Ер адамдардың сексуалдық сезімдері мен мінез-құлқы

Кіріспе

Сезімдер мен мінез-құлық

Адамның еркек сексуалдығы кең ауқымды сезімдер мен мінез-құлықтарды қамтиды. Ерлердің тартымдылық сезімі олардың әлеуетті серігінің түрлі физикалық және әлеуметтік қасиеттерінен туындауы мүмкін. Ерлердің сексуалды мінез-құлқына көптеген факторлар әсер етеді, соның ішінде эволюциялық бейімділіктер, жеке тұлға, тәрбие және мәдениет. Көптеген ерлер гетеросексуал болғанымен, гомосексуал ерлердің аз бөлігі және бисексуалдықтың түрлі деңгейлері кездеседі.

Физикалық факторлар

Зерттеулер көрсеткендей, еркектер дене симметриясы жақсы дамыған, жас әйелдерге қызығады. Бет-әлпетінің симметриясы, әйелдік ерекшеліктері және орташа келбеті де тартымдылықпен байланысты. Әйелдердің кеудесі еркектерге әдетте тартымды болып көрінеді. Кеуде сосақтары мен ареоласының түсі кеуде тартымдылығының ең маңызды факторы болып табылады. Ерлер қара түсті сосақтары және қараңғы ареоласы бар әйелдерді, ашық түсті сосақтары немесе ареоласы бар әйелдерге қарағанда әлдеқайда тартымды деп бағалады. Орташа көлемдегі кеуделер ең тартымды деп табылса да, авторлар еркектердің кеуде көлеміне емес, негізінен сосақтар мен ареоланың түсіне назар аударғанын атап өтті. Алайда, осы зерттеудің дұрыстығына қазіргі зерттеулер күмән келтірді, олар қараңғы терілі әйелдерге көбірек бейімдік танылатынын анықтады. Эксперименттік зерттеулер көрсеткендей, ақ нәсілді еркектер ақ терілі әйелдерге қарағанда, күйген және ашық қоңыр терілі әйелдерге көбірек тартылады. Батыс елдерінің әйелдері еркектер күйген терілі әйелдерге көбірек қызығады деп санайды, бұл әйелдердің еркектерге қарағанда күйген теріге жиі ұшырауының себебін түсіндіреді, деп 2017 жылғы зерттеуде хабарланды. Жас әйелдерде күйген тері мен өзін тартымды сезіну арасында тікелей байланыс бар. Тері түсінің контрасты көптеген мәдениеттерде еркектердің жыныстық қалауларымен байланысты. Бірақ бір зерттеуге сәйкес, ол еркектердің тартымдылығын төмендетуі мүмкін. Бел мен жамбас арақатынасы (БЖА) төмен әйелдер тартымды деп есептеледі. Нақты арақатынас мәдениеттерге байланысты өзгереді, бұл жергілікті мәдениеттегі әйелдердің БЖА-сына байланысты. Батыс мәдениеттерінде 0,70 БЖА қанағаттанарлық делінеді. Тартымдылықты анықтайтын басқа физикалық факторларға толық еріндер, әйелдік бет-әлпет, ұзын, жылтыр шаштар, төмен дене массасы индексі және кіші бел айналымы жатады.

Тәрбиесі мен мінезі

Бір зерттеуде 13-18 жас аралығындағы жастардың алғашқы жыныстық қатынас жасына әсер ететін бірнеше фактор анықталды. Екі ата-анасы бар, жоғары әлеуметтік-экономикалық жағдайда өмір сүретін, мектепте жақсы оқитын, дінге сенімі күшті, ата-анасының үміті жоғары және ата-анасының қамқорлығын сезінетін жастардың барлық жас топтарында жыныстық белсенділік деңгейі төмен болды. Керісінше, дене бітіміне қанағаттанған жастардың жыныстық белсенділік деңгейі жоғары болды.

Әлеуметтік-сексуалдық

Міндеттемелі қарым-қатынастағы еркектердің әлеуметтік-сексуалдық бағдары шектеулі болады және бұл, шектеусіз бағдарға ие еркектерге қарағанда, олардың жыныстық мінез-құлқында айқын көзге түседі. Шектеулі әлеуметтік-сексуалдық бағдары бар еркектер өздерінің міндеттемелі қарым-қатынасынан тыс жыныстық қатынасқа түсуге көбірек тартыншақтық танытады және серігімен берік қарым-қатынас және эмоционалдық жақындық құруға ұмтылады. Әлеуметтік-сексуалдық тұрғыдан шектеулі еркектердің бел-іл қатынасы 0.68–0.72 аралығындағы, әдетте физикалық тартымдылық деңгейі жоғары саналатын әйелдерге ұсыну ықтималдығы төмен.

