Кіріспе

Шерлок Холмс бейнеленген үстел ойыны. «221B Бейкер Стрит: Мастер детектив» ойыны – Артур Конан Дойлдің тудырған детективі Шерлок Холмсқа арналған үстел ойыны. Ол 1975 жылы Джей Мориарти (dba Antler Productions) жасап, 1977 жылдан бері АҚШ-та Джон Н. Хансен компаниясы сатуда. Ойыншылар 221B Бейкер Стрит, Скотланд-Ярд, дәріхана және ломбард сияқты орындарға барып, іздер арқылы қылмыстарды шешу керек. Алғашқы ойында жиырма қылмыс жағдайы бар, бірақ 1986 жылға дейін әрқайсысы 20 қылмыстан тұратын сегіз қосымша жиынтық шығарылды, барлығы 180 қылмыс жағдайын ойнауға болады. Хансен баспасынан шыққан «221B Бейкер Стрит» ойынының жаңа Deluxe Edition нұсқасы 2016 жылы АҚШ-та жарық көрді. Бұл Deluxe Edition-да түпнұсқа 180 қылмыс жағдайымен қатар 20 жаңа қылмыс жағдайы бар, барлығы 200 қылмыс жағдайы. Deluxe Edition-да сонымен қатар жаңа суреттер, ойын тақтасының дизайны және коллекциялық металл монеталары бар. Алғашқы ойын Ұлыбританияда (Gibsons Games), Канадада, Австралияда, Жаңа Зеландияда, Бразилияда және Румынияда сатуға лицензияланды. Гибсон баспасынан шыққан ойындар Хансен басылымының 180 қылмыс жағдайының 40-ын қайта шығарды (негізінен 20 түпнұсқа қылмыс жағдайы және бірінші қосымшадан 20 қылмыс жағдайы), сонымен қатар барлығы 100 қылмыс жағдайына дейін 60 жаңа қылмыс жағдайын қосты. Олардың 2014 жылғы басылымында 100 қылмыс жағдайының ішінде 75 қылмыс жағдайы бар. Бразилиялық нұсқасы «Скотланд-Ярд» деп аталады және португал тіліне аударылған. «221B Бейкер Стрит: Шерлок Холмс және уақыт машинасы» атты ойынның жалғасы 1996 жыл шамасында жарық көрді, бірақ АҚШ-та енді жарияланбайды. Дегенмен, ойынның уақыт машинасы нұсқасы Бразилияда (2016–2017) «Скотланд-Ярд: Шерлок Холмс және уақыт машинасы» деген атпен шығарылды және 40 қылмыс жағдайын қамтиды.

