Кіріспе

Брунейдегі қала

Атауы

Муара – малай тілінде өзен сағасын білдіретін термин, ал қала Брунейге үлкен өзеннің құятын жеріне жақын орналасқан.

Орналасқан жері

Муараны Муким-Серасадан табуға болады және Батыс Брунейдің ең шығыс ұшында орналасқан. Ол өзі орналасқан ауданға, Бруней Муара ауданына атын берген. Солтүстігінде Оңтүстік Қытай теңізі, оңтүстігінде Бруней шығанағы және шығанақтың ар жағында Плаула Муара-Бесар орналасқан. Шығысында, адам жасаған каналдың ар жағында Танджунг Пелумпонгтың (Пелумпонг мүйісі, қазір арал) қалдықтары бар. Бруней Муара ауданының қалған бөлігі батыс жағында жатыр. Сераса Муараның оңтүстік-батысында орналасқан.

Тарих

1900 жылдарға дейін Муара ауылында малайлық балықшылардың шағын тобы тұрған. 1883 жылы Серай Пимпинг аймағында қарқынды даму орын алды, себебі бұл жерде өтетін бу кемелерін отынмен қамтамасыз ету үшін көмір өндіріліп, алынды. Кейін, Саравак үкіметі тұсында елді мекен маңы дамыды және 1889 жылы Саравақтың ақ раджасы Чарльз Бруктың құрметіне Брукэтон деп аталды. Брукэтон көмір кенішінің дамуы Муарада көлік және инфрақұрылымның жақсаруына ықпал етті. Муарадағы терең су айлағына көмір тасымалдау үшін ағаш теміржол салынды, сондай-ақ бу кемелері мен баржалардың тоқтауына мүмкіндік беретін кемежайлар мен пирстер құрылды. Брук тек экономикалық жеңілдіктерге ие болғанымен, аймақтың де-факто саяси билеушісіне айналды. Көмір шахталарында жүздеген шахтер жұмыс істеді, бұл Брукті полиция күшін, пошта бөлімін және жолдарды енгізуге мәжбүр етті, нәтижесінде Муара Саравақтың аумақтық кеңейтуіне айналды. Муара 1921 жылы ғана Брунейге "қайтарылды". Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жапондықтар Брунейді басып алып, көмір шахтасын қайта ашуға тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Сұлтан Омар Әли Сайфуддин III билігінде аймақ елдің дамуына көмектесу үшін терең су портына айналдырылды. 1973 жылдан бері Муара порты кеңейтілді және жақсартылды. Бұл кемежайдың ұзындығын 948 метрге дейін ұзартуды қамтиды (оның ішінде 250 метр контейнерлік кемежай және 87 метр жиынтық кемежай). Жалпы жабық сақтау сыйымдылығы 16 950 шаршы метрді құрайды. Сонымен қатар, 16 630 шаршы метрлік ұзын сақтау қоймалары мен 5 гектар ашық сақтау алаңы бар. Контейнерлік кемежайдың аумағы 92 034 шаршы метрді құрайды, оның ішінде 8 034 шаршы метр жабық аумақ.

Әкімшілік

Пекан-Муара – инкорпорацияланбаған қала; оның муниципалдық органы жоқ. Оның орнына, қала ресми түрде ауылдық бөлімшесі болып табылады, яғни ол Муким Сераса ішіндегі ауылдардың бірі. Қаланың пошталық коды BT1128. Муара бұрын 1938 жылға дейін жеке Муара ауданының бөлігі болған, содан кейін қазіргі Бруней Муара ауданының құрамына кірді.

