Кіріспе

Матай 7:1 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауының бірінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Бұл кең танымал аят соттау туралы әңгімені бастайды.

Талдау

Бұл тармақ Лұқаның Жазық даладағы уағызында да ұшырасады. Дэниел Пэтте мұны өзіне оң көзқарас қалыптастыру туралы бұрынғы талқыдан кейін, басқаларға да оң пікір білдіруге қатысты табиғи қадам деп санайды. Осы тармақтағы судья, әдетте, Құдай деп есептеледі. Франс атап көрсетеді, Матай жазғанда, Құдайдың іс-әрекеттерін бейнелегенде жиі пассивті сөздерді қолданады. Бұл тармақ Матай 6:14-ке сәйкес келеді, онда кешіре білгендердің өздері де кешіріледі делінген. «Судья» деп аударылған «крино» сөзі тек соттауды ғана емес, айыптауды да білдіреді. Осы тармақта Иса, басқаларды айыптаған адамның өзі де айыпталады екенін ескертеді. Киелі кітаптың қалған бөлігі, тіпті келесі тармағы да, барлық түрдегі соттауға тыйым салынбағанын көрсетеді. Демек, бұл тармақ кейде барлық наразылыққа қарсы аргумент ретінде ұсынылса да, көптеген ғалымдар контекст бұл бұйрықтың шектеулі екенін көрсетеді деп санайды. Осы тараудағы Мәсіхтің бұйрықтарына бағыну, басқа адамның мінез-құлқын бағалауға кедергі келтірмейді – мысалы, ол ит пе (6-аят) немесе жалған пайғамбар ма (15-аят), немесе оның өмірі жеміс бере ма (16-аят) – өйткені Құранда сенушілерге мұқият бағалауға көңіл қою туралы жиі ескертулер жасалады. Моррис бұл асығыс және әділетсіз сотқа қарсы шабуыл екенін айтады, ал келесі тармақтар көрсеткендей, бұл өздерінің кемшіліктерін елемей, басқаларды сынаған екіжүзділерге қарсы шабуыл. Жаңа өсиетте соттаудың көптеген түрлері жақсы бағаланады. Сот шешімдерінің заңдылығы мойындалады, адасқан сенушілерді сынау Киелі кітаптың көп бөлігінде кездеседі, ал өзіңді-өзің бағалау қажеттілігі жиі мақталады. Кейбір христиандар бұл көзқарасқа келіспейді. Кейбір түсіндірушілер бұл тармақты мемлекет пен шіркеудің сот билігіне қарсы шабуыл және радикалды теңдікке шақыру деп қарастырады. Бұл көзқарас анабаптистердің көптеген топтары тарапынан қабылданды. Луз атап өткендей, бұл тармақ аскетизм мен монахтық теологиясына да маңызды әсер еткен. Әлемдегілерді соттаудың орнына, кейбір христиан ойшылдары олардан қашып құтылудың жақсырақ екенін айтады.

Мәдени және әдеби қолданысы

Бұл шумақ ағылшын әдебиеті мен мәдениетінде көп рет пайда болған. Ол Линкольннің екінші инаугурациялық құттықтауы мен Боб Марлидің "Judge Not" әні сияқты әртүрлі көздерде еске алынады.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Августин: Осы уақытша нәрселер болашаққа қатысты алдын ала дайындалғанда, оның қандай мақсатпен істелгені белгісіз, себебі ол бір немесе екі пікірмен жасалған болуы мүмкін. Сондықтан, Ол уақтылы түрде: «Соттамаңыз» дейді.