Кіріспе

Израильдегі естімеу қауымдастығында ең көп қолданылатын қол тілі.

Тарих

ИСЛ тарихы 1873 жылы Германияда басталды, онда Маркус Райх атты неміс яхудисі саңырау яхуди балалары үшін арнайы мектеп ашты. Сол кезде бұл мектеп өзінің түріндегі ең жақсы мектептердің бірі саналды, бұл оны бүкіл әлемнен келген яхуди және яхуди емес саңырау балалардың арасында танымал етті. 1932 жылы осы мектептің бірнеше оқытушысы Иерусалимде яхуди саңырау балалары үшін алғашқы мектеп ашты. Иерусалимдік мектепте қолданылатын ым тіліне неміс ым тілі (DGS) әсер етті, бірақ иммигранттар әкелген басқа ым тілдері мен жүйелері де жаңа тілдің қалыптасуына үлес қосты, ол бастапқыда пиджин ретінде пайда болды. Кейіннен жергілікті креол тілі пайда болды, ол ИСЛ-ге айналды. Шасси әлі де DGS-пен көптеген ерекшеліктері мен сөздік элементтерін бөліседі, бірақ бүгінде ол соңғысының диалектісі деп санауға тым алыс. 1940 жылдары Шасси Иерусалим мен Тель-Авивтегі яхуди саңырау қауымының тіліне айналды. Бүгінде ИСЛ Израильде ең көп қолданылатын және оқытылатын ым тілі болып табылады, және еврей, мұсылман және христиан арабтары, друздар мен бедуиндерді қоса алғанда, Израильдегі көптеген саңырау адамдар үшін негізгі коммуникация құралы болып табылады. Араб, друз және бедуин қалалары мен ауылдарында да өз ым тілдері бар. ИСЛ-ден басқа, саңырау балаларды еврей тіліне үйрету үшін және есту қабілеті бар және жоқ адамдар арасындағы байланыс үшін қолданылатын еврей тілінің ымдау нұсқасы да бар. 2020 жылдың 29 қарашасында Израиль үкіметі еврей тілі академиясында Израиль ым тілін сақтау және дамыту жөнінде жұмыс істейтін бөлім құру туралы шешім қабылдады.

Саңыраулар қауымы

Израильдегі естімейтін қауымдастықтың қалыптасуы 1936 жылы Тель-Авивтегі Пурим шеруінен басталды, онда Иерусалим, Тель-Авив және Хайфа қалаларынан келген топтар алғаш рет кездесті. Бұл Израильдегі естімейтін адамдар қауымдастығының құрылуына әкелді. Алғашқы ресми басқарма 1944 жылы сайланды, ал Моше Бамбергер оның бірінші президенті болды. Қауымдастық лекциялар, саяхаттар және мерекелік шараларды ұйымдастырды. Екінші дүниежүзілік соғыстан қашқан босқындар Израильге келген кезде қауымдастық өсті, және қауымдастық жаңа келгендердің Израиль қоғамына бейімделуіне, ізраил тілінің қол белгілерін үйренуіне және жұмыс табуына көмектесті. 1958 жылы қауымдастық Тель-Авивтегі Хелен Келлер үйіндегі штаб-пәтерін аяқтады.

Білім

1932 жылы Иерусалимде саңыралар үшін алғашқы мектеп ашылды, қатаң интернат түріндегі бұл мектеп ауызша әдіспен оқытуды қолданды. 1941 жылы Тель-Авивте және 1949 жылы Хайфада тағы екі ауызша әдіс мектебі құрылды. 1970 жылдары Изчак Шлезингер ISL-ді зерттеуді бастағанда және Израиль 1973 жылы Саңыралар жөніндегі төртінші халықаралық конференцияны қабылдағанда ауызша әдіске баса назар салу өзгерді.