Ұлыбританиядағы әйелдерге сайлау құқығын беруге жасалған әрекеттер
Conciliation Bills
Ұлыбританиядағы әйелдерге сайлау құқығын беруге бағытталған 1910-1912 жж.ғы талқылау заңдары. Мүліктік жағдайы жақсы әйелдерге дауыс беру құқығын ұсынуға тырысқан, бірақ сәтсіз аяқталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бітімгершілік заң жобалары – Ұлыбритания мен Ирландия Біріккен Корольдігінде әйелдердің дауыс беру құқығын миллионнан астам бай, мүлік иесі әйелдерге таратуды көздеген ұсынылған заңдар еді. 1910 жылғы қаңтардағы сайлаудан кейін, 36 парламент мүшесінен тұратын және лорд Литон төрағалық еткен көппартиялық келісім партиясы жаңа Парламенттік сайлау құқығы (әйелдер) заң жобасын ұсынды. Үш келісім заң жобасы 1910, 1911 және 1912 жылдары Қауымдар палатасына енгізілді, бірақ барлығы қабылданбады. Х.Х. Асквиттің либералдық үкіметі бұл бастаманы қолдағанмен, консерватор және либералдық бірқатар депутаттар партияларының жалпы сайлаудағы табысына нұқсан келтіруі мүмкін деген опасымен қарсылық танытты. Кейбір сайлау құқығын қолдаушы топтар заң жобаларын қабылдамады, себебі олар тек мүліктік жағдайы жақсы әйелдерге дауыс беру құқығын берді; ал кейбір парламент депутаттары әйелдерге ешқандай дауыс беру құқығын беруге қарсы болды. Либералдар да заң жобасына қарсы шықты, өйткені бұл заңға сәйкес дауыс беретін әйелдердің либералдарға қарағанда консерваторларға көбірек дауыс беретініне сенді.
Conciliation bills were proposed legislation which would extend the right of women to vote in the United Kingdom of Great Britain and Ireland to just over a million wealthy, property owning women. After the January 1910 election, an all party Conciliation party, consisting of 36 members of parliament and chaired by Lord Lytton, proposed the new Parliamentary Franchise (Women) Bill. Three Conciliation bills were put before the House of Commons, one each year in 1910, 1911 and in 1912, but all failed. While the Liberal government of H. H. Asquith supported this, a number of backbenchers, both Conservative and Liberal, did not, fearing that it would damage their parties’ success in general elections. Some pro suffrage groups rejected the Bills because they only gave the vote to propertied women; some Members of Parliament rejected them because they did not want any women to have the right to vote. Liberals also opposed the Bill because they believed that the women whom the bill would enfranchise were more likely to vote Conservative than Liberal.
1910 жылғы бітімгершілік заң жобасы
Премьер-министр Асквит Кабинеттің қысымынан кейін заң жобасын талқылау үшін парламент уақытын бөлуге келісті. Заң жобасы бірінші оқылымда қабылданды. 12 шілдеде ол екінші оқылымда 320 дауыспен қолдалып, 175 дауыспен қарсылық білдірілді. Бірақ Асквит 1910 жылдың 18 қарашасында жалпы сайлау жариялады, соның салдарынан парламенттік процедура тоқтатылды. Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы мұны жаулық деп есептеді, ал олардың наразылық шеруі Қара жұма (1910) деп белгілі болды.
Prime Minister Asquith agreed to give the bill parliamentary time after pressure from the Cabinet. The Bill passed its first reading. It passed a second reading with 320 for the notion and 175 against on 12 July. However Asquith called a general election on the 18th November 1910, meaning further parliamentary process could not take place. The Women's Social and Political Union saw this as a betrayal, and their protest march became known as Black Friday (1910).
1911 жылғы бітімгершілік заң жобасы
Екінші келісім жобасы 1911 жылғы 5 мамырда талқыланып, 255-88 дауыспен жеке мүшелер ұсынған заң жобасы ретінде қабылданды. Заң жобасын қарастыруға бір апта мемлекеттік уақыт бөлінуі тиіс еді. Алайда, қараша айында Асквит еркектерге сайлау құқығын беру туралы заң жобасын қолдайтынын және суфражистер кейбір әйелдерге дауыс беруге рұқсат беретін түзетулер енгізе алатынын хабарлады. 1911 жылғы 21 қарашада Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы Уайтхолл және Флит көшелерінде "ресми терезелерді сындыру" акциясын өткізді; шабуылға Daily Mail және Daily News газеттерінің кеңселері, сондай-ақ жетекші либерал саясаткерлердің ресми тұрғындары мен үйлері іліккен. Осыдан кейін заң жобасы тоқтатылды.
The Second Conciliation Bill was debated on 5 May 1911 and won a majority of 255 to 88 as a Private Members Bill. The bill was promised a week of government time. However, in November Asquith announced that he was in favour of a manhood suffrage bill and that suffragists could suggest and propose an amendment that would allow some women to vote. On 21 November 1911, the Women's Social and Political Union carried out an "official window smash" along Whitehall and Fleet Street; its targets included the offices of the Daily Mail and the Daily News and the official residences or homes of leading Liberal politicians. The bill was consequently dropped.
1912 жылғы бітімгершілік заң жобасы
Парламенттік франшиза (әйелдер) туралы заң жобасы 1912 жылдың 19 ақпанында тағы да енгізіліп, 22 наурызда екінші оқылымға қойылды, бірақ пікірсайыс кейін 29 наурызға шегерілді. Дегенмен, бұл жолы заң жобасы 208 дауысқа қарсы 222 дауыспен жеңіліске ұшырады. Жеңіліске себеп – Ирландия парламенттік партиясы әйелдерге дауыс беру туралы пікірсайыстың Ирландияның дербестігіне кедерес келтіру үшін пайдаланылатынына сенгендігі болды. Алайда Әйелдер әлеуметтік және саяси одағы Асквитті кінәлады, себебі заң жобасына қарсы дауыс берген үкіметтің сегіз мүшесі, егер кері дауыс бергенде, нәтиже өзгертілген болар еді. 1912 жылы жалпы еркек сайлау құқығын қамтамасыз ететін франшиза туралы заң жобасы ұсынылды, бірақ ол күшті сынға ұшырады және ілгерілемеді.
The Parliamentary Franchise (Women) Bill was again introduced on 19 February 1912 and set down for Second Reading on 22 March, although the debate was later delayed to 29 March. However this time the Bill was defeated by 208 to 222. The reason for the defeat was that the Irish Parliamentary Party believed that a debate over votes for women would be used to prevent Irish home rule. However the Women's Social and Political Union blamed Asquith, as the eight members of the Government who had voted against the Bill would have overturned the result had they voted the other way. The Franchise Bill, for universal manhood suffrage, was introduced in 1912 but was strongly criticised, and made no progress.