Кіріспе

Лондондық жерүсті желісі

Уотфорд DC желісі – Лондонның Эустон қаласынан Уотфорд, Гертфордширдегі Уотфорд тоғысына дейінгі қала маңындағы желі. Оның қызметін Лондондық жерүсті желісі атқарады. 2024 жылдың ақпан айында TfL бұл желіні «Лайонесс» желісі деп қайта брендтеу туралы хабарлады. Желінің көп бөлігі Батыс жағалау негізгі желісінің (WCML) қасында өтеді. Лондон метросының Бейкерлу желісі Куинс Парктан Харроу және Уэлдстоунға дейінгі учаскеде осы желімен бірге жүреді. Желіде Bombardier компаниясының 710 класындағы «Авентра» пойыз вагондары пайдаланылады. Атаудағы «DC» дегені – желінің тұрақты токпен электрленгенін білдіреді. Бұл, метрополитен және сол кездегі Солтүстік Лондон желісі қолданған төрт рельсті жүйемен үйлесімді болу үшін, жиырмасыншы ғасырдың басында ток өткізгіш рельстермен жасалды; қазіргі уақытта желі үшінші рельсті жүйе қолданады, ал Бейкерлу желісімен ортақ учаскеде төртінші рельс бар. Ал WCML айнымалы токпен жұмыс істейді.

Тарих

Бұл желідегі қызметтер 1912 жылы Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолы (LNWR) Камден мен Уотфорд тұйықтамасына жаңа желіні аяқтағаннан кейін басталды, бұл қала маңындағы қосымша қуаттылықты және Эустонға тоқтамай жүретін қала маңындағы қызметтерді қамтамасыз ету мақсатында жасалған. Ол LNWR Рикмансворт тармағының (бұрынғы Уотфорд және Рикмансворт темір жолы) Уотфорд тұйықтамасы мен Уотфорд Хай-стрит тұйықтамасы арасындағы бөлігін, сондай-ақ Куинс Парк пен Оңтүстік Хэмпстед станциялары арасындағы бастапқы баяу негізгі желінің бір бөлігін қамтиды. Екі бір жолды туннель Оңтүстік Хэмпстедтен Камденге дейін жолды жүргізеді, ал одан кейін желі негізгі желі жолдары арқылы Юстон станциясына жетеді. 1912 жылға дейін, бүкіл маршрут электрленгенге дейін, қызметтер бумен жүргізілді. Желі көбінесе дербес жұмыс істесе де, Уотфорд тұйықтамасы мен Камдендегі байланыстар басқа пойыздардың оған кіруіне мүмкіндік береді, бұл мүмкіндік кейде Батыс жағалау негізгі желісінен бұрылған пойыздар үшін қолданылады, егер балама бағыт болмаса.

Электрмен жабдықтау

Бастапқыда электрлендіру төртінші рельсті жүйеде болды, қазір Лондон метросы қолданатындай, бұл LER пойыздарына жаңа желіде жүруге мүмкіндік берді. Электр энергиясы 1960 жылдарға дейін Stonebridge Park-тағы темір жолдың жеке электр стансасынан жеткізілді, содан кейін ол қоғамдық жабдықтаудан алынды. Бастапқыда электр станциясының жоғары кернеулі бөлімін шығару немесе қабылдау үшін көршілес қоғамдық желілермен өзара байланыстыру көзделген, бірақ бұл ұлттық желілер 50 Гц стандартында біріңғайланған кезде тоқтатылды. 1950 жылдардың соңында желіге салынған бастапқы электрлік бірнеше вагондар жаңа 501 класты вагондармен алмастырылды. Бұл вагондар 1980 жылдардың ортасында 313 класты вагондармен алмастырылды. Қазір желіде Лондон Overground 710 класты "Aventra" вагондары жұмыс істейді. 1970 жылдары осы желіде және Солтүстік Лондон желісінде пайдаланылған рельстер мен вагондар BR стандартты үшінші рельс жүйесінің өңделген нұсқасын пайдалану үшін өзгертілді, төртінші рельс (қазір сүйреу тогын қайтару үшін пайдаланылатын жүріс рельсіне қосылған) LU Bakerloo желісі пойыздарымен ортақ пайдаланатын желі бөлімдерінде қалдырылды. Harrow & Wealdstone-нан солтүстікке қарай, қазір LU операциясының шегі, төртінші рельс көп жағдайда төсектерге түсірілді және жалғастырылды, осылайша ток қайтару жолының кедергісі өзгеріссіз қалды. Төртінші рельс Queens Park-тен Kilburn High Road-қа дейінгі жол бойындағы платформада қалыпты орнында сақталады, онда осы екі станция арасындағы соңғы қиылыс пайдаланылады, бұл Бейкерлу желісі пойыздарының жоспарлы жұмыстар немесе басқа себептерге байланысты Queens Park-тегі Лондон метросына кіре алмаған жағдайда кері бұрылуына мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта желі (барлық ортақ желілер сияқты) 660 В тұрақты ток стандартты кернеуінде электрлендірілген. Бұл кернеу "Capitalstar" вагондары үшін төменгі шек (500 В) және 1972 жылғы метро вагондары үшін жоғарғы шек (760 В) ішінде ыңғайлы. Желі жаңа "Aventra" үшін 750 В тұрақты токқа ауыстырылды. Үшінші рельске ауысудың және төртінші рельстің тек LU пайдалануына арналуының салдарынан, басқа 3-ші рельстік пойыздардың желіні жоспарлы және төтенше жағдайларда пайдалануы мүмкін болды. Соңғы рет 508 класты пойыздарды пайдаланбаған жағдайда, бұл 1980 жылдардың соңында Солтүстік Лондон желісінің бір бөлігі бірнеше аптаға жабылған кезде 416 класты пойыздар Willesden Junction Low Level станциясына аударылғанда болды. Актон Лейндегі Willesden электр стансасы, Park Royal желідегі он станцияға – Camden, South Hampstead, Queens Park, Willesden, Harlesden, Wembley, Kenton, Harrow, Hatch End, Bushey және Watford станцияларына 11 кВ үш фазалы қуатты жеткізеді.

