Кіріспе

Шотландияда туған австралиялық иммунолог Ян Гектор Фрейзер (1953 жылдың 6 қаңтарында туған) – шотландияда туған австралиялық иммунолог, Трансляциялық зерттеу институтының (Австралия) негізін қалаушы бас директоры және зерттеу директоры. Фрейзер мен Цзянь Чжоу Квинсленд университетінде жатыр мойны қатерлі ісігіне қарсы HPV вакцинасының негізгі технологиясын жасап, патенттеді. Ұлттық қатерлі ісік институтының, Джорджтаун университетінің және Рочестер университетінің ғалымдары да жатыр мойны қатерлі ісігіне қарсы вакцинаны одан әрі жетілдіруге паралель үлес қосты.

Білім

Фрейзер Шотландияның Глазго қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы медицина ғалымдары болғандықтан, ол кішкентай кезінен-ақ ғылымға қызығушылық танытқан. Фрейзер Абердиндегі жеке мектеп – Роберт Гордон колледжінде оқыған. 1974 және 1977 жылдары Эдинбург университетінде ғылым бакалавры, медицина бакалавры және хирургия бакалавры дәрежелерін алған. Осы жылдары ол 1976 жылы үйленген Каролинамен танысқан. 1978–1979 жылдары Эдинбургтің шығыс ауруханасында, Эдинбург корольдік ауруханасында және Хэддингтондағы Рудлендс ауруханасында интернатурадан өтті. 1980/81 жылдары Фрейзер доктор Иан Маккейдің шақыруымен Уолтер мен Элиза Холл медициналық зерттеу институтына вирустық иммунологияны зерттеу үшін Мельбурнға көшіп келді. 1981 жылы ол Сан-Францискодағы гомосексуалдарды шалдырған иммуножеткіліксіздіктің гепатит B зерттеуіндегі гей ерлерде де кездесетінін анықтады, ал 1984 жылы ВИЧ вирусының осы аурудың себебі екенін растауға көмектесті. 1985 жылы Квинсленд университетінде аға оқытушы болып тағайындалды және өзінің зерттеу зертханасын құруға мүмкіндік алды. Ол Лайондардағы Адам иммунологиясы зертханасында ерлердегі адам папиллома вирусын (ВПЧ) зерттеуді жалғастырды және ВИЧ зерттеулеріне үлес қосты. Осы кезеңде Фрейзер университетте сабақ берді және Принцесса Александра ауруханасы үшін диагностикалық тесттер жүргізді.

Герпес

2014 жылдың ақпан айында Фрейзердің жыныс герпесіне қарсы жаңа вакцинасы 20 австралиялықтың қатысуымен өткен адамдарға қауіпсіздік сынақтарынан сәтті өтті деп хабарланды. Вакцина жаңа инфекциялардың алдын алуға арналған.

Зерттеу

2011 жылдың ақпан айынан 2015 жылдың ақпан айына дейін Фрейзер Квинсленд университеті, Квинсленд технология университеті, Матер медициналық зерттеу институты және Принцесса Александра ауруханасының бірлескен бастамасы – Трансляциялық зерттеу институтының бас директоры және зерттеу директоры қызметін атқарды. Ол иммунорегуляция және иммунотерапиялық вакциналарды зерттейді, бұл зерттеулер АҚШ және Австралияның бірнеше ғылыми-зерттеу ұйымдарымен қолдалады. Ол гепатит С-ға қарсы VLP негізіндегі вакцинаны жасап шығаруда, сондай-ақ денге қызуы және жапон энцефалиті вакциналары үшін VLP өндірісі технологиясын кеңейтуді зерттейді. Фрейзердің болжамы бойынша, 2028 жылға қарай (50% тиімді) ВИЧ-қа қарсы вакциналар қолжетімді болады. Ол қазірдің өзінде 2020 жылға дейін дайын болуы мүмкін тері қатерлі ісігіне (HPV-ға байланысты жалпақ жасушалы қатерлі ісігі) қарсы алғашқы вакцинаның сынақтарын бақылап отыр. Фрейзер Квинсленд үкіметінің «Ақылды штат» премьер-министрінің стипендиясының алғашқы иегері, оның құны 5 жыл ішінде 2,5 миллион доллар. Ол 1985 жылдан бері Ұлттық денсаулық сақтау және медициналық зерттеулер кеңесінен (NHMRC) үздіксіз ғылыми-зерттеу қаржыландыруын алып келеді, көбінесе папиллома вирустары немесе ісік иммунологиясымен байланысты. Қазіргі уақытта ол NHMRC бағдарламалық гранты мен NHMRC/Wellcome бағдарламалық гранты бойынша бірлескен бас тергеуші болып табылады, олардың жалпы құны жылына 2 миллион доллардан астам.

Оқыту және өнеркәсіп

Ол Квинсленд университетінде бакалавриат және магистратура студенттеріне иммунология пәнін оқытады, Австралияның Онкологиялық кеңесінің президенті, ACRF Медициналық зерттеулер жөніндегі кеңес комитетінің төрағасы, сондай-ақ ДДСҰ мен Гейтс қорына папиллома вирусына қарсы вакциналар туралы кеңес береді. Фрейзер көптеген фармацевтикалық компанияларға иммуномодуляциялық препараттар, алдын алу және емдік вакциналар бойынша консультация жүргізеді. Ол үш пайдакөруші шағын биотехнологиялық компанияның және көптеген коммерциялық емес ұйымдардың директорлар кеңесіне кіреді.