Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англосаксон құдайлары көбінесе жақсы расталмаған, ал англосаксондықтардың діні туралы көп нәрсе басқа герман халықтарының діні туралы белгілі болған деректерден шығарылады. Англосаксондықтардың Британ аралдарына басып кіруінен бастап, олардың христиан дініне өтуіне дейінгі кезеңдегі жазбалар өте сирек, ал белгілі мәліметтердің көп бөлігі Беда сияқты кейінгі христиан авторларынан алынған. Оның сипаттамаларын басқа герман мифологияларымен, сондай-ақ қолда бар археологиялық дәлелдермен салыстыруға болады. Төмендегі тізім толық емес, бірақ онда аталған құдайлар туралы мәліметтердің қысқаша талқылануы бар және оны сын тұрғысынан қарастыру қажет.
none
Anglo Saxon deities are in general poorly attested, and much is inferred about the religion of the Anglo Saxons from what is known of other Germanic peoples’ religions. The written record from the period between the Anglo Saxon invasion of the British Isles to the Christianisation of the Anglo Saxons is very sparse, and most of what is known comes from later Christian writers such as Bede, whose descriptions can be compared to other Germanic mythologies as well as the extant archaeological evidence. The list below is incomplete, but includes brief discussion of the attestation of the deities in question, and should be considered critically.
Негізгі құдайлар
Воден, құдайлардың патшасы және даналықтың құдайы. Скандинавиялық Одинмен туыс. "Сәрсенбі" сөзінің бастауы. Тив, соғыс құдайы және, мүмкін, аспан құдайы. Скандинавиялық Тирмен, сондай-ақ грек Зевсімен, римдік Юпитермен, балтық Дайвс/Диеваспен және индуист Дьяусымен туыс. "Сейсенбі" сөзінің бастауы. Тунор, нөсер құдайы және скандинавиялық Тормен туыс, "Бейсенбі" сөзінің бастауы. Фриг, Воденнің әйелі, неке мен бала тудырудың құдайы және "Жұма" сөзінің бастауы. Инг, мүмкін, скандинавиялық Фрейр құдайының басқа аты, құнарлылық құдайы.
Woden, king of the gods and god of wisdom. Cognate to Norse Odin. Source of the word 'Wednesday'. Tiw, a war god and possibly a sky god. Cognate to Norse Tyr, as well as Greek Zeus, Roman Jupiter, Baltic Dievs/Dievas and Hindu Dyaus. Source of the word 'Tuesday'. Thunor, god of thunder and cognate to Norse Thor and source of the word 'Thursday'. Frig, the wife of Woden the goddess of marriage and childbirth and source of the word 'Friday'. Ing, possibly another name for the Norse 'Freyr', god of fertility.
Жақсы куәлік етілмеген құдайлар
Эостре, Беде жазғандағы тізімде және «құбыжық» сөзінің бастауы деп есептеледі. Ерсе/Фолде/Эорде, «Жер-ана» Аэсербот сиқырында айтылған. Реда, сондай-ақ Хрете немесе Хреда, Беде тізімінде кездеседі.
Ēostre, listed by Bede, and purported source of the word 'Easter'. Erce/Folde/Eorðe, the 'Mother of Earth' cited in the Æcerbot charm. Rheda, also Hrethe or Hrēða, listed by Bede.
Патшалар тізімдерінде аталған ықтимал құдайлар
Белдедж, Воденнің ұлы, Берникия патшалар тізімінде есімдері тіркелген, Снорри оны Балдурмен байланыстырады. Сеакснейт, сакстардың қадағалаушы құдайы. Векта, бірнеше патша тізімінде аталған, Воденнің ұлы Ведгегпен туыс болуы мүмкін.
Bældæġ, son of Woden, mentioned in the king list of Bernicia, possibly identified with Baldur by Snorri. Seaxnēat, patron deity of the Saxons. Wecta, mentioned in multiple king lists, possible cognate of Vegdeg, a son of Woden.
Басқа табиғаттан тыс тұлғалар
Модра, "аналар", олардың "Модранихт" фестивалі Беда айтады. Бұл Матрлар мен Матроналармен, сондай-ақ Норналармен байланысты болуы мүмкін. Никор – "Беовульф" поэмасында кездесетін су рухтары, басқа герман тілдеріндегі және қазіргі диалектілік "кнукер" сөзімен туыс. Велцирге – норвегиялық валькириялармен туыс, және олар норвегия мифологиясынан алынған болуы мүмкін.
Modra, the 'Mothers', whose festival 'Modraniht' is mentioned by Bede. Possibly connected to the Matres and Matronae, and the Norns. Nicors, water spirits attested in Beowulf with apparent cognates in other Germanic languages as well as modern dialectal knucker. Wælcyrge, cognate with Norse Valkyries, which may have been imported from Norse mythology.