Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1809 жылғы "Ескі бағалар" көтерілісі (кейде О.П. немесе ОП көтерілісі деп те аталады) Лондондағы Ковент-Гардендегі жаңа театрдың бағаларының өсуінен туындады, себебі бұрынғы театр өрттен қираған еді. Ковент-Гарден XIX ғасырда Лондондағы "патенттік" екі театрдың бірі еді, екіншісі – Дрюри-Лейн. Дрюри-Лейн өртеніп кеткен соң, Ковент-Гарден сол кездегі ең басты театрға айналды. Көтеріліс үш айға созылды және оның нәтижесінде театр директоры Джон Филип Кембл халық алдында ресми түрде кешірім сұрауға мәжбүр болды. Оқиға кезінде 20-ға жуық адам қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды деген хабар бар.
The Old Price Riots of 1809 (also sometimes referred to as the O. P. or OP riots) were caused by rising prices at the new Theatre at Covent Garden, London, after the previous one had been destroyed by fire. Covent Garden was one of two "patent" theatres in London in the nineteenth century, along with Drury Lane. When Drury Lane was burned down, Covent Garden became the premiere theatre in that time. The riots lasted three months, and ended with John Philip Kemble, the manager of the theatre, being forced to make a public apology. It was said that as many as 20 people died and many more were wounded during this event.
Себептер
1808 жылғы 20 қыркүйекте алғашқы Ковент-Гарден театры өртенді, нәтижесінде декорациялардың көп бөлігі, костюмдер мен пьесалар жойылды. Зардап 250 000 фунт стерлингке бағаланды. Алайда, Йорк герцогы, король Георг III және Нортумберленд герцогы бастама көтеріп, халықтан ақша жинау науқанын ұйымдастырды, оған 76 000 фунт стерлинг түсті. Жаңа театр 1809 жылғы 18 қыркүйекте есігін ашты. Бірақ ғимаратты салу және жабдықтау өте қымбатқа келді, сондықтан басшылық қораптарға арналған бағаны алты шиллингтен жеті шиллингке, ал шұңқырға – 3 шиллинг 6 пенстен төрт шиллингке көтеруге мәжбүр болды. Әдетте халыққа арналған үшінші қабат жеке қораптарға айналдырылды, олардың жалдауы жылына 300 фунт стерлинг болды. Галерея бағасы өзгермеді, бірақ оны көбінесе «көгершін ұялары» деп атады, себебі ішінде отырғандар орындаушылардың аяқтарын ғана көре алатын. Ашылу кешінде «Макбет» қойылымы кезінде тәртіпсіздіктер басталды және қойылым бойына созылды. Қойылым аяқталған соң, көрермендер тарамай, Кембл Боу-стрит полициясын және жеке күзетшілерді шақыртты, бірақ бұл жағдайды нашарлатты, тәртіпсіздікшілер таңғы сағат 2-ге дейін тараған жоқ. Бірінші түннен кейін тәртіпсіздікшілер бағасының жартысына ғана кірді, ал театрдың іші тулар мен ұрандарға толы болды. Газеттер мен журналдар жиі тәртіпсіздіктер туралы жазды, олардың себебі ретінде дәстүрлі құқықтарды басып тастау және меценаттар мен басшылық арасындағы диалогтың жоқтығын көрсетті. Бір кезде «Міне, жаңа бағаның денесі жатыр, ол 1809 жылғы 23 қыркүйекте 6 күндік шала жөтелден қайтыс болды» деген жазуы бар қабір әкелінді. Тәртіпсіздіктер тағы 64 күнге созылды. Алайда, бұрынғы тәртіпсіздіктерден айырмашылығы, театрға көп зиян келтірілмеді және оқиға «күлкі рухымен» сипатталды. Тәртіпсіздікшілердің өзіне ат берді: ОП. ОП-тар әртүрлі әлеуметтік топтар мен мәдениеттерден – бизнесмендерден жұмысшыларға дейін құрылды және Кемблді бағаны төмендетуге итермеледі. Кембл осы талапты қабылдады (сондай-ақ кешірім сұрады) және жағдай қалыпқа келді, бірақ ол келесі маусымның басында жеке қораптардың жартысын сақтап қалуға тырысқанда тәртіпсіздіктер қайта басталды, осыдан ол жоспарынан бас тартуға мәжбүр болды.