Экономика

Мұраның терең су портының бір бөлігін Royal Dutch Shell компаниясының екі мұнай нысаны алып жатыр. Бруней Shell Marketing компаниясы Muara Terminal арқылы Муарадағы үлкен қатысуын сақтап тұр. Аумақта көптеген газ баллондары мен түрлі өнімдерді, соның ішінде битумды сақтауға арналған бірнеше резервуарлар бар. Мәсжид Лама, Пекан Муара, Сабун және Пелумпонгтың Мәжлес Перундинган Кампунг (МПК) «Бір ауыл, бір өнім» арманын іске асыру үшін Ішкі істер министрлігінің тілегіне жауап ретінде теңіз балықтарына, әсіресе «Лумай балық тағамдары» жобасына бағытталған жобаны дамытты. 32 адамнан құралған топ бұл шараға қатысу үшін жергілікті тұрғындар мен ауылдардан 10 BND жинады. Өндіріс кезеңіне қажетті жабдықтарды дайындау және сатып алу, шикізатты алу, жуу, кептіру, пісіру, қаптау және «Лумай балық тағамдары» өнімін сату кіреді. Муара демалыс фестивалінің басты мақсаты – жергілікті тұрғындар мен халықаралық қонақтардың Мәсжид Лама, Пекан Муара, Сабун және Пелумпонг туралы білуін арттыру. Бұдан өзге, бұл шара МПК мүшелері мен балалар арасында достық қарым-қатынасты нығайтуға және ынтымақтастық рухын дамытуға көмектеседі. Ауыл тұрғындары Мұким Серасаға қызығушылық танытқан мемлекеттік және жекеменшік ұйымдармен бірлесіп, экономикалық даму шараларын жүзеге асырып, жетімдер мен жалғыз аналар сияқты ауыл тұрғындарына көмек көрсетеді. Muara контейнерлік терминалын 2007 жылдың 1 сәуіріне дейін PSA International басқарды, содан кейін ол Бруней үкіметіне берілді. Онда 250 метрлік жағажай ұзындығы және 12,5 метрлік максималды тереңдігі бар бір контейнерлік жағажай бар. Брунейдің экономикалық даму кеңесі Муара кесімін кеңейту, Pulau Muara Besar-да қосымша порттық инфрақұрылымдар салу және оны материкке көпірмен қосу жоспарларын қарастырып отыр. 2009 жылдың мамыр айынан бастап Манила (Филиппин) қаласында орналасқан International Container Terminal Service Inc (ICTSI) компаниясы Muara контейнерлік терминалын басқару үшін New Muara Container Terminal Service Sdm Bhd (NMCTS) еншілес компаниясын құрды. 2009 жылдың тамызында қытайлық эсминец «Гуанчжоу» Манадодан Муара портына достық сапар жасады. 2017 жылдың басында Darussalam Assets Sdn Bhd және Beibu Gulf Holding (Hong Kong) Co., Ltd. бірлескен кәсіпорны – Muara Port Company Sdn Bhd терминалдың жұмысын өз мойнына алды. Порт Қытай жағалауынан Сингапур мен Үндістанның оңтүстік ұшына дейін, Үндістаннан батысқа қарай Кенияның Момбасасына дейін, Қызыл теңіз арқылы Суэц каналы арқылы Жерорта теңізіне, содан кейін Афина арқылы Италияның Триест қаласындағы Жоғарғы Адриатика хабына дейін созылатын «Теңіз Жібек жолының» бөлігі болып табылады. Бұл хабтан теміржол арқылы Орталық Еуропа мен Солтүстік теңізге қарай байланыс бар.

Ауа

Мұрада әуежайлар жоқ. Коммерциялық саяхатшылар коммерциялық рейспен ұшу үшін Бандар-Сери-Бегаванға немесе Лабуанға (Серасадан) сапарлауға тиіс.

Инфрақұрылым

Бруней Shell Petroleum компаниясының Брунейдегі теңіздік операцияларын қолдау үшін Муара портында кемежай орналасқан. Кемежайдың ұзындығы 120 метр, ені 48 метр және үш жүк тиеу терминалы мен 14 сақтау ыдысымен жабдықталған.

Әскери

Бруней Корольдік қарулы күштерінің Корольдік теңіз флоты Муарадағы Муара теңіз базасында орналасқан, ол Муараның Танджонг Пелумпонг аймағында орналасқан. Теңіз базасы 1997 жылы үш жағалаудағы қолдау кемелерін қамтамасыз етуге арналған жабдықтармен кеңейтілді.

Демалыс

Мұраның басты туристік тартымдылығы – Мұра жағажайы, ол Оңтүстік Қытай теңізінің жағалауы бойымен созылып жатыр. Жағажайдың ұзындығы шамамен 1,6 шақырымға жуық, және оның құмы ақ, таза. Мұнда демалуға арналған орын, балалар ойын алаңы, киім ауыстыру және дәретхана бөлмелері, сондай-ақ апта соңында тамақ және сусын сататын дүкендер бар.