Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Скауттар қолданатын бейресми білім беру жүйесі
Informal educational system used by Scouts
Скауттық әдіс – Скауттық қозғалыста қолданылатын бейресми білім беру жүйесі. Скаутингтің мақсаты – қатысушылардың тәуелсіз және пайдалы болуларына көмектесу, осы арқылы оларды "салауатты, бақытты, пайдалы азаматтарға" айналдыру. Скауттық әдіс, скауттар өздері шешуге үйренетін қиындықтарды тудыру үшін, табиғатта қызықты ойындарды пайдаланады. 2017 жылы өткен 41-ші Дүниежүзілік скауттар конференциясында "қоғамдық қатысу" деген сегізінші элемент қосылды. Бұл сегіз элементтің мазмұны төменде келтірілген. Әлемдік қыз балалар мен скауттар ұйымы да осыған ұқсас, бес бөліктен тұратын әдіс қолданады.
The Scout method is the informal educational system used in the Scouting Movement. The aim of Scouting is character training with the goal of helping participants become independent and helpful, and thereby become "healthy, happy, helpful citizens". The Scout method uses appealing games in the primitive outdoors to generate challenges which a Scout learns to solve by themselves. At the 41st World Scout Conference in 2017, an eighth element was added, "community involvement". These eight elements are summarized here. The World Association of Girl Guides and Girl Scouts uses a very similar, five part method.
Заң және уәде
Скауттық заң – әрбір скауттың өмірін басшылыққа алатын жеке кодекс. Бұл жаман мінез-құлықты жою емес, сондықтан ол тыйымдар тізімі ретінде жасалмаған. Ол скауттан не күтілетінін және қалай дұрыс әрекет ету керектігін көрсетеді. Скауттық заң – скаут әдісінің ядросы. Скаут ант бергенде, ол скауттық заңды сақтауға бар күшін салуға міндеттенеді. Басты принциптер:
The Scout law is a personal code of living to guide the way each Scout lives his or her life. It is not a repression of faults, so was not framed as a list of prohibitions. It states what is good form and what is expected of a Scout. The Scout Law is at the heart of the Scout method. With the Scout promise a Scout is engaged to do his best to obey the Scout law. The main principles are:
Жақсы істер
Жақсылық жасау – заң мен уәденің маңызды бір бөлігі. Баден Пауэлл бұл Құдайдан күтетін ең басты міндет деп ойлады, ал басқаларға деген міндетін орындау адамды қуанышқа бөлейді, осылайша ол өзіне деген міндетін де орындайды. Істің өзінің маңыздылығы шамалы, себебі ол ұсақ-түйек болуы мүмкін, ең бастысы – скаутты әрқашан жағдайға назар аударуға және біреуге көмектесе алатынын сезінуге үйрету. Скауттар білімді іздеу және табу процесі деп санайды, осыған қол жеткізу үшін мәселелерді жоспарлап, түрлі жағдайларда қайта қарау, оларды өзіне ұсыну және бала скаутқа идея табуға және нағыз жақсылық жасаудың қуанышын сезінуге көмектесетін "іс-қимылдарды" жедел түрде ұйымдастыру қажет.
The good deed is a key component of the law and promise. Baden Powell felt this is the main duty God asks for, and fulfilling our duty to others makes us happy, which fulfills the duty to ourselves. The point is not so much the deed itself, which could be minor, but to teach the Scout to always pay attention and recognise if he could help someone. Scouts believe that education is a process of seeking and finding, this should be accomplished by planning and revisiting matters again in different contexts, presenting them to ourselves and working to keep operational "activities" helping the boy scout find the idea and "experience the thrill of the real Good Turn".
Іс-әрекет арқылы оқыту
Скауттар ойындары нақты іс-қимылға толы. Бұл қатысушылардың назарын ұстап тұрады және скаутқа теорияның қалай жұмыс істейтінін тәжірибе арқылы түсінуге мүмкіндік береді. Баден-Пауэлл практикалық жұмыс пен тәуелсіз оқуға маңыз бергенімен, жетекшілердің немесе кітаптардың нұсқауларының қажеттігін жобамады. "Істеу арқылы үйрену" деген ұғым қазіргі скаутингте кеңінен қолданылады.
Scouts games are full of practical action. This holds the participant's attention and gives the Scout hands on experience in how the theory works. Although Baden Powell put emphasis on practical work and independent learning, he did not rule out the need for instruction by leaders or in books. The phrase "Learning by doing" is nowadays much used in Scouting.
