Кіріспе

Теміржол апаты

Ди көпірінің апаты 1847 жылдың 24 мамырында Англияның Честер қаласында болған теміржол апаты. Осы апат салдарынан бес адам қаза тапты. Ол құйма темірден жасалған, ұнтақ темірден нығайтылған көпірлердің нашарлығын көрсетті және оның авторы, Джордж Стивенсонның ұлы Роберт Стивенсонға сын айтылды.

Өмірбаян

Ди өзені арқылы Честер және Холихед темір жолы үшін жаңа көпір қажет болды, бұл жоба 1840 жылдары кеңейіп келе жатқан британдық темір жол жүйесі үшін жоспарланған. Ол Хорсли темір зауытында жасалған құйма темір арқалықтармен салынды, олардың әрқайсысы үш ірі құймадан тұрды, біріктіріліп, көтеріңкі нығайту бөлігіне бекітілді. Әр арқалықтың бойымен созылған ұнтақ темір таяқшалармен күшейтілді. 1846 жылдың қыркүйегінде құрылысы аяқталып, алғашқы темір жол инспекторы, генерал Чарльз Паслинің бекітуінен кейін жергілікті көлікке ашылды.

Апат

1847 жылы 24 мамырда Руабонға бағытталған жергілікті жолаушылар пойызының вагондары көпірден өзенге құлады. Апат салдарынан бес адам (үш жолаушы, пойыз күзетшісі және локомотив машинисінің көмекшісі) қаза тауып, тоғыз адам ауыр жарақат алды. Көпірді Роберт Стивенсон жобалаған, ал жергілікті тергеу оны немқұрайлылыққа айыптады. Құйма темір қысымға төзімді болғанымен, керілуге немесе иілуге ұшырағанда сынғыш екені мәлім болды, алайда жол апаты болған күні көпірдің жабыны жолды ұстап тұрған емен ағаштарының өртенбеуі үшін жол топырағымен жабылды. Стивенсон бұл шараны Ханвеллдегі Ұлы Батыс темір жолында болған жақындағы өрт оқиғасынан кейін қабылдады, онда Изамбард Кингдом Брунел жобалаған көпір өртеніп құлап кеткен еді.

Тергеу

Бұл жаңа құрылған Теміржол инспекциясы жүргізген алғашқы маңызды тергеулердің бірі болды. Бас тергеуші Корольдік инженерлер корпусының капитаны Симмонс болды, және оның баяндамасы арқалықтың қайталап иілуі оны айтарлықтай әлсіреткенін көрсетті. Ол негізгі арқалықтың сынған бөліктерін қарап шығып, оның екі жерде жыртылғанын растады, ал бірінші жыртылу орталықта болды. Ол қалған арқалықтарды локомотивпен сынап көрді, және олардың жүк астында бірнеше дюймге иіліп беретінін анықтады. Оның қорытындысы бойынша, конструкция қате болған, ал арқалықтарға бекітілген ұнтақ темірден жасалған фермалар арқалықтарды күшейтпеген. Қазылар да осы тұжырымға келді. Стивенсонның жобасы соңғы құрылымдарды нығайту үшін ұнтақ темірден жасалған фермаларға сүйенген, бірақ олар құйма темір арқалықтарға бекітілгендіктен, көпірге түсетін кез келген жүктеме кезінде деформацияланған. Стивенсон локомотив көпірден өте жатқанда рельстен шығып, арқалыққа түскен соққы күші оны жыртып жібергенін мәлімдеді. Алайда, куәгерлер алдымен арқалықтың жыртылғанын, ал локомотив пен вагон көпірдің екінші жағындағы рельсте тұрғанын айтты. Шындығында, жүргізуші келесі станцияға асығыс барып, апат туралы ескертіп, жолдың пайдаланылуын тоқтатты. Содан кейін ол кері қайтып, Честерге жетіп, сол сияқты ескерту жасады.

Корольдік комиссия

Кейінгі Корольдік комиссия (1849 жылы есеп берген) теміржол көпірлеріндегі конструкцияны және құйма темірді пайдалануды сынады, бірақ келесі жылдары құйма темірден жасалған теміржол көпірлерінің тағы да сәтсіздікке ұшыраған жағдайлары болды, мысалы, Вуттон көпірінің құлауы және Буль көпіріндегі апат. Осыған ұқсас ақаулар Инвертиан және Норвуд тоғысуындағы апаттарда да орын алды. Барлық құрылымдарда қабырғасыз құйма темір арқалықтар қолданылған, және олар көбінесе ішкі материалдағы соғу тесіктері немесе басқа құю ақауларынан, олар сырттан көрінбейтін, зардап шекті. 1891 жылғы Норвуд апатынан кейін сэр Джон Фаулер барлық осындай құрылымдарды қарап шығып, оларды ауыстыруды ұсынды. Құйма темір 1851 жылғы Кристалл сарайында және Оңтүстік Уэльстегі Крумлин виадугінде (1857 жылы салынған) өте табысты қолданылған, бірақ 1878 жылғы алғашқы Тей көпірі материалды дұрыс пайдаланбағандықтан күрт құлап кетті, нәтижесінде бағаналардағы құйма темір тіректеріне кернеу түсті. Тей көпірінің апаты инженерлерді болатты пайдалануға ынталандырды, мысалы, 1890 жылғы Форт көпірі. Ди көпірі кейіннен Стивенсонның құйма темірді пайдалануға жасаған бірнеше сәтсіз әрекеттерінен кейін, иленген темірді пайдалана отырып қайта салынды.