Кіріспе
Бұршақ тұқымдас өсімдіктер
Sesbania grandiflora, көбінесе көкөніс кобибри, катурай, агати немесе Батыс Үндістан бұршағы деп аталады, бұл теңіз жағалауының Оңтүстік-Шығыс Азиясы мен Солтүстік Австралияға тән шағын бұршақ тұқымдас ағаш. Оның гүлдері мен жапырақтары жеуге жарамды және Оңтүстік-Шығыс және Оңтүстік Азияда кеңінен қолданылады.
Сипаттама
Сесбания грандифлора – тез өсетін ағаш. Жапырақтары үлгілі және дөңгелек келген, ал гүлдері ақ, қызыл немесе қызғылт түсті. Жемістері жалпақ, ұзын, жұқа жасыл бұршақтарға ұқсайды. Ағаш күн сәулесіне толыққанды түскенде жақсы өседі және аязға өте сезімтал. Бұл биіктігі шамамен 5 метрге дейін жететін кішкентай, жұмсақ ағаш. Жапырақтары ұзын, 10–20 немесе одан да көп жұп жапырақшаларынан және бір жеке жапырақшадан тұрады. Гүлдері сопақша келген, шашыраңқы гүлшоғырында 2–4 гүлден гүлдейді. Күлте жапырақтары қоңырқай және екі ернекке бөлінген. Бұршақтары жұқа, қисайған немесе түзу, ұзын, қалың тігісі бар және шамамен 30 дәнек сияды.
Шығу тегі және таралуы
Бұл теңіздік Оңтүстік-Шығыс Азияға (Малайзия, Индонезия, Филиппин, Бруней) және Солтүстік Австралияға табиғи түрде таралған, сондай-ақ Оңтүстік Үндістан мен Шри-Ланканың көптеген аймақтарында өсіріледі. Оның көптеген дәстүрлі қолданыс түрлері бар. Жақсы топырақ пен ыстық, ылғалды климат жағдайында жақсы өседі.
Мал азығы
Ол сиыр сияқты кеуделі малға жоғары дәрежелі толыққанды жем жасау үшін қолданылады, бірақ тауықтар үшін қауіпті болуы мүмкін.
Ас үй
S. grandiflora гүлдері Оңтүстік-Шығыс Азияда және Оңтүстік Азияда, соның ішінде Индонезиядағы Ява мен Ломбок, Филиппиннің Илокос аймағы, Вьетнам, Лаос және Таиландта көкөніс ретінде жегіледі. Тай тілінде бұл гүлдер ดอกแค (dok khae) деп аталады және тағам дайындауда каррилерде, мысалы, каенг сом мен каенг хаеде пісіріледі, сондай-ақ шикі күйінде немесе наам фрикпен бірге ысталған күйінде қолданылады.
Гүлді тамақтандыру
S. grandiflora гүлдері 92% су, 7% көмірсулар, 1% ақуыз және майдан тұрады. 100 грамм гүлде 27 калория бар, сондай-ақ олар С витаминінің (күнделікті қажетті мөлшердің 88%) және фолий қышқылының (26%) бай көзі болып табылады.