Кіріспе

Вирустың түрі Ит коронавирусы (CCoV) – қабықшасы бар, оң полюсті, бір тізбекті РНК вирусы, және альфакоронавирус 1 түріне жатады. Бұл вирус иттерде дүние жүзі бойынша жоғары жұқпалы ішек ауруын қоздырады. Жұқтырған вирус APN рецепторына байланысып, жасушаға еніп іңеді. Алғаш рет 1971 жылы Германияда күзетші иттер арасындағы індет кезінде анықталды.

Патология

Вирус кішкентай ішектің қабыршақтарына еніп, көбейеді. Ішек ауруы вирус тудырған апоптозбен (бағдарланған жасуша өлімі) кішкентай ішектің эпителиалды қабықшасының жасушаларында байланысты болуы мүмкін. Иттердегі коронавирус бастапқыда ауыр асқазан-ішек ауруын тудырады деп ойлаған, бірақ қазір көп жағдайлар өте жеңіл немесе белгілері жоқ деп есептеледі. Иттердегі коронавирустың күрделі асқынулары иттердің парвовирусына да шақырған кезде пайда болады. Ішек қабыршақтарының коронавирустық инфекциясы жасушаларды парвовирустық инфекцияға осал етеді. Бұл екі вирустың жеке-жеке әсерінен гөрі әлдеқайда ауыр ауруға себеп болады. Бұл РНҚ-ның оң талшықты вирустарының жоғары мутациялық деңгейімен байланысты болуы мүмкін, олардың бірі – ит коронавирусы. Ауру өте жұқпалы және жұқтырған иттердің нәжісі арқылы таралады, олар әдетте вирусты жұққаннан кейін алты-тоғыз күн бойы, кейде алты айға дейін бөліп шығарады. Иттің респираторлық коронавирусы (CRCoV) деп аталады және ол ірі қара мен адам коронавирустарының OC43 штаммына ұқсас екені анықталды. Ол алғаш рет 2003 жылы Ұлыбританияда иттердің өкпе үлгілерінен бөліп алынды және содан бері Еуропа құрлығында және Жапонияда табылған. 2006 жылы жүргізілген серологиялық зерттеуде Канада мен АҚШ-тағы иттерде CRCoV-қа қарсы антиденелер табылды. Дегенмен, Саскачеван облысындағы ретроспективті зерттеу CRCoV-тың 1996 жылдан бері онда болуы мүмкін екенін көрсетті.