Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Улану түрі
өсімдік уымен ластанған сүттен улану
Kind of poisoning
poisoning from milk tainted by a plant toxin
Сүт ауруы, сондай-ақ треметол құсуы немесе жануарларда дірдектеп ауру деп те аталады, дірдектеу, құсу және қатты ішек ауруымен сипатталатын улану түрі. Бұл ауруға ақ жылан тамырының уы бар сүт, басқа сүт өнімдері немесе осы өсімдікпен қоректенген сиырдың етін жеген адамдар шалдығады. Бүгінде өте сирек кездесетін бұл ауру 19 ғасырдың басында АҚШ-тың орталық батысына көшіп келгендердің арасында, әсіресе Огайо өзені аңғары мен оның салаларындағы шекаралық аймақтарда кең таралған, себебі ақ жылан тамыры сол жерде көптеп өседі. Жаңа қоныс аударушылар бұл өсімдіктің қасиеттерін білмеген. Абрахам Линкольннің анасы Нэнси Хэнкс Линкольн осы удың құрбаны болуы мүмкін. Анасының сүтіне жылан тамырының уы өткендіктен, жас бұзаулар мен қозылар да өлген, тіпті ересек сиырлар мен қойларда улану белгілері байқалмаған жағдайда да. Сиырлар, жылқылар және қойлар ең көп уланатын жануарлар. Америкалық медициналық қауым Анна Пирс Хоббс Биксбиді ақ жылан тамырын аурудың себебі ретінде анықтаған деп есептейді. Дәлелдерді бақылау және құжаттау үшін сынақтар жүргізу алдында, ол дос болған қарт шауни әйелінен өсімдіктің қасиеттері туралы естіген деген аңыз бар.
Milk sickness, also known as tremetol vomiting or, in animals, as trembles, is a kind of poisoning, characterized by trembling, vomiting, and severe intestinal pain, that affects individuals who ingest milk, other dairy products, or meat from a cow that has fed on white snakeroot plant, which contains the poison tremetol. Although very rare today, milk sickness claimed thousands of lives among migrants to the Midwestern United States in the early 19th century, especially in frontier areas along the Ohio River Valley and its tributaries where white snakeroot was prevalent. New settlers were unfamiliar with the plant and its properties. Nancy Hanks Lincoln, the mother of Abraham Lincoln, may have been a victim of the poison. Nursing calves and lambs may have also died from their mothers' milk contaminated with snakeroot even when the adult cows and sheep showed no signs of poisoning. Cattle, horses, and sheep are the animals most often poisoned. Anna Pierce Hobbs Bixby is credited today by the American medical community with having identified white snakeroot as the cause of the illness. Allegedly, she was told about the plant's properties by an elderly Shawnee woman she befriended, after which Bixby did testing to observe and document evidence.
Белгілері мен симптомдары
Бірнеше жануарларда, ірі қара, қой және теңіз шошқаларында ерте белгі – жалсыздық, одан кейін әдетте салмақтың айтарлықтай төмендеуі және аяқтар мен мұрынның айқын дірілі жатады. Бұл белгілер көбінесе ақ жылан тамыры жегеннен кейін бірнеше сағаттан соң пайда болады. Құрсақ ауыруы, полидипсия және құсу белгілері байқалуы мүмкін. Удың әсері күшейген сайын, іш қату, тәбет жоғалту, әлсіздік және тұрып немесе жүруде қиындықтар көрінеді. Бұлшықеттерді толық бақылау жоғалту, маңғыру және/немесе кома өлімге дейін алып келеді. Өлім көбінесе симптомдардың пайда болуынан кейін екі-он күн ішінде орын алады. Ірі қара мен қойға тән белгілерге тыныс және зәрдегі ерекше иіс, тыныс алуда қиындықтар және көп мөлшерде сілекей шығу жатады. Жылқыға тән белгілерге депрессия, қанды зәр және жұтыну қиындықтары кіреді. Жүрек соғуының және мойын венасының пульсінің күшеюімен қатар, төс қуысының айналасында ісіну де байқалады. Жылқы артқы аяқтарын кең жайып тұруы мүмкін. Теңіз шошқаларындағы ерекше белгілерге жартылай жабық көздермен қисаю және жүндің тік тұруы жатады. Сүт ауруын емдеу әдетте симптомдарды жеңілдетумен, сондай-ақ слабительное, натрий лактаты, глюкоза немесе гипотоникалық Рингер ерітіндісін енгізуді қамтиды.
An early sign in several animals including cattle, sheep, and guinea pigs is listlessness, which is commonly followed by significant loss of weight and pronounced trembling in the legs and muzzle. These signs often appear several hours after ingestion of white snakeroot. Signs of abdominal pain, polydipsia, and vomiting may be noted. As the effects of the poison progress, signs of constipation, appetite loss, weakness, and difficulty standing and/or walking are usually observed. Complete loss of muscle coordination, stupor, and/or coma precede death. Death usually occurs within two to ten days of symptom onset. Signs unique to cattle and sheep include peculiar odors found in the breath and urine, breathing difficulties, and over salivation. Symptoms unique to horses include depression, bloody urine, and choking. In addition to increased heart rate and jugular pulse, swelling around the thoracic inlet is also observed. Horses may also stand with their hind legs wide apart. Symptoms unique to guinea pigs include crouching with half closed eyes and roughening of the hair. Treatment for milk sickness is typically symptom amelioration, as well as administration of laxatives, sodium lactate, glucose, or hypotonic Ringer's solution.
Қазіргі күн
Қазіргі уақытта Америка Құрама Штаттарында адам сүтімен улану сирек кездеседі. Мал шаруашылығының қазіргі әдістері малдың жайылымдарын және жем-шөптерін бақылауға мүмкіндік береді, ал көптеген өндірушілерден жиналған сүттің араласуы треметолдың қауіпті мөлшерде болу қаупін азайтады. Треметол уы треметол пастеризация кезінде жойылмайды. Өте сирек болғанымен, адам ластанған сүт ішсе немесе бір сиырдан немесе ақ жылан тамырымен қоректенген шағын мал тобынан алынған сүт өнімдерін жесе, сүтпен улану мүмкін. Оған ем жоқ, бірақ емдеу қарастырылады.
Human milk sickness is uncommon today in the United States. Current practices of animal husbandry generally control the pastures and feed of cattle, and the pooling of milk from many producers lowers the risk of tremetol being present in dangerous amounts. The poison tremetol is not inactivated by pasteurization. Although extremely rare, milk sickness can occur if a person drinks contaminated milk or eats dairy products gathered from a single cow or from a smaller herd that has fed on the white snakeroot plant. There is no cure, but treatment is available.
Мүмкін болған айқын құрбандар
1818 жылы қайтыс болған Нэнси Хэнкс Линкольн – Авраам Линкольннің анасы болған.
Nancy Hanks Lincoln, who died in 1818, was the mother of Abraham Lincoln.