Кіріспе

NZR RM класты Clayton булы рельс машинасы – Жаңа Зеландия темір жолдары (NZR) ұлттық теміржол желісінде пайдаланған бірегей рельс машинасы және Жаңа Зеландияда жұмыс істеген жалғыз екі булы рельс машинасының бірі. Екіншісі – 1925 жылғы RM класты Sentinel Cammell.

Өмірбаян

ХХ ғасырдың басында NZR тиімсіз өңірлік локомотивтермен тасылатын экспресс пойыздарды алмастыру және тағы да жүкті, тағы да жолаушыларды тасымалдайтын баяу аралас пойыздармен қызмет көрсетілетін ауылдық тармақтарда тиімді жолаушылар тасымалын ұйымдастыру мақсатында рельстік вагондармен тәжірибе жүргізе бастады. Мұндай аралас пойыздар жүкті үнемі тиеп-түсіруге мәжбүр болғандықтан, жолаушылар пойыздарына қарағанда ұзақ тоқтаулар жасады.

Құрылыс

1926 жылы Англияның Линкольн қаласындағы Clayton Carriage and Wagon компаниясы салып, NZR Petone шеберханаларында құрастырылған теміржол вагоны 52 адамға дейін отырғыза алатын. Оның бу қазандығы 275 фунт/квадрат дюйм қысым тудыратын. Оны екі бағытта да жүргізуге болады, бір-екі жүк вагонын тарта алатын, ал кең және жарық дизайны жолаушыларға ұнаған. Бірақ оны экипаж бен механиктер ұнатпады. Ақы төленетін жұмысты бастамас бұрын, ауыр оттық пен үлкен қазандық орнатылуы тиіс болды, сондай-ақ оның нашар сенімділігі үнемі жөндеуді талап етті. Осы мәселелерге байланысты осы теміржол вагонынан басқа үлгілер жасалмады.

Қызметте

Құрастыру және жақсарту жұмыстары аяқталғаннан кейін, вагон Оңтүстік аралға ауыстырылып, Куроу тармағындағы жолаушылар қызметін қабылдады, Куроудан Оамаруға және кері күніне алты рет қатынайтын. Бұрынғыда, бұл бағыттың жолаушылар тасымалын аралас пойыздар жүзеге асырған, олар жолаушылар мен жүктерді бірге тасығандықтан, жүк тиеу және түсіру үшін үнемі ұзақ тоқтайтын. Булы вагон жолаушылар үшін үлкен жақсарту болды, өйткені оның сапар кестесі бір сағатқа жылдамдап, бар болғаны 1 сағат 45 минутты құрады. Түзу, тегіс учаскеде ол жылдамдығын сақтай алатын, бірақ тік көтерілімдерге немесе өткір бұрылыстарға тап болғанда жылдамдығы төмендеді. Оның жұмысының бір ерекшелігі – фермерлердің итттері сапар бойы қожайындарының аяқтарына жатудың орнына, арнайы иттерге арналған қораптарда тасымалдануы тиіс еді; бұл саясат ауылдық тармақ желісінде жұмыс істегендіктен, ынтамен қабылданбады.

Қайтарып алу

1928 жылғы 10 қарашада, тұрақты локомотивпен жүретін жолаушылар поезді бұл вагонды алмастырды, бірақ бұл оның қызметінің соңы болған жоқ. Ол Отаго және Саутленд аймақтарында бірнеше жыл бойы түрлі мақсатта пайдаланылды. 1929 жылы ол Блафф тармағында Инверкаргилл мен Блафф арасында қала маңындағы қатынастарды жүзеге асырды. 1930 жылдан бастап ол тек үзіліс-үзіліспен қолданылды, ал қызмет еткен он бір жылдан кейін 1937 жылы пайдаланудан алынып, Инверкаргилл депосында бөлшектелді. 1930 жылдарға қарай рельстік вагон технологиясы дамыды. Вулкан вагондары (ішінде әжетханасы бар) Клейтон қызметтен шыққаннан кейін көп ұзамай тапсырыс берілді. Жаңа Зеландияның көптеген тарамдарының қиын жолдарына жарамсыз, ескі, сенімділігі төмен бумен жұмыс істейтін вагонға қажеттілік не экономикалық себеп болған жоқ. Ол сақталмады. Оның құм сандығы AB 810 локомотивінің артқы құм шығыршығы ретінде пайдаланылды.