Ата-аналардың күтілетін инвестициясы

Элизабет Кэшдан екі жыныстың арасындағы жұптасу стратегиялары ата-аналық инвестицияға қатысты еркектерден күтілетін деңгейге байланысты өзгеше болатынын айтты және өз гипотезаларын зерттеу арқылы қолдады. Ерлер жоғары деңгейде ата-аналық инвестиция жасауды күткенде, олар әйелдерді өздерінің инвестициялау қабілеттерін көрсету арқылы тартуға тырысады. Сонымен қатар, инвестиция жасауды күтетін ерлер, инвестиция жасамайтын ерлерге қарағанда өздерінің тазалығы мен адалдығын атап көрсетуге бейім. Ата-аналық инвестицияның төмен деңгейін күтетін ерлер өздерінің сексуалдылығын әйелдерге көрсетіп тұрады. Кэшдан зерттеулер инвестиция жасауды күтетін ерлердің тазалығы мен адалдығына баса назар аударатынын, бұл жоғары құнға түсетін стратегия (өйткені ол репродуктивтік мүмкіндіктерді төмендетеді) екенін көрсетеді, демек бұл мінез-құлықтың пайдалы болуы керек, әйтпесе ол таңдалмас еді. Көп әйелділік қоғамдарда ерлер әкелікке қатысты сенімсіздік деңгейі төмен болғанда сексуалдық қызғаныш сезімін күшейтеді. Олар өздеріне тиесілі емес балаға уақыт, күш-жігер және ресурстар жұмсау қаупін қаламайды. Мәдениеттер арасындағы әлеуметтік-экономикалық айырмашылықтар да әкелікке қатысты сенімділікке әсер етеді. Мысалы, Намибия сияқты «табиғи туғыштығы» жоғары елде ерлердің 96% сексуалдық қызғаныш көрсетеді. Сонымен қатар, контрацепцияның жетіспеуі әкелік жоғалу және әкелікке қатысты белгісіздік ықтималдығын арттырады. Зорлау, сексуалдық әртүрлілікке құштарлық, инвестициясыз секске ұмтылыс, сексуалдық мүмкіндіктерге сезімталдық және физикалық агрессияға бейімділік сияқты басқа да дамыған механизмдердің бейімдемелі емес туындысы болуы мүмкін. Патриархалды және гетеронормативті қоғамдарда жиі қолдау табатын еркектік гендерлік рөлдер мен жалпы және сексуалдық құқық сезімі ерлерде зорлаумен байланысты көзқарастар мен мінез-құлықтарды болжайды. Дегенмен, кейбір жағдайларда ата-бабалар ортасында эволюциялық таңдау зорлау жасаған еркектерге жағдай жасаған болуы мүмкін, нәтижесінде зорлаудың өзі бейімделуге айналған. Бұл идеяны әртүрлі саланың ғалымдары сынға алды. Дэвид Басс екі жақты нақты дәлелдердің жетіспеуін айтады. Гетеросексуалды немесе гомосексуалды болудан басқа, адамдар әртүрлі деңгейде бисексуалды болуы мүмкін. Бейли және авторлар барлық мәдениеттерде адамдардың басым көпшілігі тек қана қарама-қарсы жынысқа сексуалдық тартымдылық сезінетінін, ал аз ғана бөлігі бір жынысқа сексуалдық тартымдылық сезінетінін күтеді, бұл тартымдылық тек қана бір жынысқа ғана болуы мүмкін. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының бағалауынша, әлем бойынша ерлердің ерлермен сексуалдық қатынасқа түсу көрсеткіші 3-тен 16%-ға дейін жетеді. Сексуалдық бағдар өзін-өзі бағалау немесе физиологиялық әдістер арқылы өлшенуі мүмкін. Пенильдік эрекцияны өлшеу, қарау уақыты, функционалдық магнетизмдік резонанс (FMRI) және оқушының кеңеюі сияқты бірнеше физиологиялық әдістер бар. Ерлерде бұл көрсеткіштердің барлығы өзін-өзі бағалау нәтижелерімен жоғары дәрежеде сәйкес келеді. Көптеген қазіргі заманғы елдерде сексуалдық сәйкестік серіктестің жынысына байланысты анықталады. Алайда, әлемнің кейбір бөліктерінде сексуалдық қатынас көбінесе жыныстық рөлдерге негізделген әлеуметтік тұрғыдан анықталады, яғни адам енуші («жоғары») немесе енгізілуші («төмен») рөлінде болады.

