Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Псевдонауылдық диеталық қосымша
Pseudoscientific diet supplement
Акуланың кептірілген және ұнтақталған шеміршегінен, яғни акуланың қаңқасын құрайтын берік материалдан жасалған диеталық қосымша. Акула шеміршегі әртүрлі тауарлық атаулармен, мысалы Carticin, Cartilade немесе BeneFin сатылады және түрлі ауруларды, соның ішінде қатерлі ісікті емдеу немесе алдын алу үшін ашық немесе жасырын түрде ұсынылады. Акула шеміршегінің қатерлі ісік және басқа да ауруларды емдеуге немесе алдын алуға пайдалы екенін көрсететін ғылыми дәлелдер жоқ. Бақыланатын зерттеулер акула шеміршегі қосымшаларының ешқандай пайдасын көрсетпеді, ал акула шеміршегінде Альцгеймер ауруы мен амиотрофиялық бүйірлік склерозбен байланысты потенциалды түрде зиянды заттар бар. Дегенмен, акула шеміршегі қосымшалары әлі де акулалардың қатерлі ісікке шалдықпайды деген жалған ұғыммен сатылуда, бұл миф 1992 жылы жарық көрген «Акулалар қатерлі ісікке шалдықпайды» атты кітаптан кеңінен таралды. АҚШ-та Федералды сауда комиссиясы мұндай алаяқтық әрекеттерге қатысқандарға қарсы заңдық шаралар қолданды. Көптеген акула түрлерінде, соның ішінде метастаздық ісіктер де табылды. Акуланың алғашқы ісігі 1908 жылы тіркелген. Ғалымдар 1168 акула түрінің 18-інен 40 қатерсіз және қатерлі ісікті анықтады. Акула физиологиясы туралы зерттеулердің жетіспеушілігі, бұл мифтің көп жылдар бойы факт ретінде қабылдануына ықпал еткен болуы мүмкін. Гари Острандер және Гавайи университетінің әріптестері 2004 жылы жариялаған зерттеулерінде акулалардағы көптеген қатерлі ісіктер, соның ішінде акула шеміршегіндегі ісіктер де құжатталған. Акула шеміршегі қосымшаларын тұрақты түрде қолдану акула популяциясының айтарлықтай төмендеуімен байланысты, ал осы қосымшалардың танымалдылығы ғылыми бағалаудан гөрі жалған ғылым мен маркетингтің жеңісі ретінде сипатталды.
Shark cartilage is a dietary supplement made from the dried and powdered cartilage of a shark; that is, from the tough material that composes a shark's skeleton. Shark cartilage is marketed under a variety of brand names, including Carticin, Cartilade, or BeneFin, and is marketed explicitly or implicitly as a treatment or preventive for various illnesses, including cancer. There is no scientific evidence that shark cartilage is useful in treating or preventing cancer or other diseases. Controlled trials have shown no benefit to shark cartilage supplements, and shark cartilage contains potentially toxic compounds linked to Alzheimer's disease and amyotrophic lateral sclerosis. However, shark cartilage supplements are still marketed using the misconception that sharks do not get cancer, a myth that was as popularized by the 1992 book Sharks Don't Get Cancer. In the United States, the Federal Trade Commission has taken legal action against such fraudulent promoters. Tumors of many kinds, some metastatic, have been found in numerous species of sharks. The first shark tumor was recorded in 1908. Scientists have since discovered 40 benign and cancerous tumors in 18 of the 1,168 species of sharks. Scarcity of studies on shark physiology has perhaps allowed the myth to be accepted as fact for so many years. Numerous cancers in sharks, including tumors in shark cartilage, were documented by Gary Ostrander and his colleagues from the University of Hawaii in research published in 2004. The ongoing consumption of shark cartilage supplements has been linked to a significant decline in shark populations and the popularity of these supplements has been described as a triumph of pseudoscience and marketing over scientific evaluation.
Тиімділігі дәлелденбеген
Акуланың кілегейінен жасалған қосымшаларды өндірушілер, акуланың кілегейінен жасалған қосымшаларды қабылдағаннан кейін артрит симптомдары мен ауырсынынан құтылғандарын айтқан адамдардың жеке тәжірибелерін ұсынады. Оларға қарсылар акуланың кілегейінің түрлі қатерлі ісіктерге қатысты зерттеулерін келтіреді, олар қатерлі ісіктің алдын алу немесе емдеуде мардымсыз немесе тіпті нәтиже бермеген. Олардың арасында ең танымалсы – Мейо клиникасы жүргізген сүт безі қатерлі ісігіне қатысты сынақ. Онда «бұл акула кілегейінен жасалған өнімнің қатерлі ісігі асқан науқастарға тиімді екенін көрсету мүмкін болмады» делінген. Тағы бір клиникалық сынақтың нәтижелері Америкалық клиникалық онкология қоғамының 43-ші жылдық мәжілісінде таныстырылды. Ұлттық қатерлі ісік институтының қаржылық қолдауымен жүргізілген зерттеуде «зерттеушілер акула кілегейін қабылдаған және плацебо қабылдаған науқастар арасында өмір сүру көрсеткіштерінде ешқандай статистикалық айырмашылық таба алмады». Ғылыми дәлелдер акула кілегейінің тиімділігін, сондай-ақ оның құрамындағы тиімді компоненттердің қатерлі ісік жасушаларын жою қабілетін растамайды. Акула кілегейін жеу арқылы қатерлі ісікті емдеуге болатынына адамдардың сенуі – жалған ғылымның қаншалықты қауіпті екенін көрсетеді.
Manufacturers of shark cartilage supplements provide anecdotal testimonials from those who claim to have experienced relief from arthritis symptoms and pain, as a result of taking shark cartilage supplements. Opponents cite existing studies of shark cartilage on a variety of cancers that produced negligible to non existent results in the prevention or treatment of cancer. Most notable among these was a breast cancer trial conducted by the Mayo Clinic that stated that the trial "was unable to demonstrate any suggestion of efficacy for this shark cartilage product in patients with advanced cancer." The results of another clinical trial were presented at the 43rd annual meeting of the American Society of Clinical Oncology. In that study, sponsored by the National Cancer Institute, "researchers did not find a statistical difference in survival" between patients receiving shark cartilage and those taking a placebo. Scientific evidence does not support the efficacy of shark cartilage nor the ability of effective components to remove cancer cells. The fact that people believe eating shark cartilage can cure cancer shows the serious potential impacts of pseudoscience.
Құқықтық іс-қимыл
2004 жылдың жазында BeneFin өндірушісі Lane Labs компаниясына BeneFin-ді қатерлі ісікті емдеу немесе жазып жіберу құралы ретінде насихаттау тоқтатылды, себебі олар өнім туралы жасаған мәлімдемелерін зерттемеген, тіпті оның болуы мүмкін жағымсыз әсерлері туралы да хабарламаған. Осылайша, FDA Lane Labs компаниясына "1999 жылдың қыркүйегінен бүгінгі күнге дейін барлық клиенттеріне өтемақы төлеуді" бұйырды.
In the summer of 2004, Lane Labs, the manufacturers of BeneFin, was ordered to cease the promotion of BeneFin as a treatment or cure for cancer, as they had not conducted any research as to their claims for the product, much less reported any potential side effects. Thus, the FDA ordered Lane Labs to "pay restitution to all of its customers from September of 1999 to the present."