On 20 September 1808, the original Covent Garden Theatre was destroyed by a fire along with most of the scenery, costumes and scripts. The damage was estimated at £250,000. However, a public subscription was introduced by the Duke of York, King George III and the Duke of Northumberland, which contributed £76,000. The new theatre opened on 18 September 1809. The cost of constructing and furnishing the building, however, was so high that the management was forced to raise the prices from six shillings to seven for the boxes, from 3 shillings and sixpence to four shillings for the pit, and the third tier, usually reserved for the public, was converted into private boxes at a rent of £300 per year. The gallery price was unchanged but often referred to as "pigeon holes" since people inside could only see the legs of the performers. On the opening night, riots broke out during a performance of Macbeth and continued throughout the play. At the end, the audience refused to leave so Kemble sent for the Bow Street police and other private militias, but this only made the situation worse, and the rioters did not disperse until 2am. After the first night, the rioters only came in at half price time, and the inside of the theatre was covered with banners and slogans. Newspapers and journals reported frequently on the riots, citing as central to its continuation a perceived suppression of customary liberties and a lack of dialogue between the patrons and the management. At one point, a coffin was carried in with the message "Here lies the body of the new price, which died of the whooping cough on 23 September 1809, aged 6 days". The riots were to last another 64 days. However, unlike earlier riots, little damage was done to the theatre and the whole affair was characterized by a "spirit of fun". The rioters even had a name for themselves: the OPs. The OPs stretched across class and cultural lines, ranging from businessmen to labourers, and pushed Kemble to lower the prices. Kemble did so (and also issued an apology) and the situation returned to normal, until he tried to maintain half the number of private boxes at the start of the next season – the riots started again, forcing him to withdraw his plan.
Дэниел Мендоса және ескі бағалар төңкерісі
Көтерілісшілерді басуға тырысып, Кембл боксшы Дэниел Мендосаны және оның серіктерін жалдады. Бұл тактика күткен нәтижені бермеді және зорлық-зомбылықтың күшеюіне алып келді, бұл Исаак Роберт Крюкшенктің замандас карикатурасында көрсетілгендей – «Өлім жоқ, кісі өлтіру жоқ, Ұлттық Ұлы Театрдан көрсетілім» суретінде Мендоза ортада тұрып, «Барлық ОП-лерге (операцияларға) тозаққа дейін төмен! Сені сол жерге жібергенім – мен, Дан!» – деген сөздерді айтады. 1795 жылы чемпиондық атағынан айырылған және ондағы орта жасына келген Мендоза жартылай зейнеткерлікке шыққан еді; ол 1807 жылы Лимен қайта кездесуге бас тартып, тек спортты үйретуге берілгенін айтқан. Ол ОП көтерілісіне қатысқандықтан, Лондонның кедей халқы арасындағы жанкүйерлерінен айырылды, олар оның енді «әдемілердің» қатарынан үшін күресіп жатқанын көрді. Сондықтан Мендозаның кейбір биографтары осы оқиғаны оның танымалдылығындағы шешімді өзгеріс деп санайды, бірақ ол кейде көрсету мақсатындағы жекпе-жектерге қатысып тұрды.
In an attempt to quell the rioters Kemble hired the boxer Daniel Mendoza and his associates to contain them. This tactic misfired and resulted in increased violence, as shown in the contemporary caricature by Isaac Robert Cruikshank, Killing No Murder as Performing at the Grand National Theatre Mendoza can be seen at the centre, uttering the words 'Down down to H l with all OPs & say twas Dan that sent thee there.' Mendoza, who had lost his championship in 1795 and was now in his mid forties, was already semi retired; he had turned down a return match against Lee in 1807 saying that he was devoted only to teaching the sport. It seems that his participation in the OP Riots also lost him following with his supporters amongst the poorer folk of London, who now saw him fighting on behalf of the 'toffs'. Some of Mendoza's biographers therefore see the incident as a turning point in his popularity, although he still gave occasional demonstration bouts.
Ескі баға көтерілісінің тарихы
Робинсон, Терри Ф. Ұлттық театр өзгерісте: 1808-1809 жылдардағы Лондон патенттік театрының өрттері және Ескі бағалар көтерілісі. БӨЛІМ: Ұлыбритания, бейнелеу және XIX ғасыр тарихы. Интернет. 2016 жылғы 29 наурыз.
Robinson, Terry F. National Theatre in Transition: The London Patent Theatre Fires of 1808 1809 and the Old Price Riots. BRANCH: Britain, Representation, and Nineteenth Century History. Web. 29 March 2016.
Бұрынғы оқиғалар
1762 жылы Ковент-Гарден театрының басшылығы орындықтар бағасын көтеруге әрекеттенген кезде бұрын да наразылықтар болған.
There had been previous riots in 1762 when the management of Covent Garden Theatre had threatened to raise seating prices.