Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Табиғи түрде кездесетін жанартау шынысы
Naturally occurring volcanic glass
Обсидиан (/ə//b/'s//ɪ//d//i//.//ən//, /ɒ//b// / əbSIDeeən ob) – жанартаудан шығарылған лаваның кристаллдануы минимал болғанда жылдам суып, пайда болатын табиғи жанартау шынысы. Бұл магмалық тау жынысы. Обсидиан кремний, оттегі, алюминий, натрий және калий сияқты жеңіл элементтерге бай фелсикалық лавадан түзіледі. Ол көбінесе обсидиан ағындары деп аталатын риолиттік лава ағындарының шеттерінде кездеседі. Бұл ағындардың құрамында кремнийдің мөлшері жоғары болғандықтан, олардың тұтқырлығы зор. Жоғары тұтқырлық лава ішіндегі атомдардың таралуын (диффузиясын) шектеп, минералды кристаллдардың пайда болуының алғашқы кезеңін – ядролануды (нуклеацияны) тежейді. Бұл жылдам суытумен бірге лавадан табиғи шынының түзілуіне әкеледі. Обсидиан қатты, сынғыш және аморфты, сондықтан ол өткір қырлы сынықтарға бөлінеді. Бұрын ол кесу және тесу құралдарын жасау үшін қолданылған, сондай-ақ тәжірибелік түрде хирургиялық скальпельдің пышақтары ретінде де пайдаланылған.
Obsidian (/ə//b/'/s//ɪ//d//i//.//ən//, //ɒ//b// / əbSIDeeən ob ) is a naturally occurring volcanic glass formed when lava extruded from a volcano cools rapidly with minimal crystal growth. It is an igneous rock. Obsidian is produced from felsic lava, rich in the lighter elements such as silicon, oxygen, aluminium, sodium, and potassium. It is commonly found within the margins of rhyolitic lava flows known as obsidian flows. These flows have a high content of silica, granting them a high viscosity. The high viscosity inhibits diffusion of atoms through the lava, which inhibits the first step (nucleation) in the formation of mineral crystals. Together with rapid cooling, this results in a natural glass forming from the lava. Obsidian is hard, brittle, and amorphous; it therefore fractures with sharp edges. In the past, it was used to manufacture cutting and piercing tools, and it has been used experimentally as surgical scalpel blades.
Шығу тегі және қасиеттері
Римдік жазушы Плиний Ескінің «Табиғи тарих» кітабында римдік саяхатшы Обсидиус Эфиопияда тапқан обсидиан (lapis obsidianus) деп аталатын жанартау шынысы туралы бірнеше сөйлем жазылған. Обсидиан тез суыған лавадан түзіледі, ол бастапқы материал болып табылады. Обсидианның экструзивті түзілуі фелсикалық лава ағынының немесе жанартау конусының жиектерінде тез суығанда, немесе лава сумен немесе ауамен кенеттен жанасқанда жүзеге асуы мүмкін. Фелсикалық лава тік жарық бойымен салқындағанда обсидианның интрузивті түзілуі мүмкін. Көптеген адамдар тектиттерді айдағы жанартаулық атқыштардан пайда болған обсидиан деп ойлаған, бірақ қазір бұл гипотезаны аз ғалымдар қолдайды. Обсидиан минералға ұқсас, бірақ нағыз минерал емес, себебі шыны ретінде ол кристалдық емес; сонымен қатар, оның құрамы минерал ретінде жіктелу үшін тым өзгермелі. Кейде ол минералоид ретінде жіктеледі. Обсидиан көбінесе қараңғы түсті болады, бірақ базальт сияқты мафикалық тастарға ұқсас, обсидианның құрамы өте фелсикалық. Обсидианның негізгі құрамы – 70% немесе одан да көп салмақты SiO2 (кремнезем). Оның құрамына ұқсас кристалдық тастарға гранит және риолит жатады. Обсидиан Жер бетінде тұрақсыз болғандықтан (уақыт өте келе шыны шыныдан айырылып, ұсақ кристалды минералға айналады), миоценнен бұрынғы обсидиан сирек кездеседі. Ескі обсидиандардың мысалдарына кредалық біріктірілген туф және жартылай шыныдан айырылған ордовик перлиті жатады. Судың болуы обсидианның осы түрленуін жылдамдатады. Жаңадан пайда болған обсидианның су құрамы төмен, әдетте салмағы бойынша 1%-дан кем, бірақ жер асты суларына ұшырағанда