Кіріспе

Матай 7:2 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының жетінші тарауының екінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі. Бұл аят соттау туралы пікірталасқа тоқтамайды, оны жалғастырады.

Талдау

Бұл тармақ тек қана кім басқаларды соттайтын болса, өзі де сотталады дегенді білдіреді. Егер сіз басқаларға талаптар қоятын болсаңыз, сондай талаптар сізге де қолданылады. Эдуард Швейцердің айтуынша, бұл тармақты тура мағынасында түсіндіргенде, алдыңғы тармаққа қайшы келеді. Алғашқысы соттамауға шақырады, ал екіншісі сот жүргізудің қағидаларын белгілейді. Олрих Луз былай түсіндіреді: егер сіз басқалардың кінәсін іздесеңіз, Құдай да сіздің кінәсіңізді іздейді. Барлық адамның кемшіліктері шексіз болғандықтан, сіз оңайлықпен кінәлі деп табылсаңыз мүмкін. Осылайша, адамның тіпті кішкентай да соттауы Құдайдан ауыр жаза әкеледі, және бұл тармақ, негізінен, алғашқы тармақтың соттауға қарсы аргументін қайталайды. Көптеген ғалымдар Матай 7:1-дегі соттауға қатысты айтылғандардың толыққанды емес екенін жақтайды. Алдыңғы тармақтағыдай, сөздер Құдайдың соңғы төреші екенін білдіргенімен, Фаулер басқа мүмкіндіктерді де қарастырады. Бұл салауатты қарым-қатынасқа қатысты нұсқау болуы мүмкін, және тармақ, кім болса да басқаларын соттайтын болса, өзі де айналасындағылардың соттауына ұшырайды дегенді айтуы мүмкін. Егер сіз басқаларда кінә іздесеңіз, олар да сізде кінә іздейді. Бұл сондай-ақ, шамадан тыс ішкі сынға және өзіне тым көңіл қоюға қатысты ескерту болуы мүмкін. Егер сіз үнемі басқаларды соттайтын болсаңыз, сіз басқалар да солай істеп жатыр деп сезінесіз және олардың талаптарына сай болуға тырысасыз, бұл алдыңғы тарауда айтылған уайымға қарсы тұрумен тікелей қайшы келеді. "Өлшемімен өлшеу" деген тіркес, басқа контексте де кездесетін, Раббилік сеніммен байланысты болуы мүмкін, онда Құдайдың әлем үшін екі өлшемі бар – мейірім және әділдік. Бұл тіркес Шекспирдің "Масса үшін өлшем" пьесасының атауы ретінде қайта қолданылуымен ерекшеленеді.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Августин: Менің ойымша, мұндағы бұйрық – күмәнді көрінетін әрекеттерге жасалған ниетіне қатысты ең жақсы түсіндірме беруіміз керек. Бірақ жақсы мақсатпен жасалмайтын, яғни зина, құдайға қарсы сөздер және осы сияқты істерге қатысты ол бізге үкім шығаруға рұқсат береді. Ал жақсы немесе жаман ниетпен жасалуы мүмкін бейтарап әрекеттерді соттау, әсіресе айыптау – асығыс. Екі жағдайда ерекше сақ болуымыз керек: әрекеттің қандай ниетпен жасалғаны белгісіз болғанда және адамның жақсы немесе жаман болып көрінуіне қарамастан, болашақта қандай болып қалыптасатыны белгісіз болғанда. Сондықтан, біз олардың ниетін білетін нәрселерді кінәламауымыз керек, сондай-ақ, олардың анық болған нәрселерін де, жақсару үмітін жоғалтқандай кінәламауымыз керек. Мұнда кейбіреулер келесі сөздерде қиындық бар деп ойлауы мүмкін: «Қандай үкіммен үкім айтсаңдар, сондай үкіммен үкімді қабылдайсыңдар». Егер біз асығыс үкім айтсақ, Құдай да бізге солай үкім айта ма? Немесе егер біз бұрыс өлшеген болсақ, Құдайдан бізге қайта өлшеу үшін бұрыс өлшем бар ма? Өйткені менің ойымша, «өлшем» дегені – үкім. Бұл тек соның айтылуы: «Егер сіз басқаны жазалауға асықсаңыз, өзіңізді жазалайсыз». Себебі әділетсіздік көбінесе зардап шеккенге зиян келтірмейді, бірақ әділетсіздік жасағанға әрқашан зиян келтіреді.