Тони Маршалл: Француз актрисасы мен режиссерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Француз актрисасы (1951–2020)

Тони Маршалл (29 қараша 1951 – 12 наурыз 2020) – француз-американдық актриса, сценарист және кинорежиссер. 2000 жылы ол «Венера сұлулық институты» фильмі үшін «Сезар» сыйлығын жеңіп алған тұңғыш әйел режиссер атанды.

Өмір және мансап

Маршалл американдық актер, режиссер және оркестр жетекшісі Уильям Маршалл мен француз актрисасы Мишелин Преслидің қызы болды. Ол сондай-ақ модель және актриса Сара Маршаллдың інісі, ал актриса Мишель Морганның ұлы, актер Майк Маршаллдың жартылай сіңлісі еді. Режиссер болғанға дейін Тони Маршалл алдымен драма, содан кейін теледидар мен кинода, 1970 және 1980 жылдары бірнеше шағын рөлдерде ойнады. Ол өзінің экрандағы алғашқы қадамдарын еске түсіріп: "Мен актриса болдым, себебі ол маған табиғи көрінді, бірақ мен жазу мен өндіріске қатты қызығушылық таныттым. Мен фильм түсіруден қорқып, себебі мен кішкентай актриса едім, арнайы мектепке бармадым, ешқандай техникалық дайындық жоқ еді". Тони Маршаллдың 1999 жылғы "Венера сұлулық институты" (Vénus beauté (Institut)) фильмі 2000 жылғы сайыста төрт "Сезар" сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Үздік режиссер" сыйлығын, осылайша оны осы награданы алған алғашқы әйел режиссер етті. "Сезар" академиясы "Венера сұлулық институтын" үздік фильм, үздік сценарий немесе бейімделу, сондай-ақ фильм арқылы мансабын бастаған Одри Тату үшін "Ең үміткер актриса" деп таныды. Бұл романтикалық комедия Париждегі "Vénus Beauté Institut" сұлулық салонының үш қызметкерінің – Анжельдің (Натали Бей), Маридің (Одри Тату), Самантаның (Матильда Сейгнер) және олардың менеджері Надиннің (Булле Ожие) махаббат пен бақытты іздеуіне арналған. Тони Маршаллдың анасы Мишелин Пресли де фильмде Мэриздің әпкесі рөлінде ойнайды. 2001 жылы киножурналға берген сұхбатында Тони Маршалл фильмнің тууы мен оның шабыттанған нақты сұлулық салоны туралы айтты: "Менің алғашқы ойым Натали Бейге рөл жазу болды, себебі онымен бұрын жасалмаған нәрсені жасағым келді: өте әдемі, өте қарапайым, бірақ іштей өте күрделі және жағдайы ауыр әйел. Бірақ оның фильмде қандай мамандық иесі болатынын әлі шешпедім. Бір күні мен көшедегі кішкентай сұлулық салонынан өтіп бара жатқанда, қызғылт жарық болды, мен қызғалдақ киінген косметолог қыз болды деп ойлаймын, ол дүкенді өте баяу жауып жатты. Оның қозғалысы, билегендей, бірақ өте баяу, маған толыққанды кинематографиялық бейне сияқты әсер етті. Мен осы сұлулық салонына клиент ретінде қайта бардым, ал сол жерде болғанымда көптеген керемет әңгімелерді естідім". Тони Маршалл өзінің мансабында Жак Демінің фильмдеріне ерекше ықпал етті, ең танымалдары – "Шербургтің шатырлары" (1964) және "Рошфорттың жас қыздары" (1967). "Венера сұлулығы" осы ықпалдың нәтижесі болды, сондай-ақ қосымша шабыт көзі – Луис Бунуэль режиссерлік еткен және Катрин Деневтің қатысқан француз фильмі "Belle de Jour" (1964). 2002 жылы оның "Au plus près du Paradis" фильмі Венеция кинофестивалінде "Алтын арыстан" сыйлығына ұсынылды. Маршалл 2009 жылы Швейцарияда тұтқындалған кинорежиссер Роман Поланскиді босату туралы петицияға қол қойды, онда былай делінген: "Біз Роман Поланскинің дереу босатылуын талап етеміз. Франциядағы, Еуропадағы, АҚШ-тағы және бүкіл әлемдегі кино өнерпаздары бұл шешімге қатты наразы. Олар үшін ең ұлы заманауи кинорежиссерлердің біріне құрмет көрсету үшін халықаралық мәдени шараны полиция оны ұстау үшін пайдаланғаны ақылға сыймайды". 2017 жылы Маршалл өзінің соңғы көркем фильмін – "Number One" (Ұлыбритания мен АҚШ-та "Woman Up!" деп шығарылды) шығарды, ол әртүрлі әйелдермен болған әңгімелеріне негізделген. Сол жылы ол 2016 жылдың наурызында құрылған "Fondation des femmes" қорына қосылды, оның мақсаты феминистік ұйымдарға қаражат жинау. 2018 жылғы "Сезар" сыйлығының салтанатында және қормен бірлесіп, Тони Маршалл #MaintenantOnAgit қозғалысына қатысты, оның аясында ол әртүрлі тұлғаларды әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қарсы күрестің символы ретінде ақ лента тағуға шақырды. 2001 жылы Маршаллдан Франциядағы әйел режиссерлердің рөлі туралы сұрағанда, ол былай деп жауап берді: "Unifrance президенті Тоскан дю Плантье француз киносын әйелдер құтқарады дейді. Бұл жай ғана формула, әдемі сөз болуы мүмкін, менің ойымша. Бірақ менің ойымша, екі адамның махаббатқа түсетін жерін түсірудің тәсілі мүлдем басқаша".