ол біртіндеп суланады, нәтижесінде перлит пайда болады. Таза обсидиан көбінесе қараңғы болып көрінеді, бірақ оның түсі қоспаларға байланысты өзгереді. Темір және басқа да өткіш металдар обсидианға қоңырдан қара түс бере алады. Көптеген қара обсидиандар магнит, темір оксидінің нано кіріктірілімдерін қамтиды. Обсидианның өте сирек үлгілері дерлік түссіз болады. Кейбір тастарда қара шыныға кристобалит минералының кішкентай, ақ, радиалды жиналған кристалдары (сферулиттер) қосылып, дақты немесе қар ұйымды үлгін (қар ұйымды обсидиан) құрайды. Обсидианда лава ағынынан қалған газ көпіршіктерінің үлгілері болуы мүмкін, олар балқыған тау жынысы суығанша ағып өткен қабаттар бойымен орналасады. Бұл көпіршіктер алтынды жылтыр (жылтыр обсидиан) сияқты қызықты әсерлерді тудыруы мүмкін. Магнит нано бөлшектерінің кіріктірілуінен туындаған көкжиектей жылтырлық (өрт обсидианы) жұқа пленкалық интерференцияны тудырады. Мексикадан алынған түрлі-түсті, жолақты обсидиан (жасыл желек) геденбергиттің бағытталған нано таяқшаларын қамтиды, олар жұқа пленкалық интерференция арқылы жасыл желек жолақты әсерін тудырады. Канада, Чили, Грузия, Эквадор, Сальвадор, Грекия, Гватемала, Венгрия, Исландия, Индонезия, Италия, Жапония, Кения, Мексика, Жаңа Зеландия, Папуа-Жаңа Гвинея, Перу, Ресей, Шотландия, Канар аралдары, Түркия және АҚШ. Обсидиан ағындары, олармен серуендеуге болады, Каскадтық жотадағы Ньюберри жанартауы мен Медицина көлі жанартауының кратерлерінде, сондай-ақ Калифорниядағы Сьерра-Неваданың шығысындағы Иньо кратерлерінде табылады. Йеллоустоун ұлттық паркі Маммут ыстық бұлақтары мен Норрис гейзер алабы арасында орналасқан обсидианды тау беткейіне ие, ал оның кен орындары Аризона, Колорадо, Нью-Мексико, Техас, Юта, Вашингтон, Орегон және Айдахо сияқты көптеген басқа батыс АҚШ штаттарында да кездеседі. Орта Жерорта теңізінде тек төрт ірі кен орындары бар: Липари, Пантеллерия, Палмарола және Монте Арчи (Сардиния). Эгей теңізіндегі ежелгі көздер Милос және Гьяли болды. Ацигол қаласы мен Геллу Даг жанартауы Анатолияның орталық бөлігіндегі ең маңызды көздері болды, бұл Тарихқа дейінгі Таяу Шығыстағы маңызды көздердің бірі.
The Natural History by the Roman writer Pliny the Elder includes a few sentences about a volcanic glass called obsidian (lapis obsidianus), discovered in Ethiopia by Obsidius, a Roman explorer. Obsidian is formed from quickly cooled lava, which is the parent material. Extrusive formation of obsidian may occur when felsic lava cools rapidly at the edges of a felsic lava flow or volcanic dome, or when lava cools during sudden contact with water or air. Intrusive formation of obsidian may occur when felsic lava cools along the edges of a dike. Tektites were once thought by many to be obsidian produced by lunar volcanic eruptions, though few scientists now adhere to this hypothesis. Obsidian is mineral like, but not a true mineral because, as a glass, it is not crystalline; in addition, its composition is too variable to be classified as a mineral. It is sometimes classified as a mineraloid. Though obsidian is usually dark in color, similar to mafic rocks such as basalt, the composition of obsidian is extremely felsic. Obsidian consists mainly of SiO2 (silicon dioxide), usually 70% by weight or more. Crystalline rocks with a similar composition include granite and rhyolite. Because obsidian is metastable at the Earth's surface (over time the glass devitrifies, becoming fine grained mineral crystals), obsidian older than Miocene in age is rare. Exceptionally old obsidians include a Cretaceous welded tuff and a partially devitrified Ordovician perlite. This transformation of obsidian is accelerated