Кіріспе

"Жандар сатылымда" – 1923 жылы түсірілген американдық үнсіз комедиялық драмалық фильм. Фильмнің сценарийін жазып, режиссерлік жəне продюсерлік жұмысын Руперт Хьюз жасаған, ол фильмді сол аттас романы негізінде түсірген. Фильмде Элеонора Бордман алғаш рет басты рөлде ойнайды, ол екі жыл бұрын "Голдвин Пикчерс" компаниясының өткізген "1922 жылдың жаңа жүздері" байқауында жеңіске жетіп, олармен келісімшарт жасаған болатын. Фильм алғашқы киноиндустрия туралы құнды ойлармен ерекшеленеді. Фильмдегі маңызды эпизодтардың ішінде режиссерлер Кинг Видор, Фред Нибло, Маршалл Нилан, Чарли Чаплин және Эрих фон Строхайм, сондай-ақ көптеген актерлер, продюсерлер және басқа да кино өнерпаздары бар. "Жандар сатылымда" фильмінде Чаплин мен фон Строхаймның "Париж әйелі" және "Ашкөздік" фильмдерін түсірген сирек көріністері бар. Бұрын фильмнің толық емес нұсқалары табылмағандықтан, жоғалған деп есептелген. Кейін фильм қайта жаңартылып, Turner Classic Movies телеарнасында көрсетілді және 2009 жылдың маусым айында DVD форматында шықты. "Жандар сатылымда" – 2019 жылы АҚШ-та авторлық құқығы тоқтап, жалпыға қолжетімді болған көптеген туындылардың бірі.

Сюжет

"Мем" Стетдонның Оуэн Скаддермен шапшаңдықта сөйлестіргеннен кейін үйленетінін ұмытпаңыз. Алайда үйлену тойының түні ол ойынан айнып қалады. Лос-Анджелеске апарып бара жатқан пойыз су алу үшін тоқтағанда, ол импульсивті түрде және жасырын түрде шөлдің ортасына түседі. Бір қызығы, Скаддер оның кеткенін білгенде, пойызды тоқтатқан жоқ. Мем өркениетті іздеуге аттанды. Ол қатты сусызданып, түйе үстінде отырған арабты көреді. Ол актер Том Холби екені анықталды; ол фильмнің түсірілімінде сүрінді. Ол сауығып шыққан соң, оған қосымша рөл беріледі. Ол Холби мен режиссер Фрэнк Клеймордың да көңілінен шықты. Алайда, түсірілім аяқталғаннан кейін ол труппамен бірге Голливудқа бармайды, керісінше, шөлдегі қонақүйде жұмыс табады. Осы арада Скаддерді танып, теміржол станциясында тұтқындайды. Ол әйелдерді үйлендіріп, сақтандыруға алып, ақысын алу үшін өлтіретін қас кісі. Ол қашып кетеді және ақылсыз Әбигел Твидиді оның қолқаптарын шешуге көндіреді. Ол оның келесі құрбаны болады, бірақ бақыты үшін ол оған шабуыл жасап, оның жинақ ақшасын ұрлайды. Ол елден шығып, ағылшын әйелін "Лейди Джейнді" нысанаға алады. Оның ұялуы үшін, ол өзі сияқты алаяқ болып шығады; ол және оның әкесі "Лорд Фрайнгем" оны ұрлап, бірақ оны өмір сүруге қалдырады. Мейрамхана маусымға жабылып, Мем жұмыс іздеп Голливудқа барады. Шөлдегі суретке түсіруден келген оның досы Лева Лемейр Клейморды келесі туындысындағы жалғыз актерлік құрамға кірмейтін рөл үшін сынақ өткізуге көндіреді: комедиялық роль. Ол сәтсіз аяқталса да, Клеймор оны жаттықтыруды шешеді. Ол талантты екенін дәлелдеп, үнемі жақсырақ және жақсырақ рөлдерді алады. Мем атақ-даңққа ие болғанда, Скаддер қайта оралып, оның бөлмесіне кіреді. Холби мен Клеймор Мемнің махаббатына қарсы шығады. Скаддер олардың қолтаңбаланған суреттерін көргенде, қызғанышпен ашуланады. Мем күйеуінің өткенін біледі және мансабын тоқтату туралы аңыздан қорқады, оны жалғыз қалдыру үшін ақша ұсынады, бірақ ол оны әлі де қалайды. Скаддер өзін өлтіремін деп қорқытқанда ғана кетеді. Клеймор келеді, бірақ Скаддер режиссердің өзінің қорғанысына үйленуді ұсынғанын естігенде, Скаддер оны өлтіруге тырысады. Клеймор оның қаруын алып тастайды, бірақ Мемдің талабы бойынша оны жібереді. Жұлдыз Робина Тиль жарық түсіруден қатты жарақаттанып қалғанда, Клеймор оның орнын Мем алуға шешім қабылдайды. Фильм түсіру ашық аспандағы цирк сахнасында жалғасады, оның ішінде толық көлемді Big Top шатыры бар. Фильмнің кульминациясына жеткенде, үлкен шатырды жарық шапқан дауыл тасқыны түсірілімнің ортасында өртке ұшырады. (Клеймор операторларына түсіруді жалғастыруды бұйырады.) Экстрасцентрлер аудиториясына жасырын кірген Скаддер үрей мен шатастықты пайдаланып, оған жел машинасын (өлтірікті винті бар) айдап, күдіксіз Клейморды өлтіруге тырысады. Холби Скаддерді көріп, онымен күреседі. Мем машинаның жолына түсіп қалғанда, Скаддер оны құтқару үшін асығады және өз өмірінен айырады. Ол өлер алдында кешірім сұрайды, өмір бойы оған бірдеңе дұрыс емес екенін түсіндіреді, бірақ ол кем дегенде бір нәрсені дұрыс жасады: олар ешқашан заңды түрде үйленбеген. Кейін Мем Холбидің орнына Клейморды таңдайды.

Өндіріс

Жазушы және режиссер Руперт Хьюз – Ховард Хьюз ағаның бауыры, ол өзінің шөбересі Ховард Хьюз кішіні Голливуд киносының әлемімен таныстырды.

Қабылдау

Карл Сэндбург замандас бағалауында: «Бұл Голливудтың және кино өнерінің мәнін оған сенетін әркімнің сөздері арқылы көркем жақтап көрсетеді» деп жазды. Роджер Эберт оны «Голливудтың сол кезде өте шеберлікпен жасаған орташа деңгейдегі ойын-сауықтың көрнекті мысалы» деп атады. Ол сондай-ақ Хьюздің «Оны өзінің романынан бейімдеген, ал титрлерінен-ақ сюжетінің қаншалықты абсурд екенін жақсы білгенін» айтты.

Қайта табу

"Сатуға арналған жандар" фильмі жоғалды деп есептелген, бірақ 1980-ші және 1990-шы жылдары түрлі киноқоймаларда және жеке коллекцияларда оның көшірмелері табыла бастады. 2005 жылы MGM мен Turner Classic Movies арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде фильмнің жаңадан қалпына келтірілген нұсқасы жарық көрді. TCM-нің "Жас кинокомпозиторлар" байқауының жеңімпазы Маркус Сёвалл фильмге жаңа музыкалық қосымша жазды. Жаңа музыкасы бар қалпына келтірілген нұсқа 2006 жылдың 24 қаңтарында TCM телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді.

Үй медиасы

2009 жылдың маусым айында Warner Archive Collection компаниясы «Souls for Sale» фильмін тапсырыс бойынша жасалған DVD форматында шығарды.