Кіріспе
Борнеодағы құмыра өсімдіктерінің түрі – Nepenthes fusca /n//ᵻ/'/p//ɛ//n//θ//iː//z// /'/f//ʌ//s//k//ə/, немесе қоңыр құмыра өсімдігі, Борнеоға ендемик тропикалық құмыра өсімдігі. Ол кең биіктік диапазонында кездеседі және көбінесе мохты ормандарда өсетін эпифит ретінде табиғатта кездеседі. Fusca деген атау латынша fuscus сөзінен шыққан, ол "қоңыр" немесе "қоңырқай" деген мағынаны білдіреді және құмыралардың түсіне сілтеме жасайды. Эндерт осы құмыра өсімдігі туралы 1927 жылғы экспедиция есебінде егжей-тегжейлі жазған, бірақ Мэтью Джебб бұл айырмашылықтарды түр деңгейінде бөліп көрсетуге жеткілікті деп санамайды. Ол типтік үлгінің нақты формаларына қарамастан, аралық төменгі және жоғарғы құмыралардан тұратынын, осылайша оларды ерекшесіз етіп көрінетінін айтады. nom. nud. [=N. stenophylla]
Nepenthes fusca subsp. kostermansiana J. H. Adam & Wilcock ex Jebb & Cheek (1997). Ол Нидерландының Лейдендегі Ұлттық гербариумында сақталады. Бұл шатасу N. fusca мен N. maxima-ның ұқсастығынан және Чарльз Кертис жинаған дұрыс белгіленбеген тұқымдардан туындады. Кертис жеке өсімдіктерді қайда орналастырғанын мұқият жазбаған; бастапқыда ол Борнеода N. curtisii (қазір N. maxima-ның синонимі) жинады деп есептелгенімен, ботаник Чарльз Кларк оның сол саяхатта Сулавесиге де барғанын және N. maxima сонда көптеп таралғанын атап көрсетеді. Ал Антеа Филлипс, Энтони Лэмб және Ч'иен Лидің "Борнео құмыра өсімдіктері" кітабында бұл белгілер N. fusca-ның табиғи өзгергіштігіне жатады деп есептелді.
Nepenthes fusca /n//ᵻ/'/p//ɛ//n//θ//iː//z// /'/f//ʌ//s//k//ə/, or the dusky pitcher plant, is a tropical pitcher plant endemic to Borneo. It is found throughout a wide altitudinal range and is almost always epiphytic in nature, primarily growing in mossy forest. The specific epithet fusca is derived from the Latin word fuscus, meaning "dark brown" or "dusky", and refers to the colour of the pitchers. Endert wrote about this pitcher plant in a detailed 1927 account of the expedition, Matthew Jebb does not consider these differences significant enough to merit distinction at the species level. He suggests that the type specimen consists of intermediate lower and upper pitchers as opposed to true forms of either, making them appear atypical. nom. nud. [=N. stenophylla]
Nepenthes fusca subsp. kostermansiana J. H. Adam & Wilcock ex Jebb & Cheek (1997) It is deposited at the National Herbarium of the Netherlands in Leiden. This confusion stemmed from the likeness of N. fusca and N. maxima, and from apparently mislabelled seeds collected by Charles Curtis. Curtis was not meticulous in recording where he located individual plants; although it was originally believed that he collected N. curtisii (now considered synonymous with N. maxima) in Borneo, botanist Charles Clarke points out that he also visited Sulawesi on the same trip, and N. maxima is common there. and in Pitcher Plants of Borneo by Anthea Phillipps, Anthony Lamb, and Ch'ien Lee, these features were considered to fall within the natural variability of N. fusca.
Nepenthes sp. A.
1997 жылғы монографиясында, Борнеоның Nepenthes өсімдіктері туралы, Чарльз Кларк Саравақтағы Гунунг Мулу ұлттық саябағынан табылған, сипатталмаған таксонды "Nepenthes sp. A" деп тізімдейді. N. faizaliana-ның түрі.