by the presence of water. Although newly formed obsidian has a low water content, typically less than 1% water by weight, it becomes progressively hydrated when exposed to groundwater, forming perlite. Pure obsidian is usually dark in appearance, though the color varies depending on the impurities present. Iron and other transition elements may give the obsidian a dark brown to black color. Most black obsidians contain nanoinclusions of magnetite, an iron oxide. Very few samples of obsidian are nearly colorless. In some stones, the inclusion of small, white, radially clustered crystals (spherulites) of the mineral cristobalite in the black glass produce a blotchy or snowflake pattern (snowflake obsidian). Obsidian may contain patterns of gas bubbles remaining from the lava flow, aligned along layers created as the molten rock was flowing before being cooled. These bubbles can produce interesting effects such as a golden sheen (sheen obsidian). An iridescent, rainbow like sheen (fire obsidian) is caused by inclusions of magnetite nanoparticles creating thin film interference. Colorful, striped obsidian (rainbow obsidian) from Mexico contains oriented nanorods of hedenbergite, which cause the rainbow striping effects by thin film interference. Canada, Chile, Georgia, Ecuador, El Salvador, Greece, Guatemala, Hungary, Iceland, Indonesia, Italy, Japan, Kenya, Mexico, New Zealand, Papua New Guinea, Peru, Russia, Scotland, the Canary Islands, Turkey and the United States. Obsidian flows which may be hiked on are found within the calderas of Newberry Volcano and Medicine Lake Volcano in the Cascade Range of western North America, and at Inyo Craters east of the Sierra Nevada in California. Yellowstone National Park has a mountainside containing obsidian located between Mammoth Hot Springs and the Norris Geyser Basin, and deposits can be found in many other western U. S. states including Arizona, Colorado, New Mexico, Texas, Utah, and Washington, Oregon and Idaho. There are only four major deposit areas in the central Mediterranean: Lipari, Pantelleria, Palmarola and Monte Arci (Sardinia). Ancient sources in the Aegean were Milos and Gyali. Acıgöl town and the Göllü Dağ volcano were the most important sources in central Anatolia, one of the more important source areas in the prehistoric Near East.
Тарихи және тарихи қолданысы
Кеңінен танылған археологиялық деректерге сүйенсек, пайдаланудың алғашқы белгілері 700,000 ж.б.д. мерзімінде Кариандусиде (Кения) және Ашель дәуірінің басқа да жерлерінде (1,5 миллион жыл бұрын басталган) кездеседі, бірақ бұл орындарда неолит дәуірімен салыстырғанда өте аз заттар табылды. Липаридегі обсидиан жапырақшаларын (bladelets) жасау неолит дәуірінің соңына қарай жоғары деңгейге жеткен, және олар Сицилия, По өзенінің оңтүстік аңғары мен Хорватияға дейін саудаланып келген. Обсидианнан жасалған жапырақшалар сүндеттеу рәсімдерінде және жаңа туған нәрестелердің кіндік бауын кесуде қолданылған. Анатолиядағы обсидианның көздері б.з.б. шамамен 12,500 жылдан бастап Левант және қазіргі Ирак Курдистанында қолданылған материал екені белгілі. Обсидиан артефактілері б.з.д. соңғы бесінші мыңжылдыққа жататын Телл Брак, Месопотамияның ең ерте қалалық орталықтарының бірінде көптеп табылды. Обсидиан Тас дәуірі мәдениеттерінде бағалы болды, себебі кремний сияқты, оны қағып өткір пышақтар немесе жебе ұштарын жасауға болады. Барлық шынылар мен кейбір табиғи тастар сияқты, обсидиан да ерекше конхоидтық сынықпен сынады. Одан соң оны жылтыратып, алғашқы айналарды жасады. Қазіргі археологтар обсидиан артефактілерінің жасын анықтау үшін обсидианның гидратациялануын зерттеу әдісін әзірледі.
