Қытайдың бұрынғы Цинь әулетінің принці Фу Шэннің тағдыры

Кіріспе

Фу Шенг (; 335–357), бастапқыда Пу Шенг (蒲生) аталған, сыпайылық аты Чаншенг (長生), сондай-ақ қайтыс болғаннан кейін Юэ патшасы Ли (越厲王) деп те белгілі болды, Қытайдың Ди басқарған Бұрынғы Цинь әулетінің екінші императоры еді. Ол Бұрынғы Циньнің негізін қалаушы император Фу Цзяньнің (Циньмин императоры) ұлы болды және зорлық-зомбылыққа, еріксіздікке және қатыгездікке бой алған билеуші еді. Екі жыл ғана билік еткеннен кейін, туысы Фу Цзянь (Сюаньчжао императоры) жасаған төңкеріс салдарынан тақтан түсіріліп, өлім жазасына кесілді. Сондықтан, Бұрынғы Цинь билігінің қалған кезеңінде император ретінде мойындалмады.

Билік құрғанға дейін

Пу Шенг 335 жылы Пу Цзяньның үшінші ұлы ретінде, оның әйелі, кейіннен император Цианнан дүниеге келді. Ол кезде Пу Цзянь және оның әкесі Пу Хун (蒲洪) Кейінгі Чжаоның генералдары еді. Пу Шенг бір көзімен соқыр болып туған (бірақ кейбір деректерде ол бүркіттің жұмыртқасын алуға тырысқанда бүркіттен көзін жоғалтқан деседі). Бір күні атасы Пу Хун: «Мен сенің, соқыр балам, бір көзіңнен ғана жас шығаратынын естідім, рас па?» деп келекеледі. Пу Шенг ашуланып, соқыр көзін қарып, «Осы – көзден жас ағып жатқан екінші көз!» деп айғайлады. Пу Хун оның реакциясына таңырқап, оны қамшымен ұрып, «Сен құл болуға лайықсың!» деді. Пу Шенг: «Жарайды, мен Ши Ле сияқты боламын [Кейінгі Чжаоның негізін қалаушы құл]», - деп жауап берді. Пу Хун оның мінез-құлқынан алаңдап, тәртіпсіздігі де байқалды, сондықтан Пу Цзяньге ұлын өлтіруді қарастыру керектігін айтты, әйтпесе ол отбасын жояды. Пу Цзянь бұл туралы ойланып, бірақ ағасы Пу Сюн (蒲雄): «Біз бұл балаға өсіп, жетілу үшін уақыт беруіміз керек», - деп көндірді. Пу Шенг өскен сайын, күш-қуатымен және жаугершілігімен танылды, өйткені ол жабайы аңдармен күресуге қабілетті, сондай-ақ атқа мінуде және қару-жарақ қолдануда шебер еді. 351 жылы әкесі (сол кезде әулет атын Пудан Фуға өзгерткен) Бұрынғы Цинь мемлекетін құрғаннан кейін, ол Хуайнань патшасы болып тағайындалды. 354 жылы Цзинь генералы Хуан Вэнь Бұрынғы Циньге қарсы үлкен шабуыл жасап, оны жоя жаздады. Фу Шенг Фу Цзяньның Хуанға қарсы әскерді басқаруға тағайындаған генералдарының бірі болды. Фу Шенг жеке соғыста табысқа жетті, ондаған Цзинь офицерлерін мен сарбаздарын жеке өзі өлтіріп, көптеген жау туларын қиып тастады, бірақ қолбасшы генерал ретінде ерекше көзге түспеді. Ақырында Хуан азық-түлік қоры таусылғандықтан кері шегінуге мәжбүр болды, бірақ Фу Шенгтің үлкен ағасы, тәж мұрагері Фу Чан (苻萇) жорық кезінде жебеден жарақат алып, 354 жылдың қысында қайтыс болды. Бастапқыда анасы, император Циан, кіші ұлы Фу Люді (苻柳) Цзинь патшасы, тәж мұрагері еткісі келді, бірақ Фу Цзянь «үш ешкінің бес көзі болады» деген болжамды оқып, бұл болжам Фу Шенгтің одан кейін билікке ие болуын білдіреді (өйткені оның бір көзі соқыр еді), сондықтан Фу Шенгті тәж мұрагері етіп тағайындады. 355 жылы Пинчан патшасы Фу Циннің (苻菁) төңкеріс жасау әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін, Фу Шенг әкесі қайтыс болғаннан кейін таққа отырды. Ол анасы, император Цианды император шешен ретінде құрметтеді және әйелін, Лян патшайымын император етіп тағайындады.

Pu Sheng was born to Pu Jiàn in 335, as his third son, by his wife, the later Empress Qiang. At that time, both Pu Jiàn and his father Pu Hong (蒲洪) were generals for Later Zhao. Pu Sheng was born blind in one eye (though some accounts said that he lost his eye to an eagle while trying to get eagles' eggs). Once, his grandfather Pu Hong teased him, "I heard that you, my blind boy, only shed tears from one eye; is that true?" Pu Sheng, in anger, stabbed his blind eye and exclaimed, "This is the other eye shedding tears!" Pu Hong, shocked at his reaction, whipped him and told him, "You are only deserving to be a slave!" Pu Sheng responded, "That is fine; I'll just be like Shi Le [a slave who became founding emperor of Later Zhao]." Pu Hong became concerned at his behavior, which was also manifested by lack of discipline, and told Pu Jiàn that he should consider killing his son, lest his family be destroyed by him. Pu Jiàn considered it, but was dissuaded from it by his brother Pu Xiong (蒲雄) who told him that, "We should give this boy some time to grow and be mature." As Pu Sheng matured, he became known for his strength and ferocity in battle, as he was strong enough to battle wild beasts, and was skillful in horsemanship and use of weapons. After his father (who had by then changed the family name from Pu to Fu) established Former Qin in 351, he was created the Prince of Huainan. In 354, when Jin's general Huan Wen launched a major attack against Former Qin, nearly destroying it, Fu Sheng was one of the generals whom Fu Jiàn commissioned to lead the army against Huan. Fu Sheng was personally successful in battles, single handedly slaying tens of Jin's officers and soldiers and cutting down many enemy flags, but was not particularly successful as a commanding general. Eventually, Huan was forced to withdraw when his food supplies ran out, but Fu Sheng's older brother Fu Chang (苻萇) the Crown Prince, suffered an arrow wound during the campaign, and died in winter 354. Initially, his mother Empress Qiang wanted to create his younger brother, Fu Liu (苻柳) the Prince of Jin, crown prince, but Fu Jiàn, reading a prophecy that contained the phrase "three goats shall have five eyes," believed that the prophecy indicated that Fu Sheng should succeed him (because one of his eyes was blind), and therefore created Fu Sheng crown prince. After a failed coup by his cousin Fu Qing (苻菁) the Prince of Pingchang to take over in 355, Fu Sheng succeeded to the throne when his father died thereafter. He honored his mother Empress Qiang as empress dowager, and created his wife Princess Liang empress.