Ойын процесі

Ойын басталар алдында бір жағдай таңдалып, бір ойыншы жағдай туралы мәліметтерді оқиды. Бұл ойыншыларды жағдайдың мән-жайымен таныстырады, сондай-ақ жағдай кітапшасындағы әрбір кездесетін орынды тізімдейді. Бір орын ешқандай ақпарат бермеуі мүмкін, немесе тек оның бір бөлігі ғана болуы мүмкін. Ақпараттардың мүлдем қатысы болмауы немесе ойыншыны жаңылыстыруы мүмкін. Ақпараттар көбінесе жұмбақтар түрінде болады, әсіресе көп бөлімді жұмбақтар. Ойын, әр ойыншы тақтаның бұрышындағы «Бастау» алаңынан басталады, одан ойыншылар тақтадағы 14 орынның барлығына саяхаттайды. Қозғалыс бір текше тастау арқылы шешіледі. Орынға кіргеннен кейін ойыншы жағдай туралы мәліметтер жазылған картаның артын оқи алады. Бұл орындардың тізімінен және әрқайсысына сәйкес келетін нөмірлерден тұрады. Ойыншы содан кейін ереже кітабының артындағы тиісті абзацты жасырын оқи алады, ол ақпараттарды қамтиды. (Нөмірлер шатастырылған, сондықтан кітаптағы екі жақын нөмір бір жағдайға қатысты болуы екіталай.) Әрбір абзацта маңызды дәлелдер болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін, ал ақпараттар құпия болуы мүмкін. Ақпаратты оқу үшін уақыт шектеуі ұсынылады, одан кейін кітап жабылып, кезегі келесі ойыншыға беріледі. Егер ойыншыға көбірек уақыт қажет болса (немесе қайта тексеру қажет болса), ол қосымша жүріс жасау үшін қалуға тиіс (немесе бұрын бос болған орынға қайта оралуға) тағы бір мүмкіндік алу үшін. Кейбір ойыншыларға (мысалы, балаларға) басқаларына қарағанда көбірек уақыт беруге рұқсат етіледі. Егер ойыншы жағдайдың шешімін білетініне сенсе, ол бастапқы нүктеге оралуы мүмкін. Бастапқы нүктеге оралғаннан кейін ойыншы қылмыстың негізгі жақтарын (ашық түрде) жариялауы керек: әдетте кінәлі, қолданылған құрал және қылмылға себеп болған нәрсе. Кейбір жағдайларда (сценарийлерде) басқа да мәліметтерді ашу қажет болуы мүмкін, мысалы, қылмыскер, оның себебі, ұрланған заттардың орны. Бұл жағдай туралы ақпарат кіріспеде көрсетілген. Өз шешімін оқып болғаннан кейін, ойыншы ереже кітабын қарап, дұрыс шешімге сәйкес келетін жазбаны табады. Егер дұрыс болса, оны растау үшін дауыстап оқып беру керек. Әйтпесе, ол сәтсіздігін жариялап, үнсіз қалады және ойыннан шығарылады. Барлық ойыншылардың ойыннан шығарылуы мүмкін. Үш қосымша «көзқарас өзгерту» (немесе тактика) бар. Вагон депосы (орындардың бірі) тақтадағы кез келген нүктеге бірден көшу үшін де пайдаланылуы мүмкін, бұл жағдайда ол ақпаратты көре алмайды, бірақ келесі жүрісінде вагонды пайдалану үшін ақпаратты көріп күте алады. Сонымен қатар, әр ойыншы ойынды екі маркермен бастайды, біреуі кілт, екіншісі ордер. Орыннан шыққаннан кейін ойыншы басқа ойыншылардың кіруіне жол бермеу үшін ордерін пайдалана алады, олар өз кілт карталарын қолданып оны алып тастауы керек. Ойыншы бір уақытта әр картаның тек біреуін ғана ұстай алады, бірақ Шотландия Ярдына немесе Құлыпшыға (екі орында ақпарат бар) барып, жаңаларын алуға болады. 221Б, Шотландия Ярды және Құлыпшы зауытының есігі ордермен жабылуы мүмкін емес. Ордер басқа ойыншылардың пайдалы ақпараттар бар орындарға жетуіне кедергі келтіру үшін немесе басқа ойыншыларды осындай орын пайдалы екеніне сендіру үшін пайдасыз ақпараттар бар орындарға орналастырылуы мүмкін.

Тактикаға қосымша ескертулер

Көптеген жаңа ойыншылар 221B-ден бастап, тақта бойынша алға жылжиды. Тағы бір тактика – Паркке (221B-ге тікелей іргелес) өту, көрсетілген орынды оқып, содан кейін (Парк орналасқан жердің үлкендігіне байланысты) вагондар депосына өту. Деподағы көрсетілген орынды оқығаннан кейін, кемежайға (221B-ден ең алыс нүктеге) немесе кемежайға жақын жерге дейін вагонда барыңыз. Осылайша ойыншы тақтада "кері" бағытта жұмыс істейді (221B-ге қарай, одан алыс емес), сондықтан көптеген көрсетілген орындарды жинағаннан кейін 221B-ден сыртқа қарай жұмыс істеген ойыншыға қарағанда 221B-ге жақын болады (ал соңғысы тақтаның қарама-қарсы жағында болуы мүмкін, демек 221B-дегі "соңына" дейін ең ұзақ қашықтықта болады, егер шешімге жеткілікті көрсетілген орындар оқылса).

Кеңейту жиынтығы

2-ден 9-ға дейін нөмірленген қосымша істері бар 8 кеңейту жинағы жарияланды. Оларды жеке сатып алуға болады немесе барлық 180 істің толық жиынтығымен қатар тағы 20 іс қосылған жаңа Deluxe Edition нұсқасында алуға болады. Енді 20 жаңа істен тұратын тоғызыншы жинақ жарияланды.

Қабылдау

1990 жылдың қаңтар айындағы Games International журналының 12-ші санында Кевин Джеклин «жүйе әдетте жақсы жұмыс істейді, бірақ кейде белгілі бір ұсыныстардың орналасуы ренжулі болып көрінеді» деген пікір білдірді. Джеклин ойынның теңдігіне толық сенімді емес еді, «істердің сапасы әртүрлі» екенін атап өтті. Ол былай қорытындылады: «Малғайша қателер мен баспа қателігіне қарамастан, атмосфера жақсы және бір кеште бірнеше істі ойнауға болады». Black Gate журналында 221B Бейкер-стрит туралы ретроспективті шолуда Боб Бёрн «Жалпы алғанда, 221B – жақсы ойын. Менің ойымша, оның артықшылығы – қарапайымдылығында және ол балалармен ойнауға арналған Холмс тақырыбындағы жақсы ойын».