Кіріспе

Батыс мәдениетінде "бумеранг ұрпағы" дегені – 21-ші ғасырда орта мектепті және жоғары оқу орнын бітірген жас адамдарды білдіреді. Олар бұрын өздері жеке тұрғаннан кейін ата-аналарымен бірге тұруды таңдаған жандардың санына байланысты осылай аталды – яғни, өздерінен бұрынғы өмір салтына "қайта оралып", ата-аналарының үйіне келгендіктен. Мұндай жағдайлардың түрлері көп: ересек болуге дейінгі кезеңдегі жоғары тәуелділікті көрсететін жағдайлардан бастап, толық тәуелсіз, бөлек тұратын үй шаруашылықтарына дейін. Бұл термин осы жас топтың барлық мүшелерін емес, тек үйіне оралғандарын ғана білдіреді. Үйден кету әдеттері әлеуметтік-экономикалық жағдайға байланысты өзгеше болғандықтан, бұл термин көбінесе орта таптың өкілдеріне қатысты қолданылады.

Кіріспе

Ата-аналардың "бос ұя" болуын күтуі, АҚШ-та және басқа да өнеркәсіптік мәдениеттерде дәстүрлі болған, 1990 және 2000 жылдары "толған ұя" немесе "қаптап кеткен ұя" шындығына ұшырады. Осы термин 2004 жылы Кэтлин Шапутистің "Толған ұя синдромы: ересек балалардың қайта оралуынан аман қалу" кітабында кеңінен танымал болды, ол бұл үрдіске сын көзбен қарады. Батыс Онтарио университетінің профессоры Родерик Божо үйден кешірек кету құбылысын жан-жақты талқылайды. Ол Канадада 1981 жылы 20-29 жас аралығындағы азаматтардың 27,5% ата-аналарымен бірге тұрғанын көрсететін халық санағының статистикасын келтіреді; 2001 жылы бұл көрсеткіш 41%-ға өсті. АҚШ-та 20 мен 34 жас аралығындағы ересектердің ата-аналарымен бірге тұру үлесі 1960 жылы 9% болса, 2000 жылы шамамен 17%-ға жетті. Дегенмен, АҚШ халық санағының мәліметтері 1981 жылдан бері ересек балалардың ата-аналарымен бірге тұру деңгейі тұрақты екенін көрсетеді. АҚШ халық санағы бюросы 2005 (14%) мен 2011 (19%) жылдары аралығында 24-34 жас аралығындағы жас ерлердің ата-аналарымен бірге тұру көрсеткіші 5 пайыздық тармаққа өскенін хабарлады. Осы кезеңде ата-аналарымен бірге тұратын жас әйелдердің саны 2005 жылғы 8%-дан 2011 жылы 10%-ға дейін артты. Бұл буынның ересек болуы 2000 жылы қор нарығының күйреуінен басталган экономикалық төмендеумен бірге келді. Бұл 2004 жылға дейін жұмыссыздықтың өсуіне әкелді, дәл сол кезде бұл буын орта мектепті немесе колледжді бітіргеннен кейін еңбек нарығына қадам басқан еді. Сонымен қатар, жаһанданудың салдарынан аутсорсинг сияқты құбылыстар көптеген жұмыс орындарын жойды, соңғы жиырма жылда жалақы төмендеді және жоғары білім алу жұмыс орнының тұрақтылығын қамтамасыз етпейді. 2007-2008 жылдардағы әлемдік қаржы дағдарысының әсерінен көптеген жастар жұмыстан босатылды немесе өздерінің күнкөрісін қамтамасыз ете алмады. Үйге қайта оралу оларға нарықтық бағамен жалға төлеу (немесе жалға төлеуден босау) жүктемесінсіз, ақысыз тағылымдамадан өтуге және білімін жетілдіруге мүмкіндік береді. Ажырасу көрсеткішінің жоғарылауы және некеге тұрудың кешігуі де жас адамдардың ата-аналарымен бірге қайта тұруына себеп болатын факторлардың қатарында. Бұл буын бұрынғы буындардан өзгешелігі, олардың көпшілігі әлеуметтік және кәсіби өмірін сақтай отырып, бірнеше жыл ата-аналарымен бірге тұруды жоспарлайды. "Бомеранг буынының" көпшілігі үшін үйден кету маңызды мақсат болып табылады, бірақ қаржылық қиындықтар (және ата-аналарының үйіндегі қаржылық тұрақтылықтың ыңғайлылығы) осы мақсатқа жетуді жиі кешіктіреді.