Marshall was the daughter of American actor, director, and bandleader William Marshall and French actress Micheline Presle. She was also the aunt of model and actress Sarah Marshall, and the half sister of actor Mike Marshall, son of the actress Michèle Morgan. Before becoming a director, Tonie Marshall was an actress, first in drama and then in television and film, where she played several little parts in the 1970s and 1980s. As she recalls on his beginning on screen: "I was an actress because it was what seemed the more natural for me, but I was interested a lot in writing and production. I was quite afraid not to make it [directing films]. Because I was a little actress, that I did not attend a specialized school, that I did not have any technique". Tonie Marshall's 1999 film Venus Beauty Institute (Vénus beauté (Institut)) won four César Awards during the 2000 competition including Best Director, making her the first female filmmaker to receive this distinction. The César Academy also awarded Venus Beauty Institute with Best Film, Best Writing Original or Adaptation, as well as Most Promising Actress for Audrey Tautou, whose career was launched by the film. This romantic comedy centers on the search for love and happiness of three employees of a Parisian beauty salon "Vénus Beauté Institut": Angèle (Nathalie Baye), Marie (Audrey Tautou), Samantha (Mathilde Seigner), and their manager Nadine (Bulle Ogier). Tonie Marshall's mother Micheline Presle also appears in the film where she plays the part of Aunt Maryse. In a 2001 interview for the film magazine Cinéaste, Tonie Marshall recalls the genesis of the film and how she was inspired by an existing beauty salon:

"My first idea was to write a part for Nathalie Baye because I wanted to do something with her that she had not done before: a woman with a very nice appearance, very banal, but who is, in fact, very mixed up and complicated. But I hadn't decided what she would do for a living in the film. Then one day I was passing by a small beauty salon on my street the light was pink and there was a girl, a beautician I suppose, dressed in pink; and she was closing the shop very, very slowly. Her movement, absolutely like she was dancing, but very slowly, struck me as being an entirely cinematic image. I went back to this beauty parlor as a customer, and when I was there I heard so many incredible things." Tonie Marshall has been mostly influenced by Jacques Demy's films throughout her career, the most famous ones being The Umbrellas of Cherbourg (1964) and The Young Girls of Rochefort (1967). Venus Beauty emerged from this influence, as well as an additional source of inspiration: the French film Belle de Jour (1964) directed by Luis Bunuel and starring Catherine Deneuve. In 2002 her film Au plus près du Paradis was nominated for the Golden Lion Award as best film at the Venice Film Festival. Marshall was a signatory of the "Free Roman Polanski" petition following film director Roman Polanski's arrest in Switzerland in 2009, which read: "We demand the immediate release of Roman Polanski. Film makers in France, in Europe, in the United States and around the world are dismayed by this decision It seems inadmissible to them that an international cultural event, paying homage to one of the greatest contemporary film makers, is used by police to apprehend him.”