Сипаттама
Непентес фуска – өрмелегіш өсімдік. Сабағы 10 метрге дейін жетеді. Шұңғыр қақпағы немесе операкулум өте тар сопақ пішіндес және төменгі бетінде ерекше базальды қырқасы бар. Қақпақтың тамырында 10 мм-ге дейін жететін, тармақталмаған шұңғыр орналасқан. Өсімдіктің жас бөліктерінде ұзын қоңыр түктермен жабылған. Бірақ олардың көпшілігі даму барысында жоғалады, ал толыққан өсімдіктерде тек сирек, қысқа қоңыр түктер кездеседі. Саравак штатында тек 300 метрлік төбелі орманнан табылды. Осы тұрғыдан алғанда, оны Суматрадағы N. bongso-ның «экологиялық теңдесі» деп санауға болады. Көбінесе N. fusca тау орманға жақын, ашық жерлерде өседі және осы түрлердің арасында табиғи гибридтер тіркелген. Камбаранго, Марай Параи платосы, таудың шығыс беткейі және Бамбанган өзені (шамамен 1500 м биіктікте) жолдарды күтіп ұстау барысында жиі кесілгеніне қарамастан, жақын маңдағы, қорғалған жерлерде өскен өсімдіктер жақсырақ дамып, келесі жылы қалпына келген. Непентес фусканы Кинабалу тауының жанындағы қолданыстан шыққан Мамут мыс кеніне апаратын жол бойында көруге болады. Онда N. macrovulgaris, N. stenophylla және табиғи гибрид N. fusca × N. stenophylla түрлерімен бірге өседі; N. burbidgeae жақын жерде таралған. 1962 м биіктіктегі жотада өскен жалғыз өсімдіктің ішінара құрғаған, 15 см ұзындығы бар шұңқырында кішкентай бұта жабағы (вероятно, Philautus aurantium) табылған. 1592 м биіктіктегі тасты алаңдардан да шашыраңқы өсімдіктер тіркелген, олар Gleichenia truncata папоротниктерімен және бамбук орхидеяларымен бірге өседі; бұл өсімдіктердің құмыралары қызыл нүктелермен жабылған, бірақ әдеттегідей жасыл түсті, бірақ ерекшелігі, сабағы мен жамбас қабырғасының төменгі жағы қара түсті. Бұл түр Кроккер тауларының ең биік шыңы – Алак тауында көптеп кездеседі. Мұнда түрлі түсті түрлері бар, соның ішінде төменгі құмыралары жасыл, ал ішкі және төменгі жағы қызыл нүктелермен жабылған түрлері де кездеседі. Бұл түр сонымен қатар жол бойындағы бөгеттерде де сирек кездеседі. Өсімдіктерді браконьерлікпен аулау аса маңызды емес, себебі бұл түр ет жейтін өсімдіктерді ұнататын хоббишілердің арасында кең таралмаған және оның эпифиттік қасиеті коллекционерлерге қолжетімсіз етеді. N. hurrelliana-мен де тығыз байланыста болуы мүмкін. N. hurrelliana-ның төменгі құмыралары ерекше, бірақ жоғарғылары N. fusca-ға өте ұқсас. Борнеодағы құмыра өсімдіктерінің тек осы екі түрінің ғана қақпағы соншалықты тар үшбұрышты. N. hurrelliana-ның жоғарғы құмыралары көлденең ауызға ие, ол арт жағында тік мойынға айналады және қақпақтың төменгі жағында қара түсті базальды қырқасы бар. Непентс вогелийдің айырмашылығы – оның құмыралары әлдеқайда кішкентай және қақпағының төменгі жағында қосымшалары жоқ. Непентхес фуска Сулавесидегі N. eymae және Сулавесиде, Жаңа Гвинеяда және Малуку аралдарында кең таралған N. maxima түрлерімен де тығыз байланысты деп есептеледі.
Табиғи будандар
Борнеода кең тарағандықтан, N. fusca басқа көптеген түрлермен салыстырмалы түрде көп сандаған табиғи будандар құрайды. Алайда, N. fusca сияқты, оларды табу қиын, себебі олардың өсіп-өнуіне эпифиттік дағдылары әсер етеді.) және N. lowii. Алайда, 2008 жылы шыққан "Борнеоның құмыра өсімдіктері" атты кітабында Антеа Филлипс, Энтони Лэмб және Чьен Ли өсімдіктерде үшбұрышты қақпақ және созылып кеткен мойын сияқты N. fusca-ның белгілері бар екенін атап өтті. Nepenthes naquiyuddinii көбінесе N. reinwardtiana, N. rajah-тың гетеротиптік синонимі деп есептеледі.
Өсіру
[[Файл:Gunung Murud logging road N. fusca.jpg|thumb|Жабайы табиғатта N. fusca көбінесе көлеңкелі жағдайларда кездеседі (суреттегі Муруд тауына апаратын ағаш кесу жолының бойында өсетін жоғарғы құмыралар) және бұл қасиет өсірілген өсімдіктерде де байқалады, олар көптеген басқа Nepenthes түрлеріне қарағанда төмен жарық деңгейінде жақсы өседі. Сацилотто N. fusca-ның көптеген жағдайларға төзімді екенін анықтады; фунгицидтермен өңделмеген өсімдіктерден басқа, ешбір сынақ тобының тірі қалу көрсеткіші 75%-дан төмен болған жоқ. Nepenthes fusca температураның белгілі бір диапазонына төзімді екендігі анықталды. Жақсы өсу үшін температураның түнгі уақытта төмендеуі қажет болды; мұндай төмендеуге ұшырамаған өсімдіктер нашар өсті және аз құмыралар түзеді. Тәжірибелер көрсеткендей, N. fusca салыстырмалы ылғалдылық 65-90% аралығында ең жақсы өседі. Ол 12 қазанда N. fusca және 17 қазанда N. mollis жинады. d. Бұл түрше Закри Абдул Хамидтің құрметіне аталған. Бұл таксон, N. curtisii (sensu J. H. Adam & Wilcock) сияқты, кейбір таксономистер N. stenophylla-ның гетеротиптік синонимі деп санайды.
d. The subspecies was named after Zakri Abdul Hamid. This taxon, along with N. curtisii (sensu J. H. Adam & Wilcock) itself, is considered a heterotypic synonym of N. stenophylla by some taxonomists.