Кіріспе

P класы – Жаңа Зеландияның ұлттық теміржол желісінде жүк пойыздарын тартуға арналған булы локомотивтер класы. Бұл класс 1885 жылы Nasmyth, Wilson and Company британдық компаниясынан тапсырыс берілген он жеке локомотивтен тұрды, бірақ локомотивтерге қойылған салмақ шектеулері туралы хабар алмасудың дұрыс болмауы салдарынан олар 1887 жылға дейін жұмысқа кіріспеді. Бұл мәселе Жаңа Зеландия теміржол департаментінің (NZR) жылдам кеңейіп келе жатқан желісінде жұмыс істеу үшін жеткілікті күш болмауымен бірге келді және американдық және жергілікті өндірушілерге көшуге итермеледі. Бұл класты "P" деп атау – бұрынғы класс үшін қолданылған жіктемені қайта пайдаланудың алғашқы мысалы болды. 1876 жылғы P класының локомотивтері жеке компанияларға немесе Қоғамдық жұмыстар департаментіне сатылып, жіктеме бос қалды. Теміржол департаменті осы классқа сол жіктемені тағайындады, бұл үрдіс келесі жылдары басқа класс үшін де сақталды, ең айқын мысалы – 1906 жылғы А класы 1873 жылғы А класының жіктемесін қайта пайдаланды. Алғашқыда P класының жеті локомотиві Отагода, ал қалған үшеуі Оклендте орналастырылды. 1899 жылы Отагодан Оклендке бір локомотив ауыстырылып, Оклендтегі локомотивтер саны төртке жетті. Локомотивтер готика стиліндегі ағаш кабиналармен пайдалануға түсті, бірақ кейін олар болат кабиналармен ауыстырылды.

Қызметте

P класындағы локомотивтер негізінен жүк пойыздарын тарту үшін жасалған. Дегенмен, қажет болған жағдайда олар жолаушылар пойыздарын да тарта алатын, тіпті фотосуреттерде осы локомотивтердің кейде арнайы саяхалық пойыздарды тартқандары да кездеседі. Олардан ең жақсы нәтиже алу үшін бірқатар өзгерістер қажет болды: түтін камералары кеңейтілді, ал бастапқы Belpaire үлгісіндегі қазандықтар NZR дизайнымен жаңа үлгіге ауыстырылды. P класының жолаушыларға арналған аналогы – V класының 2-6-2 тендерлік локомотивтері болды, олар негізінен экспресс жолаушылар пойыздарын тартуға арналған. Локомотивтердің қазандықтары шамамен бірдей өлшемде болғанмен, бірақ оларды алмастыруға болмады, сондай-ақ тендер дизайны да ортақ болды. Кейінірек P класының болат кабинасы V класында да пайдаланылды. 1926 жылға қарай P класының Оклендтен шыққан төрт локомотиві қызметтен алынып тасталды, ал оңтүстіктегі алты локомотиві келесі төрт жылдың ішінде зейнеткерлікке шықты. Кластың бірнеше локомотивтері өзендерге тасталғаны белгілі, бұл өзен жағалауларын нығайтуға және эрозияны тоқтатуға көмектескен.

Сақтау

P класындағы төрт локомотив сақтау үшін құтқарылды. Олардың бәрі Отаго және Саутленд аймақтарындағы локомотивтер тасталған орындардан толық емес корпус түрінде құтқарылды. 1992 жылы Дунединде орналасқан Project Steam тобы бұрынғы Роксбург тармағындағы Бомонттан P 25 және P 107 локомотивтерінің қалдықтарын құтқарып алды. Екі локомотив те қалпына келтіру үшін Дунединге тасымалданды; P 107 локомотивінің рамасының жағдайы нашар болғандықтан, оның рамасы бауырлас локомотивтің рамасымен ауыстырылды. 2009 жылы P 107 локомотивінің дөңгелек шассиі Дунединнен Спрингфилдке Midland Rail Heritage Trust орталығында сақтау үшін тасымалданды, онда қалпына келтіру жұмыстары аяқталады. Екі локомотив те тендерлері және басқа да бөлшектерімен бірге тасталғандықтан, олар осы типтегі басқа локомотивтерге қарағанда толықрақ сақталған. 2004 жылы Охай теміржолы мұра қоры P 60 және P 133 локомотивтерінің қалдықтарын Ваирио тармағындағы Бранкхолм локомотивтер тасталатын орынынан құтқарып алды. Екеуі де Ваириодағы қорының шеберханасына тасымалданды, онда олар ашық сақтауға қойылды. 2014 жылы P 133 локомотивінің корпусы Ваириодан Мосгиелге тасымалданды, кейін Миддлмархқа тасымалданып, қалпына келтіруге қажетті қаржы күтілетін жерде сақталады. Екі ORBHT локомотиві де көп бөлшектерінен айырылған және көптеген бөліктері жоқ; P 60 локомотивінің үстіне сыныптас локомотивінің қазаны уақытша бекітілген, бірақ кейін қазан рамадан бөлініп, тек рамаларды құтқаруға әкелді.