Патрульдік жүйе
Кейде "патрульдік әдіс" деп аталады. Скауттар кіші топтарға (шамамен бес-жеті скауттан) бөлінеді, себебі бұл балалардың бірлесіп жұмыс істеуінің табиғи жолы. Сондықтан, патрульдер скаут отрядынан маңыздырақ. Патрульдер барлық жағдайда, жұмыс істеу, шатыр құру, оқу, тамақ дайындау және бірге тіршілік ету сияқты жағдайларда сақталуы керек. Патрульде скауттар бірлесіп жұмыс істеуге үйренеді, ал патруль жетекшісі басқаларға жауапкершілікке үйренеді. Олардың екеуі де осы үшін жеке қызығушылықтарының бір бөлігінен бас тартуға тиіс. Дегенмен, скаутинг компаниямен емес, жеке тұлғамен айналысады. Скаут топта өзінің жеке ерекшелігін сақтайды және жеке тұлға ретінде білім алады. Патруль жеке тұлғаның мінез-құлқын қалыптастыру мектебі болып табылады. Кіші жастағы бөлімдер, мысалы, "Куб" скауттары мен "Бобёр" скауттары алтылықтарға ("Кубтар") немесе ложаларға ("Бобёрлар") бөлінеді. "Бобёр" ложаларында жетекшілік құрылым болмаса, "Куб" алтылықтарында алтылық жетекшісі мен орынбасары болады.
Sometimes called the "patrol method". Scouts are organised in small groups (about five to seven Scouts) because this is the natural way boys work together. These patrols are therefore more important than the Scout troop. Patrols must be kept intact under all circumstances, including working, tenting, learning, cooking, and surviving together. In a Patrol the Scouts learn to work with others, while the Patrol leader learns responsibility for others. Both have to give up part of their personal interest for this. However, Scouting deals with the individual, not with the company. A Scout has his own identity within the group and learns as an individual. The Patrol serves as the character school for the individual. Younger sections, such as Cub Scouts and Beaver Scouts, are divided into sixes (Cubs) or lodges (Beavers). While Beaver lodges have no leader structure, Cub sixes have a sixer and seconder.
Құрметті сот
Кейбір жерлерде "патруль басшылары кеңесі" деп аталады. Скаут отряды қарауыл басшылары құратын және скаут жетекшісінің кеңесші ретінде қатысатын Ар-Намыс Сотына бағынады. Бұл скауттардың бір-бірінің мінез-құлқын талқылайтын, өзін-өзі басқарудың скауттық қағидасының бір бөлігі болып табылатын теңдес жүйе.
Called the "Patrol Leaders' Council" in some places. The Scout patrols are subject to a Court of Honour formed by the Patrol Leaders, with the Scout Leader as advisor. This is a peer system in which Scouts discuss each other's behaviour and is part of the self governing aspect of Scouting.
Қиял
Скауттардың қиялы зор, олар "соқпақтан шығуды" жақсы көреді және орманшылар, пионерлер, теңізшілер және ұшқыштар сияқты оқиғалы өмірді бастан өткергендердің қиял әлемінде өмір сүреді. Скаут өзінің қаһармандарының жеке қасиеттерін бойына сіңіреді. Баден-Пауэлл әуесқой актер ретіндегі тәжірибесіне сүйене отырып, Скауттыққа театрлық және ойын-сауық атмосферасын енгізді, ерекше мағыналары бар сөздер, ұрандар, әндер және ерекше дәстүрлерді пайдаланды. Бірыңғай форма да осы театрдың бір бөлігі болып табылады.
Scouting plays on the imagination of the Scout, who loves to "make believe" and live in the imaginative world of adventurers, such as backwoodsmen, pioneers, sailors, and airmen. The Scout identifies with the personal qualities of his heroes. Drawing on his experience as an amateur actor, Baden Powell built into Scouting a theatrical and non serious environment, using words with strange meanings, yells, songs, and unique customs. The common uniform is also part of this theatre.
Әдет-ғұрыптар
Скауттықпен айналысудың бірнеше рәсімдері бар. Олар скауттар үшін қысқа, қарапайым және тартымды болу үшін жасалған, бірақ олардың ішінде тереңде жатқан символизм бар.
Scouting has a number of rituals. They are designed to be short, simple, and attractive for Scouts, but with underlying symbolism.