The first known archaeological evidence of usage was in Kariandusi (Kenya) and other sites of the Acheulian age (beginning 1.5 million years BP) dated 700,000 BC, although only very few objects have been found at these sites relative to the Neolithic. Manufacture of obsidian bladelets at Lipari had reached a high level of sophistication by the late Neolithic, and was traded as far as Sicily, the southern Po river valley, and Croatia. Obsidian bladelets were used in ritual circumcisions and cutting of umbilical cords of newborns. Anatolian sources of obsidian are known to have been the material used in the Levant and modern day Iraqi Kurdistan from a time beginning sometime about 12,500 BC. Obsidian artifacts are common at Tell Brak, one of the earliest Mesopotamian urban centers, dating to the late fifth millennium BC. Obsidian was valued in Stone Age cultures because, like flint, it could be fractured to produce sharp blades or arrowheads in a process called knapping. Like all glass and some other naturally occurring rocks, obsidian breaks with a characteristic conchoidal fracture. It was also polished to create early mirrors. Modern archaeologists have developed a relative dating system, obsidian hydration dating, to calculate the age of obsidian artifacts.
Еуропа
Обсидиан артефактілері алғаш рет Еуропа құрлығында Орта палеолит дәуірінде пайда болды және Жоғарғы палеолитте кеңінен таралды, бірақ мұнда да ерекшеліктер бар. Обсидиан неолиттік білім мен тәжірибелерді таратуда маңызды рөл атқарды. Бұл материал негізінен өте өткір болу қасиетіне ие болғандықтан, жаңылған құралдар жасау үшін қолданылды. Обсидианнан жасалған заттар Еуропаның көптеген неолиттік мәдениеттерінде табылады. Грекия аумағында және оның төңірегінде өмір сүрген мәдениеттер үшін обсидианның көзі Милос аралы болды; Starčevo–Körös–Criș мәдениеті Венгрия мен Словакиядағы кен орындарынан обсидиан алды, ал Cardium Impresso мәдени кешені Орта Жертеңіздің аралдық шығыңқыларынан обсидианмен қамтамасыз етілді. Сауда арқылы бұл артефактілер бастапқы көзінен мыңдаған шақырым қашықтықтағы жерлерге жетті, бұл олардың жоғары бағаланатын тауар екенін көрсетеді. Джон Дидің 1527-1530 жылдары Мексикадан Еуропаға, Хернандо Кортестің аймақты жаулап алуынан кейін әкелінген обсидианнан жасалған айнасы болды.
Obsidian artifacts first appeared in the European continent in Central Europe in the Middle Paleolithic and had become common by the Upper Paleolithic, although there are exceptions to this. Obsidian played an important role in the transmission of Neolithic knowledge and experiences. The material was mainly used for production of chipped tools which were very sharp due to its nature. Artifacts made of obsidian can be found in many Neolithic cultures across Europe. The source of obsidian for cultures inhabiting the territory of and around Greece was the island of Milos; the Starčevo–Körös–Criș culture obtained obsidian from sources in Hungary and Slovakia, while the Cardium Impresso cultural complex acquired obsidian from the island outcrops of the central Mediterranean. Through trade, these artifacts ended up in lands thousands of kilometers away from the original source; this indicates that they were a highly valued commodity. John Dee had a mirror, made of obsidian, which was brought from Mexico to Europe between 1527 and 1530 after Hernando Cortés's conquest of the region.
Таяу Шығыс және Азия
5 мыңжылдықта б.з.д. Убайд мәдениетінде қазіргі Түркиядағы шығу телімдерден алынған обсидианнан пышақтар жасалған. Ежелгі египеттіктер Шығыс Жерорта теңізі және Оңтүстік Қызыл теңіз аймақтарынан импортталған обсидианды пайдаланған. Шығыс Жерорта теңізі аймағында бұл материал құралдар, айналар және әсемдік заттарын жасауға қолданылған. Жапониядағы жанартаулық белсенділік аймақтарында обсидиан құралдарын қолдану кездескен. Обсидиан Жомон кезеңінде өндірілген. Обсидиан Израильдің батыс Негев аймағындағы Гилаттан да табылды. Бұл жерде табылған халколит дәуіріне жататын сегіз обсидиан артефактісі Анадолиядағы обсидиан кеніштерімен байланыстырылды. Осы жерде табылған обсидианды нейтрондық активация арқылы талдау (НАА) бұрын белгісіз сауда жолдары мен алмасу желілерін анықтауға көмектесті.
In the Ubaid in the 5th millennium BC, blades were manufactured from obsidian extracted from outcrops located in modern day Turkey. Ancient Egyptians used obsidian imported from the eastern Mediterranean and southern Red Sea regions. In the eastern Mediterranean area the material was used to make tools, mirrors and decorative objects. The use of obsidian tools was present in Japan near areas of volcanic activity. Obsidian was mined during the Jōmon period. Obsidian has also been found in Gilat, a site in the western Negev in Israel. Eight obsidian artifacts dating to the Chalcolithic Age found at this site were traced to obsidian sources in Anatolia. Neutron activation analysis (NAA) on the obsidian found at this site helped to reveal trade routes and exchange networks previously unknown.
