Кіріспе

Молдовалық саясаткер және тарихшы Василе Стати (20 қыркүйек 1939 жылы туған) – Молдова саясаткері және тарихшысы.

Өмірбаян

Кишинев мемлекеттік университетінің молдаван тілі кафедрасында тарих және филология мамандықтарын оқыды. Молдова тарихы мен молдаван тілі туралы көптеген жарияланымдардың авторы. Стати "Днестрдің шығысындағы молдавандықтар" және "Молдова тарихы" монографияларын жазды. Ол молдаван тілінің дамуы және молдаван мәдениетіне славян тілдерінің әсері туралы жазды. 1980 жылдары Молдова Ғылым академиясының Тіл білімі және әдебиет институтында жұмыс істеді, ал 1994 жылдан 2001 жылға дейін Молдова Парламентінің депутаты болды. 2005 жылға дейін Молдова Парламентінің ақпараттық-талдау орталығының хатшысы қызметін атқарды. Ол молдаван тілінің румын тілінен ерекше екенін айтатын молдавандық теориялардың қолдаушысы. 2003 жылы ол алғашқы молдаван-румын сөздігін шығарды, ол екі тілдің біртұтастығы туралы қалыптасқан көзқарасқа қайшы болғандықтан румын және молдаван ғылыми және саяси қауымдастықтарынан сынап-қанағаттандырылмады. Сөздіктің кіріспесі молдаван тілінің румын тілінен өзгеше екенін дәлелдеуге бағытталған. Румын академиясының тіл білімі мамандары Статидің "молдавандық" сөздерінің де румын тіліне тән екенін мәлімдеді, ал Молдова Республикасы Тіл білімі институтының директоры Ион Барбута бұл сөздікті "саяси мақсаттарға қызмет ететін абсурдты нәрсе" деп сипаттады.