Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Атыс қаруларының атылған оқ-дәрі қабықшаларын алып тастайтын бөлігі.
Firearms component that removes fired cartridges
Арқанмен зарядталатын атыс қаруларында, экстрактор – жаңа оқ-дәрілерді салу үшін камераны босату мақсатында, бұрын атылған оқ-дәрілердің пайдаланылған қабықшаларын камерадан шығаруға арналған механизмнің бір бөлігі. Қозғалмалы құлпы бар атыс қаруларын қайта зарядтауда, экстрактор көбінесе құлып басындағы ілмек тәрізді жалпақтардың бірі немесе жиынтығы болып табылады, олар қабықшаның шетін ұстап алады. Сондықтан құлып артқа жылғанда қабықша камерадан тартылып шығады. Әдетте, оған қабылдағышта немесе құлыпта орналасқан итергіш (экзектор) көмектеседі, ол экстрактордың тарту күшіне қарсы итеру арқылы қабықшаны толығымен қарудан шығарып жібереді. Қазіргі заманғы құлату блоктық, бөлінетін (мысалы, екі ұңғылы мылтықтар) және револьверлік атыс қаруларында экстрактор – ұңғы/цилиндр жағында жалпақтары бар, артқа қарай қабықшаның шетін итеріп, оны камерадан шығаратын бөлік. Кейбір экстракторлар оқ-дәрі қабықшаларын қарудан толығымен шығарып тастай алады, соның нәтижесінде экзектордың функциясын да атқарады.
In breechloading firearms, an extractor is an action component that serves to remove spent casings of previously fired cartridges from the chamber, in order to vacate the chamber for loading a fresh round of ammunition. In repeating firearms with moving bolts, the extractor is often one or a set of hook like flanges on the bolt head that grab onto the casing's rim, so when the bolt moves rearwards the casing is pulled out of the chamber. It is typically aided by a protruding ejector in the receiver or the bolt, which provides an opposite counter push that couples with the extractor pull to expel the casing entirely out of the gun. In modern dropping block, break action (e. g. double barrel shotguns) and revolver firearms, the extractor is a protrusible piece with flanges on the barrel/cylinder side, which pushes rearwards on the casing's rim and slides it out of the chambers. Some such extractors can push hard and far enough that they completely clear the cases out of the gun, thereby also performing the function of an ejector.
Қолдану
Экстракторлар – қайталанатын атыс қаруларының маңызды белгісі. Олар бұрандалы, рычагты, сорғылы, жартылай автоматты және толық автоматты атыс қаруларында кездеседі. Экстракторлар револьверлерде де табылады, олар гильзаларды бірінен соң бірі (тұрақты цилиндрлі, бір әрекетті револьверде) немесе бір мезгілде (ашылатын немесе үстінен ашылатын цилиндрлі, қос әрекетті револьверде) шығарып алады. Шеті бүршіктелген гильзалар үшін, бүршіктелген шеті экстрактордың ұстап алу нүктесі ретінде қызмет етеді. Шеті бүршіктелмеген гильзалар үшін, негізіндегі ойық экстрактордың ұстап алу нүктесі болып табылады. Барлық бір оқ атар қаруларда экстракторлар бола бермейді, бірақ көптеген түрлерінде болады. Ашылатын қабылдағыштар, екі түтікшелі мылтықтар және комбинирленген қаруларда әдетте экстрактор болады, ол қабылдағыш ашылғанда гильзаларды сыртқа итеріп шығарады. Көптеген қазіргі заманғы экстракторлар гильзаны қарудан толығымен шығаруға жеткілікті күшті (демек, эжектор функциясын да атқарады), бірақ кейбіреулері пайдаланушыдан қолмен жұмсалған оқтанды алып тастауды талап етеді. Мұндай жағдайда экстрактор гильзаны босатып, камерадан оны ұстап алуға және шығаруға мүмкіндік беретіндей қанауға жылжитады, бірақ оны камерадан толығымен алып тастауға жеткіліксіз. Бұл жағдай кейбір бір оқ атар винтовкаларда, бір оқ атар пистолеттерде (мысалы, Thompson/Center Contender) және кейбір ашылатын, бір немесе екі түтікшелі мылтықтарда кездеседі. Бұрандалы, рычагты, сорғылы, жартылай автоматты және толық автоматты атыс қаруларында экстрактор әдетте бос жұмсалған гильзаны қарудан толығымен шығару үшін жеке эжектормен бірге жұмыс істейді. Экстрактор бұрандамен бірге қозғалып, гильзаны камерадан артқа тартады, ал белгілі бір сәтте эжектор гильзаның өзіне қатысты алдыңғы итеру күшін (эжектор портынан) қолданады, бұл оны иіп, қабылдағыштағы эжектор портынан сыртқа шығарады. Экстрактордың тағы бір түрі – бұранда басына бекітілген айналмалы рычаг, ол жеке соққышқа ие емес, бірақ гильзаның басын немесе мойнын шығарудың орнына, гильзаның артқы жағын эжектор порты арқылы шығару арқылы жұмыс істейді. Бұл компонент экстрактор/соққыш функцияларын атқарады, бірақ көбінесе қарапайым кері соққы, рычагты/көлбеу бұрандалы құлыптау/кешіктіру және т.б. жүйелерін қолданатын атыс қаруларында кездеседі, бұрандаларды айналдырудан гөрі.