Америка
Лифтік талдау Месоамерикадағы Испаниялық кезеңге дейінгі халықтарды түсінуге көмектеседі. Мәдениетте немесе бір жерде обсидианды мұқият талдау сауда, өндіріс және таратуды қайта құруға, соның арқылы өркениеттің экономикалық, әлеуметтік және саяси аспектілерін түсінуге зор көмек береді. Бұл Яхчилан қаласында да орын алды, онда обсидианды қолданумен және оның қалдықтарымен байланысты тіпті соғыс салдары да зерттелді. Тағы бір мысал – Калифорниядағы жағалау Чумаш ескерткіштеріндегі археологиялық қазбалар, бұл Сиерра-Невададағы Каса-Диабло ыстық бұлақтарымен қашықтықта сауда жасалғанын көрсетеді. Колумбияға дейінгі Мезоамерикалықтардың обсидианды қолдануы кең және күрделі болды, оның ішінде құралдар мен сәндік бұйымдар үшін ою-өрнектелген және өңделген обсидиан. Мезоамерикалықтар сондай-ақ ағаштан жасалған қынына орнатылған обсидиан пышақтары бар семсердің бір түрін жасады. Макуахуитль деп аталатын бұл қару обсидианның өткір жиегі мен тісті қарудың қиылысын біріктіріп, қорқынышты жарақаттар келтіруге қабілетті еді. Бұл қарудың сапты нұсқасы тепозтопилли деп аталды. Кейбір Ацтек жұбындары көріпкелдік пен болжам жасау үшін обсидиан айналарын қолданды. Олар обсидиан және сиқыр құдайы Тезкатлипокамен байланысты болды, оның аты науатль тілінен «Түтіндік Көленке» деп аударылады. Ұқсас іздеу әдістері Грециядағы обсидианның Эгей теңізіндегі Милос, Нисирос немесе Гьяли аралдарынан келгенін анықтауға мүмкіндік берді. Обсидиан ядролары мен пышақтары жағалаудан алыс жерлерге саудаға шығарылды. Чилиде Чайтен жанартауынан табылған обсидиан құралдары жанартаудан солтүстікке қарай Шаң-Чанда, сондай-ақ оңтүстікке қарай 400 км жерде де табылды.
Lithic analysis helps to understand pre Hispanic groups in Mesoamerica. A careful analysis of obsidian in a culture or place can be of considerable use to reconstruct commerce, production, and distribution, and thereby understand economic, social and political aspects of a civilization. This is the case in Yaxchilán, a Maya city where even warfare implications have been studied linked with obsidian use and its debris. Another example is the archeological recovery at coastal Chumash sites in California, indicating considerable trade with the distant site of Casa Diablo Hot Springs in the Sierra Nevada. Pre Columbian Mesoamericans' use of obsidian was extensive and sophisticated; including carved and worked obsidian for tools and decorative objects. Mesoamericans also made a type of sword with obsidian blades mounted in a wooden body. Called a macuahuitl, the weapon could inflict terrible injuries, combining the sharp cutting edge of an obsidian blade with the ragged cut of a serrated weapon. The polearm version of this weapon was called tepoztopilli. Obsidian mirrors were used by some Aztec priests to conjure visions and make prophecies. They were connected with Tezcatlipoca, god of obsidian and sorcery, whose name can be translated from the Nahuatl language as 'Smoking Mirror'. Similar tracing techniques have also allowed obsidian in Greece to be identified as coming from Milos, Nisyros or Gyali, islands in the Aegean Sea. Obsidian cores and blades were traded great distances inland from the coast. In Chile obsidian tools from Chaitén Volcano have been found as far away as in Chan Chan north of the volcano, and also in sites 400 km south of it.