In 2017, Marshall released Number One (also released as Woman Up! in the UK and the US), her last feature film, which is based on her conversation with various female corporate executives. The same year, she also joined the Fondation des femmes, founded in March 2016, which aims to raise funds for feminist organizations. During the 2018 César Awards Ceremony and in association with the foundation, Tonie Marshall participated in the #MaintenantOnAgit movement as part of which she called diverse personalities to wear a white ribbon as a symbol of the struggle against violence against women. In 2001, Marshall was asked a question about the role played by women filmmakers in France, to which she answered: "Toscan du Plantier, the president of Unifrance, says that French cinema will be saved by women. This may be just a formule, pretty words, I don't know. But I do think that maybe the way we shoot a scene of two people making love is pretty different."

Тану

Маршалл француз кино өнеркәсібінде, басымдық құрған ерлер арасында көзге түсетін рөлге ие болды. Оның ең танымал фильмі – "Венера сұлулық институты", онда Маршалл әйелдер көзқарасынан махаббатты табу тақырыбын қозғады, және дәстүрлі уақыт өткізу динамикасынан алшақтау себепті бұл қалай қиын болуы мүмкін екенін көрсетті. Ол: "ер адамның құшағына толығымен сеніп, бір мезгілде жұмыс істеуге мәжбүр болғандықтан, мықты болу өте қиын" деп түсіндірді. Бұл, әйелдердің қарым-қатынастарға берілгендегі осалдығын көрсетеді, бұл Демидің "Шербург шатқылары" және "Рошфорттың жас қыздары" сияқты көптеген туындыларына ұқсас.

Мақалалар

Шампалуне, Матье (жаңартылған 16 наурыз 2021 ж.). "300 кино қайраткері "5050 pour 2020" ұжымын кинодағы теңдік үшін іске қосты", Les Inrockuptibles. (https://www.lesinrocks.com/cinema/300-personnalites-du-cinema-lancent-le-collectif-5050-pour-2020-pour-legalite-dans-le-cinema-136666-28-02-2018/)

Нуге, Эмили (көру күні 24 қыркүйек 2022 ж.). "2018 жылдың 24 ақпаны мен 2 наурызы аралығындағы аптаның әйелдері", Orange Tendances. (https://tendances.orange.fr/societe/femmes-de-la-semaine/diaporama-les-femmes-de-la-semaine-du-24-fevrier-au-2-mars-2018-CNT000000ZcJv5/tonie-marshall-lutte-contre-les-violences-faites-aux-femmes-076ed44d070fe088b17e4440d2786cfc.html#plmAnchor)

Уэст, Джоан М. (2001) "Жилль Сандоз, Тони Маршалл, Марио Верну, Жак Одиардтың "Венера" сұлулық институты", Cinéaste, 26-том, № 2, 44-46 беттер. (https://www.jstor.org/stable/41689344)

[Авторы белгісіз] (27 ақпан 2018 ж.). "Сезар 2018. Әйелдерге қатысты зорлық-зомбылыққа қарсы күреске арналған ақ лента", Ouest France. (https://www.ouest-france.fr/cinema/les-cesar/cesar-2018-un-ruban-blanc-pour-lutter-contre-les-violences-faites-aux-femmes-5591415)

[Авторы белгісіз] (22 тамыз 2022 ж.). "Мишелин Пресли, батыл әйел", CNC. (https://www.cnc.fr/cinema/actualites/micheline-presle-laudacieuse-1752617)

Құжаттамалық фильмдер мен сұхбаттар

1972: Тони Маршалл, жас актриса | INA мұрағаты, Ұлттық аудиовизуалды институт. (Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=ev3IvmdWA)

"Тони Маршалл кім еді? | INA мұрағаты", Ұлттық аудиовизуалды институт. (Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=Pr2mfUZfKA)

"Tonie Marshall, Numéro One фильмінің режиссері: "аралас желілер қажет, әйелдер ғана емес", Cadremploi. (Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=Tp7QJDls2uw)