Elizabeth Cashdan proposed that mate strategies among both genders differ depending on how much parental investment is expected of the male, and provided research support for her hypotheses. When men expect to provide a high level of parental investment, they will attempt to attract women by emphasising their ability to invest. In addition, men who expect to invest will be more likely to highlight their chastity and fidelity than men who expect not to invest. Men with the expectation of low parental investment will flaunt their sexuality to women. Cashdan argues the fact the research supports the idea that men expecting to invest emphasise their chastity and fidelity, which is a high cost strategy (because it lowers reproductive opportunities), suggests that that type of behaviour must be beneficial, or the behaviour would not have been selected. In polygamous societies, men feel greater sexual jealousy when there is low paternity certainty. This is because they do not want to risk wasting time, energy and resources on a child that is not theirs. Socio economic differences between cultures also affect paternity certainty. In a "natural fertility" country such as Namibia, 96% of males show sexual jealousy. Additionally, there is a greater likelihood of paternity loss and paternity uncertainty when there is a lack of contraceptives. It may be that rape is a non adaptive by product of other evolved mechanisms, such as desire for sexual variety and for sex without investment, sensitivity to sexual opportunities, and a general capacity for physical aggression. Masculine gender roles and a sense of general and sexual entitlement, which are usually endorsed in patriarchal and heteronormative societies, predict rape related attitudes and behaviors in men. However, it could be that evolutionary selection in the ancestral environment in some cases favored males who raped, resulting in rape itself being an adaptation. Scholars from several fields have criticized this idea. David Buss states that clear cut evidence either way is lacking. Aside from being heterosexual or homosexual, individuals can be any of varying degrees of bisexual. Bailey et al. stated that they expect that in all cultures the vast majority of people are sexually predisposed exclusively to the other sex, with a minority being sexually predisposed to the same sex, whether exclusively or not. The World Health Organization estimates a worldwide prevalence of men who have sex with men between 3 and 16%. Sexual orientation can be measured via self report or physiologically. Multiple physiological methods exist, including measurement of penile erection, viewing time, FMRI, and pupil dilation. In men, these all show a high degree of correlation with self report measures,

In much of the modern world, sexual identity is defined based on the sex of one's partner. In some parts of the world, however, sexuality is often socially defined based on sexual roles, whether one is a penetrator ("top") or is penetrated ("bottom").

Себептер

Себеп-салдарлық теория әлі кең қолдау таппаса да, жыныстық бағдардың әлеуметтік емес себептерін қолдайтын дәлелдер, әсіресе ерлерде, әлеуметтік себептерге қарағанда әлдеқайда көп. Бұл дәлелдерге гомосексуализм мен балалық шақтағы жыныстық ролге сәйкес келмеудің мәдениаралық байланысы, егіздерді зерттеуде анықталған орташа генетикалық ықпал, ми ұйымдасуына туа біткен гормоналды әсерлердің болуы, туған інілердің ретіне байланысты әсер және сирек жағдайларда дене кемістігіне байланысты ұл балаларды қыз ретінде тәрбиелеген жағдайларда, олардың әйелдерге қызығушылық танытуы жатады. Гипотезалық әлеуметтік себептерді көптеген бөгеттеуші факторлар бұрмалаған нашар дәлелдермен ғана қолдайды. Гомосексуализмге немесе оның дамуына жағдай жасайтын гендердің ген қорында неліктен сақталуы толыққанды түсініксіз. Бір гипотеза туыс таңдаумен байланысты, ол гомосексуалдардың туыстарына жеткілікті инвестиция жасап, тікелей көбею мүмкіндігінің төмендеуінен туындаған шығындарды өтеуге қабілетті екенін көрсетеді. Бұл Батыс мәдениеттеріндегі зерттеулермен расталмаған, бірақ Самоадағы бірнеше зерттеулер осы гипотезаны қолдайды. Тағы бір гипотеза жыныстық қарсы гендерді қамтиды, олар еркектерде көрінгенде гомосексуализмге, ал әйелдерде көрінгенде көбеюге ықпал етеді. Батыс және Батыс емес мәдениеттердегі зерттеулер осы гипотезаны қолдайды және әйелдерге бәсекелестік ерекше күшті болған кезде жиі кездеседі. Эволюциялық психолог Дэвид Бусс бұл гипотезаны сынға алып, көптеген мәдениеттердегі көптеген жас ерлердің одақ құру үшін гомоэротикалық мінез-құлықты қолданатынына ешқандай дәлел жоқ екенін айтты; керісінше, бір жынысты одақтар көбінесе ешқандай жыныстық белсенділікпен сүйемелдемейді.