Өзгелерге сену
Баден Пауэлл скауттың өз шешімдерін қабылдауын қалаған, себебі ол бұл балалардың өсуіне және есейюіне көмектеседі деп ойлаған. Баден Пауэлл скауттың өзінің каноэсін өзі жүргізуі керек екенін жазды. Ол емес, арқасы бағытына қарамастан, басқалармен бірге жүзіп, рульді басқа біреу ұстаған қайықта емес, жалғыз каноэде жүруі керек: болашаққа бет бұрып, өзі күреп, бағытты өзі анықтауы керек. Скауттық өз-өзіне сенімділікке үйретеді, скауттарды тікелей көмекке мұқтаж болмайтын, қиын және белгілі бір тәуекелге толы ортаға енгізеді. Сондықтан, бағдарлама ересектердің оқиғаларына негізделген, тартымды және шымыр далалық өмірге бағытталған. "Ер адамның жұмысы балаларға лайықты етіп кешірілген".
Baden Powell wanted a Scout to learn to make his own decisions, as he felt this would help the children grow and mature. Baden Powell wrote that a Scout should paddle his own canoe, metaphorically speaking. He should travel not in a rowing boat, with his back to where he goes, rowed by others and someone else at the rudder, but alone in a canoe: facing the future, paddling and steering by himself. Scouting teaches self reliance by bringing the Scouts into a challenging, somewhat risky environment, without help in the direct neighbourhood. Therefore, the program is based on an adult, adventurous, and appealing outdoor life. "A man's job cut down to boy's size."
Өзін-өзі басқару
Скауттарға жауапкершілік жүктеу – скаут әдісінің негізгі қағидасы: "Одан берілген міндетін адал орындауын күтіңіз. Оның қалай атқарып жатқанын үнемі тексеріп тұрмаңыз. Өзінің жолымен істеуге рұқсат беріңіз. Қажет болса, қате жіберсе де, оны жалғыз қалдырыңыз." Патрульге дербестік беріледі, ал отряд Патруль жетекшілері кеңесі мен Құрмет соты арқылы басқарылады.
Giving responsibility to the Scouts is a keystone of the Scout method: "Expect him to carry out his charge faithfully. Don't keep prying to see how he does. Let him do it his own way. Let him come a howler over it if need be, but in any case leave him alone." The Patrol is almost independent, while the Troop is run by the Patrol Leaders in the Patrols' Leaders Council and Court of Honour.
Өзін-өзі оқыту
Скауттық білім скаутқа өздігінен оқуға деген ниет пен құлшыныс сыйлауы тиіс, бұл жетекшілерден нұсқау алудан да маңыздырақ. Мұны скаутқа «Скауттар үшін» кітабында ұсынылған іс-шаралардың ішінде жеке оны қызықтыратын қызметтерді тапсыру арқылы іске асыруға болады.
Education in Scouting should give a Scout the ambition and desire to learn by himself, which is more valuable than receiving instruction from leaders. This is done by having the Scout undertake activities that attract him individually from the selection offered in Scouting for Boys.
Басшының үлгісі
Бастықтың жеке мысалы скауттық тәрбиенің маңызды бөлігі болып табылады. Скаут басшының жасы, білімі және басшылық лауазымына байланысты оған риза болады. Егер басшы танымал болса, басшылық тартымды мақсатқа айналады және скаут басшының мысалымен өмір сүруге тырысады. Скаут заңын өмірінде көрсететін басшы, оны тек сөзбен айтудан гөрі көбірек әсер етеді. Ұлдардың көзімен қарағанда, маңыздысы адамның не істейтіні, ал не айтқаны емес.
An important part of Scouting education is the personal example of the leader. The Scout is impressed by the leader because of his age, his knowledge, and his position as a leader. If the leader is popular, leadership will be seen as an attractive goal, and the Scout will follow the example of the leader. The Scoutmaster living the Scout law will have more influence than one who simply talks about it. In the boys' eyes it is what a man does that counts and not so much what he says.
Жетекші
Ұлдардың өзін-өзі басқаруы көшбасшының рөлін өзгертеді: "Мен скаут-бастықтың лауазымы мектеп мұғаліміне де, командир офицеріне де емес, оның ұлдары арасындағы үлкен аға ретінде болуын талап еттім, олардың арасынан бөлініп тұрмайтын, жоғары тұрмайтын, олардың күш-жігерін шабыттандыра алатын және олардың қызығушылығы басылғанда жаңа ойын-сауықтарды ұсына алатын болсын дедім."
The self governing of the boys changes the role of the leader: "I had stipulated that the position of Scoutmaster was to be neither that of a schoolmaster nor of a commander Officer, but rather that of an elder brother among his boys, not detached or above them individually, able to inspire their efforts and to suggest new diversions when his finger on their pulse told him the attraction of any present craze was wearing off."