Extractors are a hallmark feature of repeating firearms, and can be found on bolt action, lever action, pump action, semi automatic, and fully automatic firearms. Extractors are also found on revolvers, removing cases either in succession (as in a fixed cylinder single action revolver) or simultaneously (as in a double action revolver with a swing out or top break cylinder). For rimmed cases, the protruded rim serves as the grabbing point from which the extractor works. For rimless cases, the groove at the base serves as the grabbing point from which the extractor works. Not all single shot firearms have extractors, though many do. Break action shotguns, double rifles, and combination guns typically have an extractor that push out the casings when the action is flexed open. Most modern extractors are forceful enough to completely eject the casing from the gun (i. e. integrating the function of an ejector), but some require the user to manually remove spent cartridges. In this situation, the extractor loosens and moves the case out of the chamber just far enough to allow the user to grab and pull out the casing, but not far enough to remove the case entirely from the chamber. This situation is encountered on some single shot rifles, single shot pistols (such as the break action Thompson/Center Contender), and on some break action single and double barrel shotguns. In bolt action, lever action, pump action, semi automatic, and fully automatic firearms, the extractor typically work in conjunction with a separate ejector to remove completely a fired, empty cartridge case from the weapon. The extractor moves with the bolt to pull the cartridge case rearwards out of the chamber, and at some point the ejector eccentrically exerts a frontal push (from the case's frame of reference), which torques and "flicks" the case out of a side opening on the receiver known as the ejector port. Another example of extractor exists in the form of a pivoting lever attached to the bolt head that lacks a separate rammer, but works by ejecting first the rear of the cartridge to exit through the ejection port instead of the case head/bottleneck. This type of component does the job of both extractor/rammer but is mostly found on firearms using simple blowback, lever/tilting bolt locking/delay etc. rather than rotating bolts.
Тарих
Кейбір ертедегі кері соққылы пистолеттер орам немесе патрон корпусындағы ұстағыш ойықтары жоқ оқ-дәрілерді пайдаланған (мысалы, 5 мм Бергман), сондықтан мұндай пистолеттерде ұстағыштар болмаған. Атылған патрон корпусы кері соққы арқылы патрон ұясынан шығарылып, кейін сыртқа лақтырылған. Бұл жүйе атыс болмағанда оңай тазалануды қамтамасыз етпегендіктен, әсіресе өзін-өзі қорғауға арналған, патронның қақпағы бұзылған жағдайда тез тазалап, қайта зарядтау қажет болатын қолқышақтар үшін тиімді болмады. Дегенмен, Beretta Bobcat, Beretta Model 21A және Beretta дизайнының табысты клондары, мысалы Taurus PT22 сияқты, ұстағыштары жоқ заманауи жартылай автоматты пистолеттердің мысалдары бар. Бұл заманауи пистолеттер әдетте, күшті кері соққы серпіміне қарсы сырғытпаны жылжыту қажеттілігінсіз оңай зарядтауға мүмкіндік беретін, ашылатын стволдармен жабдықталған, бұл пистолеттерді аз қол күші бар адамдарға қолдануға ыңғайлы етеді. Бұл жағдайда, егер патронның қақпағы бұзылса, қару толық қол күші бар адам оны қайта іске келтіргенге дейін қолдануға жарамсыз болады. Дегенмен, жартылай автоматты қаруды күшті кері соққы серпіміне қарсы ұстап, сырғытпаны жылжытуға жеткілікті күші жоқ адам үшін мұндай таңдау көбінесе жасалады. Ұстағыш, револьвердегі шығарып тастағыштың да қызметін атқарады. Шығарып тастағыш таяқшасына жеткілікті күшпен және жылдамдықпен әсер етілгенде, ұстағыш әдетте бос патрон корпусын цилиндрден шығарып тастайды. Кейбір құбырлы мылтықтар да ствол ашылғанда, бос оқ-дәрі гильзаларын толығымен патрон ұясынан шығарып тастау үшін жасалған.
Some very early blowback pistols used ammunition with no rim or extractor groove on the cartridge cases (e. g., 5mm Bergmann), and such pistols therefore lacked extractors. The spent case was forced out of the chamber by recoil, and was subsequently ejected. As this system did not provide for easy clearance of misfires, it was not very successful, especially for self defense handguns needing to be cleared quickly and reloaded in the event of a cartridge primer malfunction. Nonetheless, there are examples of contemporary modern semi automatic pistols that do not have extractors even to this day, such as the Beretta Bobcat, Beretta Model 21A, and clones of the Beretta designs such as the Taurus PT22 that are successful. These modern pistols typically have flip up barrels, to permit easy loading without necessarily cycling a slide against a strong recoil spring, making these pistols suitable for use by people with minimal hand strength. The trade off made is that in the event of a cartridge primer malfunction, the gun is rendered useless until the action can be cycled by someone with full hand strength. Still, for someone without the hand strength to handle a semi automatic firearm with a slide against a strong recoil spring, the trade is often made. An extractor also performs the function of an ejector in revolvers. When the striking force applied to the ejector rod is hard and fast enough, the extractor will typically eject the empty case(s) from the cylinder. Some break action shotguns are also designed to eject empty shells completely out of the chamber when the barrel is opened.