шығып, толық жылдамдықпен жылдамдығын арттырған сәттен басталады. Ол қармен жабылған тау беткейінің шыңына қарай жоғары қарай өрлейді, идеалды жағдайда бұл беткейдің көлбеулігі 30-45% болуы керек. Беткей тіктелген сайын, машинаның жылдамдығы төмендейді. Жоғары көтерілген биіктікте, жүргізуші 180 градусқа бұрылып, төмен түсуі керек. Жоғары көтерілген биіктіктен қалған иісті із, әдетте, жүргізушілердің арасында бәсекелестікке ұштасады, олар бастапқы иісті ізден биікке көтерілуге тырысады. Биіктікке белгілеудің қиындық деңгейі, көтерілудің тік болуы мен қардың жағдайына байланысты өзгереді. Биіктікке белгілеумен байланысты жеке жарақат алу қаупі зор, ең бастысы – жүргізушінің көшкінге себеп болуы және одан кейін қатты қардың астында қалуы мүмкін. "Солтүстік Америкада қар мотоциклімен жүрушілер арасындағы көшкіннен қаза тапқандардың 63 пайызы биіктікке белгілеумен байланысты" делінген. Биіктікке белгілеуді тек көшкін іздегішімен жабдықталған және сигналды анықтап, көмілген қар мотоциклін құтқара алатын басқа жүргізушілермен бірге жүретін қар мотоциклінің жүргізушілері ғана жасауы керек.