Тенденция

Бумеранг / үйден кешігіп шығу құбылысы көптеген зерттеулер мен талқылауларға себеп болды, оның ішінде беделді университеттердегі академиялық зерттеулер, Кристина Ньюберридің "Үйде тұратын ересек балалармен қатар өмір сүру жөніндегі нұсқаулық" сияқты толыққанды кітаптар, ұлттық газеттердегі мақалалар, "Бумеранг ұрпағы" сияқты деректі фильмдер және Мэтью Макконаги жұлдыздықтағы "Іске қосылмаған" (2006) сияқты көрнекті фильмдер.

Қолдау

Экономикалық тұрақсыздық осы құбылыстың басты себебі болып табылады, бұл туралы Кимберли Палмердің 2007 жылғы U.S. News & World Report мақаласында "Жаңа ата-ананың қапаны: көбірек бумерлер ересек балаларына қаржылық көмек көрсетеді" деп айтылған. Әсіресе, "бумеранг" термині Бумеранг ұрпағының X және Y буындарына қатысты қолданылады, олар Ұлы дағдарысқа жауап ретінде бұрынғы, қарапайым өмір салтына оралған немесе ата-аналары мен жақындарымен қайтадан бірге тұруға мәжбүр болған. Егер жас адам мен оның ата-анасы осы жағдайға келіссе, бұл жас адамға үлкен қаржылық жеңілдік береді. Мұндай бірге тұру, әсіресе жақсы жағдайда емес отбасылардан шыққан жастар үшін, бағалы сақтандыру нысаны болуы мүмкін. Бұл ата-аналарға да азды-көпті кіріс әкелуі мүмкін, бірақ көптеген мәдениеттерде бумеранг өзінің барлық немесе басым бөлігін дискрециялық шығыстарға жұмсайды. Ұрпақтар арасындағы бірге тұру қазіргі индустриалды Батыс қоғамдары үшін жаңа құбылыс болғандықтан, ол қиынға соғуы мүмкін, бірақ оған тырысқандар осыдан пайда көре алады. Бұл жағдай барлық қатысушыларды балалары ересек болған кезде болмаған тәрізді қарым-қатынас жасауға және келіссөздер жүргізуге мәжбүр етеді. Ең жақсы жағдайда, бұл ата-ана мен бала арасындағы салауатты қарым-қатынасқа әкеледі. Бұл ата-аналарға қартайғанда да пайдалы болуы мүмкін. Азия және Латын Америкасы мәдениеттері сияқты, ересек балалары ата-аналарымен бірге тұратын қоғамдарда, балалар көбінесе қартайған ата-аналарына күтім жасайды, жауапкершілікті үшінші тарапқа, мысалы, зейнеткерлер үйіне жүктемейді. Рецессияның Бумеранг ұрпағы да, Baby Boomer ұрпағы да сезінді, тіпті соңғысы балаларына қарағанда көбірек қиындыққа тап болды, өйткені көптеген адамдар зейнеткерлікке жинаған маңызды инвестицияларын және ақшаларын жоғалтты. Осы жағдайда, ата-аналар мен олардың ересек балаларының бірге тұруы қаржылық жағдайды жеңілдетуге екі жаққа да көмектеседі. Бумерангтер жалға төлемейтін болса да, олар жиі азық-түлік немесе коммуналдық төлемдер сияқты басқа да қаржылық міндеттемелерді өз мойнына алады. 2014 жылы 20 және 30 жастағы ересектердің 20% ата-аналарымен бірге тұрды, бұл бұрынғы буынға қарағанда екі есе көп. Ата-ананың қолдауына қажеттіліктің көптеген себептері бар, бірақ ең маңыздысы студенттік несие борыштары болып саналады. 25 жастағы колледж бітірушілердің 45% 20 000 доллар немесе одан да көп қарызға батып отыр. Кейбір отбасылар үшін 2000 жылдардың ортасындағы экономикалық тұрақсыздық жоғары білімге бөлінетін қаражаттың азаюына әкелді, нәтижесінде ата-аналардың қаржылық үлесі төмендеді және білім беру шығындарын жабу үшін көбірек несие алу қажет болды. Студенттік несиелер көбінесе студенттің атынан алынса да, кейбір ата-аналар несие алғаннан кейін үлкен қарызға кезігіп, енді олардың ересек балаларынан қаржылық көмек күтуде.