Кіріспе

Померанияның алғашқы белгілі герцогы. Сіз, сондай-ақ, Померания герцогы Свиетопельк II-ні іздеп отыруыңыз мүмкін.

Свиетопельк I (Świętopełk, сондай-ақ Свантополк I деп аталған), (шамамен 1080 жылы туған, 1148 жылға дейін қайтыс болған), кейде «Наклоның Свиетопелькі» (поляк тілінде: Świętopełk Nakielski) деп аталады, оны осы атпен тағы бір билеушіден ажырату үшін, Померанияның алғашқы белгілі герцогтарының бірі болды. 1109/13 – 1121 жылдары ол Помералияны басқарды. Ол әдетте Святобор I (Свантибор) ұлы деп есептеледі, бірақ басқа тарихшылар оны Святобордың інісі (сондай-ақ үшінші Помераниялық герцог Думардың) және Сейемизл I-нің ұлы деп санайды. Ол туралы Галл Анонимнің жылнамасында айтылған. 16 ғасырдың Помераниялық хрониктісі Томас Кантзовтың айтуынша, Свиетопельк – әкесі биліктен қуылғаннан кейін Шығыс Померанияны басқарған Свиетибордың кіші ұлдарының бірі. Пруссиялық тарихшы Людвиг Гизебрехт герцогтің туған және қайтыс болған күндерін шамамен анықтады, оны Помералия әулетінің негізін қалаушы деп санайды және Свиетопельк пен оның әкесі Свиетибордың неке арқылы Пиаст әулетімен байланысты болғанын айтты. Басқа тарихшылар да Свиетопельк пен Свиетибордың туғандық немесе некелік байланыс арқылы поляк Пиаст әулетімен байланысты болғандығын немесе олар Гданьскіде (Данциг) воеводалар ретінде қызмет еткенін болжады. Ол Свиетопелькке Накло және Нотец өзеніндегі басқа гродтарды (славян елді мекендерін) феод ретінде берді. 1112 жылы Свиетопельк Польша билеушісінің келісімінсіз сыртқы саясатты жүргізуге тырысқаннан кейін, Крыжовустың (Кшиштофтың) әскері оның жерлеріне басып кірді. Наклоны үш айлық қоршаудан кейін (Галлдың айтуынша, 29 қыркүйектен 25 желтоқсанға дейін) ол Свиетопелькті бағынуға мәжбүр етті. Свиетопельк поляк герцогына салық төлеуге міндетті болды және ұлын (аты белгісіз) кепіл ретінде берді. 1113 жылы Свиетопельк тағы да польша билігіне қарсы көтерілді, Болеслав тағы да басып кірді, Вишогрод пен Наклоны жаулап алды. Кейбір тарихшылар мұны Святобордың ұлы Свиетопольк деп түсіндіреді. Алайда, басқалары «Одржанский» Свиетопольк басқа адам, Чижанс (Кцинян) герцогы болды деп санайды, оның жерлерін 1121 жылы саксон князі Лотар Суплинбург басып алды. Свиетопельктің бірнеше ұлы болды, олардың бірі Болеслав Крыжовустың (Кшиштофтың) сарайында кепіл ретінде қызмет етті. Бұл есімсіз ұлы Самборидтер әулетінің негізін қалаушы Померания герцогы Собислав I-нің әкесі болуы мүмкін.

Пайдаланылған әдебиеттер

Эдвард Римар, Родовод князей поморских (Померания княздарының генеалогиясы), Książnica Pomorska, 2005. Гданьск ғылыми қауымдастығы, І әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдар бөлімі, Rocznik Gdański, 43-том, Гданьск ғылыми қауымдастығы, 1983. Владыслав Коваленко, Słownik starożytności słowiańskich: славян мәдениетінің ежелгі заманнан бергі энциклопедиялық сипаттамасы, 1-том, 1-бөлім 1-2 (Ежелгі славян сөздігі), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991.