Океания
1000 жылға дейін Тынық мұхитының кең аумағында өркендеген Лапита мәдениеті обсидианнан жасалған құралдарды кеңінен пайдаланды және алыс қашықтарға обсидиан саудасын жүргізді. Осы құралдарды жасау технологиясының күрделілігі және оларды сақтаудағы мұқияттық олардың тек тұрмыстық қолданыстан асып, мәртебе мен жоғары статустың белгісі болуы мүмкін екенін көрсетеді. Обсидиан Рапа-Нуи (Пасха аралы) жерінде Матайя сияқты кескіш құралдар жасауға, сондай-ақ олардың Моаи (мүсіндері) көздерінің оқушыларын жасауға қолданылды, олар құс сүйектерінен жасалған сақиналармен шеңберленген. Обсидиан Ронгоронго жазуларын жазу үшін де пайдаланылған.
The Lapita culture, active across a large area of the Pacific Ocean around 1000 BC, made widespread use of obsidian tools and engaged in long distance obsidian trading. The complexity of the production technique for these tools, and the care taken in their storage, may indicate that beyond their practical use they were associated with prestige or high status. Obsidian was also used on Rapa Nui (Easter Island) for edged tools such as Mataia and the pupils of the eyes of their Moai (statues), which were encircled by rings of bird bone. Obsidian was used to inscribe the Rongorongo glyphs.
Қазіргі қолданылуы
Обсидиан өте өткір пышақтар жасауға қолданылады, ал обсидиан пышақтары – табиғи обсидианнан жасалған шыны пышақтардың бір түрі, өндірілген шынының орнына. Кейбір хирургтар обсидианды скальпельдің жарақтары үшін пайдаланады, бірақ АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) оны адамдарда қолдануға бекітпеген. Сапалы обсидиан пышақтарының кесу жиегі, кез келген шыны пышақ сияқты, жоғары сапалы болат хирургиялық скальпельдерден әлдеқайда өткір болуы мүмкін: пышақтың кесу жиегінің қалыңдығы шамамен үш нанометрді құрайды. Барлық металл пышақтар жеткілікті күшті микроскоппен қарағанда тігіршікті, тегіс емес болып көрінеді, ал обсидиан пышақтары тіпті электронды микроскоппен қарағанда да тегіс болып қалады. Бір зерттеуде обсидианмен жасалған кесіктердің егеуқұйрықтар тобында жеті күннен кейін аз қабыну жасушаларын және азырақ грануляциялық тінді тудырғаны анықталды, бірақ жиырма бір күннен кейін бұл айырмашылықтар жойылды. Дон Крэбтри хирургиялық обсидиан жарақтарын жасады және осы тақырыпта мақалалар жазды. Обсидиан пышақтарының басты кемшілігі – металл пышақтарына қарағанда олардың нашар беріктігі, сондықтан обсидиан пышақтарының хирургиялық қолданылуы осы мәселе туындамайтын арнайы жағдайлармен шектеледі. Ол кесілу жолына байланысты әртүрлі көрініс береді: бір бағытта қара, ал екінші бағытта жылтыр сұр түсті. "Апачи көз жастары" – сұрғылт ақ перлит матрицасына кіріктірілген кішкентай дөңгелек обсидиан кесектері. 1970 жылдардан бері аудио дискілерге арналған плинтустар обсидианнан жасалып келеді, мысалы Technics компаниясының сұрғылт қара SH 10B3 плинтусы.
Obsidian can be used to make extremely sharp knives, and obsidian blades are a type of glass knife made using naturally occurring obsidian instead of manufactured glass. Obsidian is used by some surgeons for scalpel blades, although this is not approved by the US Food and Drug Administration (FDA) for use on humans. Well crafted obsidian blades, like any glass knife, can have a cutting edge many times sharper than high quality steel surgical scalpels: the cutting edge of the blade is only about three nanometers thick. All metal knives have a jagged, irregular blade when viewed under a strong enough microscope; however, obsidian blades are still smooth, even when examined under an electron microscope. One study found that obsidian incisions produced fewer inflammatory cells and less granulation tissue in a group of rats after seven days but the differences disappeared after twenty one days. Don Crabtree has produced surgical obsidian blades and written articles on the subject. The major disadvantage of obsidian blades is their brittleness compared to those made of metal, thus limiting the surgical applications for obsidian blades to a variety of specialized uses where this is not a concern. It presents a different appearance depending on how it is cut: in one direction it is jet black, while in another it is glistening gray. "Apache tears" are small rounded obsidian nuggets often embedded within a grayish white perlite matrix. Plinths for audio turntables have been made of obsidian since the 1970s, such as the grayish black SH 10B3 plinth by Technics.