Өсу

Рикмансвортты (Черч-стрит) Эстонның негізгі желісіне қосылатын қисық салу жоспарланған. Жаңа желі одан кейін оңтүстікке қарай Уэмблиге дейін созылып, негізгі желінің астынан өтіп, Эустонға дейін шығыс жағынан жүріп, айналма жолмен аяқталуы тиіс болған. Айналма жолдың құны жоғары болғандықтан ол жобадан бас тартты, орнына қызметтер Эстонның негізгі платформаларында тоқтады немесе Солтүстік Лондон темір жолы арқылы Брод-стритке дейін жүрді. Жергілікті топтардың ықпалы Бушей маңында қисық салуға әкелді, бұл жаңа қызметтердің бағытын оңтүстікке емес, солтүстікке қарай Уотфордқа дейінгі филиал желісімен жүргізді. 1917 жылы LER Bakerloo желісінің қызметтері Куинс Парк станциясынан Уотфордқа дейінгі жаңа желіге дейін ұзартылды.

Құлдырау

Бейкерлу желісінің қызметтері кезең-кезеңмен қысқартылып, 1982 жылы Стоунбридж Парк станциясының солтүстігінде тоқтатылды; 1984 жылы олар Харроу мен Уэльдстоунға дейін қайта жаңартылды. Croxley Green тармағы 1990 жылдары қолданыстан шығып, қазіргі уақытта құлайтын күйге жеткен. 2000 жылдардың басында округтік кеңес Метрополитен желісін осы тармақ арқылы Уотфорд тоғына бұруды ұсынды (қосымша ақпарат алу үшін Croxley Rail Link қараңыз).

Операторлар

Желіде 1986 жылдан бастап Network SouthEast ретінде жекешелендіруге дейін British Rail компаниясы жұмыс істеді. Network SouthEast кезеңінде ол қысқа мерзімге Harlesden және Queen's Park станцияларының атымен Harlequin желісі деп қайта аталды. 1997 жылдың наурызынан 2007 жылдың қарашасына дейін желі Silverlink компаниясымен басқарылды. 2007 жылдың қарашасында Transport for London (TfL) Лондондық Жерүстік (LO) қызметінің бір бөлігі ретінде барлық аралық Уотфорд DC желілік станцияларының толық басқаруын өз қолына алды, жұмыс уақытында персоналмен қамтамасыз етілді, автоматты билет қақпалары орнатылды және станциялар метро желісінің стандартына сәйкес жаңарту жоспарланды.

Метрополитен желісі

Лондон метросының Уотфорд тоғысына қызмет көрсету үшін тағы бір ұсыныс – Кроксли теміржол байланысы. Бұл жоба Уотфордтан батысқа қарай қайта ашылған теміржол учаскесі арқылы Метрополитен желісінің Уотфорд тармағын бұрып, бұрынғы Кроксли Грин – Уотфорд тоғысы қызметін қайта жаңартуды көздеген. Метро пойыздары Уотфорд Хай-стритте DC желісімен қосылып, басқа жобалардың нәтижесіне байланысты Лондон жерүсті желісімен немесе Бейкерлу желісімен аялдама жасау мүмкіндігі болған еді. Бұл жобаға қаржыландыру 2015 жылдың қараша айында мақұлданған, бірақ шығындардың күрт өсуі мен қаржыландыру көздеріне қатысты келіспеушіліктерге байланысты 2017 жылы жоба жұмыстары тоқтатылды. 2018 жылы жобаның ағымдағы нысанында іске аспайтыны ресми түрде расталды.

Лондон жер асты қызметінің атауы

2023 жылдың шілдесінде TFL 2024 жылдың соңына дейін Уотфордтан Юстонға дейінгі бағытты қоса алғанда, алты теміржол желісінің әрқайсысына жаңа атау берілетінін хабарлады. 2024 жылдың ақпан айында Уотфорд DC желісінің Lioness желісі деп аталатыны расталды (2022 жылы Уэмбли стадионында Еуропа чемпионы атанған Англия әйелдер құрама футбол командасының құрметіне) және жаңартылған желі картасында сары түспен белгіленеді.