Кіріспе

Американдық суретші Армин Карл Хансен (1886–1957) – американдық белгілі суретші, ашық ауада салу (пленэр) мектебінің өкілі және Сан-Франциско қаласында туған, ең көп танымал теңіз суреттерімен көзге түскен. Оның әкесі Герман Вендельборг Хансен де Америка батысының танымал суретшісі болған. Армин Хансен Калифорния дизайн мектебінде (қазіргі Сан-Франциско өнер институты) және Еуропада оқыды. Ол Калифорнияның солтүстік жағалауындағы адамдар мен теңізді бейнелейтін суреттері арқылы халықаралық деңгейде танылды. 1926 жылы Ұлттық дизайн академиясының мүшесі, ал 1948 жылы академик болып сайланды.

Алғашқы жылдар

Ол 1886 жылы 23 қазанда Сан-Францискода (Калифорния) дүниеге келді және 1891 жылы отбасымен бірге жақын орналасқан Аламида қаласына көшіп барды. Бұл жерде әкесі жас Арминге сурет салу және акварельмен жұмыс істеудің алғашқы сабақтарын берді. Марк Хопкинс институтында ол 1901 жылдан бастап, 1905 жылдың көктемінде күрт кеткенге дейін, бірнеше ұстаздан оқыды, олардың ішінде өте беделді өнер және қолөнер дизайнері Фредерик Мейер және тоналист суретші Артур Франк Мэтьюс болды. Сан-Франциско округінің прокуроры Хансенді жас суретші Альберт Деромға ауыр және қанағаттандырылмайтын дене жарақатын келтіргені үшін қудалауға екі рет әрекеттенді, бірақ бәрі сәтсіз аяқталды. Бұл оқиғалар 1906 жылғы сәуірде болған Сан-Францискодағы жер сілкінісі мен өртпен бірге Хансенді Аламидадағы үйін тастап, Еуропаға оқуға баруға ықпал етті. Германияға көшіп келген ол Германияның Штутгарт қаласындағы Мемлекеттік Көркемсурет академиясында Карлос Гретедің шәкірті болды және Мюнхендегі Көркемсурет академиясында қысқа мерзім оқыды. Әлемді теңізшінің көзімен көруді қалап, 1908-1912 жылдары бірнеше сауда кемелерінде, соның ішінде норвегиялық бумен жүретін траулерде декітші болып жұмыс істеді. Шетелде өткен алты жылы ішінде Берлин, Лондон, Париж, Амстердам және Брюггедегі өнер орталықтарына жиі сапарлар жасауы, оған модернистік өнердің көптеген принциплерін қабылдауға мүмкіндік берді. Ол Бельгияның Ниупорт қаласындағы суретшілер колониясында көп уақыт өткізді.

Солтүстік Калифорниядағы өмір

Хансен 1912 жылдың күзінде Сан-Францискоға келді, ал келесі көктем мен жазда ол өзінің еуропалық картиналарын үш ең беделді галереяда: Хелгесен, Рабджон және Морком, сондай-ақ Шуслер бауырлары галереяларында сәтті көрмелер өткізді. Өмірі бойы оның суреттері мен гравюралары Калифорнияда және жалпы елде жүзден астам көрмеге қойылды. 1920 жылдардың басында Хансен Стивенсон үйіне жақын жерде тұрды және ол жиі басқа суретшілерді, оның ішінде «Алтылық қоғамының» мүшелерін де қабылдады. Осы кезде Хансен Калифорнияның ең танымал суретшілерінің бірі ғана емес, сонымен қатар сол дәуірдегі ең көрнекті педагог болды. Оның Монтерейдегі ерте кезеңінің көрнекті туындысы – «Теңіз адамы» суреті, ол оның туындыларының нысандарымен байланысын көрсетеді. 1920 жылы ол Клейтон Самнер Прайс пен Август Франсуа Гейге ашық ауада сабақтар берді. Е. Чарлтон Фортуна да Хансентен білім алды. Хансеннің Монтерей және Кармельдегі авангардтық және консервативті суретшілер арасында достары болғаны да ерекшелік еді. Осы кезеңнің маңызды туындысы – Монтерей өнер мұражайының тұрақты коллекциясында сақталатын «Лосось траулерлері» (1923) суреті. 1930 жылдары Хансеннің суреттеріне жаңа қарқын мен жарықтың айқын қолданылуы тән. Осы дәуірдегі шедеврлерінің бірі – шамамен 1933 жылы жасалған «Сардина баржасы» суреті, ол Монтерей өнер мұражайының тұрақты коллекциясында сақталған. Оның туындылары 1932 жылғы жазғы Олимпиададағы сурет сайысының аясында өткен көрмеге де қосылды. Кейін Монтерейде Хансен суретшілер тобын басқарып, Балықшылар кемежайын жою жоспарына қарсылық көрсетті. Бұл кемежай олардың өнері үшін маңызды тақырып болды, сонымен қатар Хансен балықшының қарапайым өмірімен өте жақын болды. Бұл суретшілер Монтерейдің Питерс Гейт ауданында тұратын богемиялық топ деп есептелді, бірақ олар үлкен бизнес мүдделеріне қарсы тұрып, жеңіске жетті.

Өлімнен кейінгі марапаттар

1997 жылы Хансенді, сондай-ақ Э. Чарлтон Фортуна, Уильям Фредерик Ритшель, Ксавьер Мартинес және тағы да басқаларын құрметтеу мақсатында "Суреттерде сақталған уақыт: Монтерей мұрасы" атты фильм жасалды. Актер Джек Леммонның дауысымен айтылған бұл фильм 1997 жылы беделді CINE ұйымының деректі фильмдерінен берілетін "Алтын бүркіт" сыйлығына ие болды.