Кіріспе

3-ші типті орта танк Чи Ну (三式中戦車 チヌ) – Екінші дүниежүзілік соғыста Жапон императорлық армиясының орта танкісі. 1-ші типті Чи Хе сияқты, бұл танк та 97-ші типті Чи Ханың жетілдірілген нұсқасы болды. Ол соғыс кезіндегі ең ірі жапон танктерінің бірі – 75 мм 3-ші типті танк пулеметін қамтыды. Чи Ну соғыс барысында жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Барлық өндірілген бірліктер одақтастардың басып кіруіне қарсы тұру үшін Жапон отанының қорғанысына сақталды.

Тарих және дамуы

Тынық мұхит соғысы басталған кезде Type 97 Chi Ha орта танкісі және Type 95 Ha Go жеңіл танкісі Жапон императорлық армиясының бронетанктік бөлімшелерінің негізгі құрамын құрады. Соғыс барысында бұл танктер одақтас әскерлерінің танктеріне қарсы күреске тап болды. Бірма және Филиппин кампанияларында Type 97 танкісінде орнатылған 57 мм зеңбілдің оқ күші одақтастардың танктеріне қарсы жеткіліксіз екені дәлелденді. Сондықтан Жапон императорлық армиясы Type 1 47 мм танк зеңбілін әзірледі, ол броньды тесіп өту қабілеті жоғары, жеңіл жарылғыш оқтарды қолданды. Бұл зеңбіл Type 97 Shinhoto Chi Ha және Type 1 Chi He орта танкілеріне орнатылды. Соғыстың соңғы кезеңдерінде көптеген американдық M4 Sherman танктері майданға жетіп, жапондық бронетанкілерге күшті қысым жасады. Императорлық Бас Штаб (大本営) жаудың қатеріне тойтарыс беру және Type 97 танкісін алмастыру мақсатында жаңа орта танкіні әзірлеуге шешім қабылдады. Армияның Техникалық бюросы M4 Sherman танкісіне қарсы шара ретінде Type 4 Chi To орта танкісін жасап шығарды, бірақ жобада проблемалар мен кешігулер болды. Осының салдарынан, уақытша шешім қажет болды. M4 Sherman танкісімен күресу үшін Type 3 Chi Nu орта танкісі әзірленді. Type 3 Chi Nu танкісінің жобасы 1943 жылы басталды. Танк өндірісіне төмен приоритет берілгендіктен, Type 3 танкісі 1944 жылға дейін өндіріске енгізілмеді, сол кезде шикізат тапшылығы күшейді, ал 1945 жылы америкалық стратегиялық бомбалаудан Жапонияның өнеркәсіптік инфрақұрылымының көп бөлігі қирады. Бұл оның өндіріс көлемін күрт азайтты. Барлығы 144-166 дана ғана өндірілді. Қосымша қару ретінде 7,7 мм Type 97 пулеметі қолданылды.

Қозғалысты

Chi Nu Type 1 Chi He сияқты қозғалтқышқа ие болды, 240 ат күшіне және сағатына 39 шақырым жылдамдыққа қол жеткізді.

Қызмет өтілі

3-ші типті Чи Ну танктері Жапонияның бас аралдарына жоспарланған одақтастардың басып кіруіне қарсы қорғану үшін бөлінді. Олар одақтастардың басып кіруіне қарсы шабуылдар үшін қолданылатын "Қозғалмалы соққы күштерінің" құрамына кіруі керек еді. Жапонияның капитуляциясы сол басып кіруден бұрын болғандықтан, 3-ші типті танктер ешқашан жауынгерлік операцияларда қолданылмады. Соғыстың соңына қарай Кюсюдегі Фукуокада орналасқан 4-ші танк дивизиясы өз қоймасында шығарылған "көптеген" 3-ші типті Чи Ну танктеріне ие болды.

Тірі қалған

Жапонияның Ибараки префектурасындағы Цутиурадағы Жапония Құрлықтық өзін-өзі қорғау күштерінің әскери техникалық оқу мектебінде сақталған жалғыз 3-ші типті орта танкі көрсетілімде тұр.