Кіріспе

Исода Корюсай (礒田湖龍斎, 1735–1790) – 1769 жылдан 1790 жылға дейін белсенді болған жапон суретшісі, укиё-э гравюраларының суретшісі және кескінші.

Өмір және мансап

Корюсай 1735 жылы дүниеге келді және Цучия кланының қызметінде самурай болып жұмыс істеді. Клан басшысы қайтыс болғаннан кейін ол қызметтен босатылған ронинге айналып, Едоға (қазіргі Токио) көшті, онда Ягенбори ауданындағы Рёгоку көпіріне жақын қоныстанды. 1769 жылы ол Харухиро атты суретші ретінде жұмыс істеді, бастапқыда самурайларға арналған суреттер жасады. Укиё-э баспа шебері Харунобу 1770 жылы қайтыс болды, сол кезде Корюсай ойын-сауық аудандарының өмірін бейнелейтін суреттер жасауды бастады. Корюсай көптеген жеке және сериялық баспалардың авторы болды, олардың көпшілігі 1769-1881 жылдар аралығында жарық көрді. 1782 жылы Корюсай императорлық сарайдан буддалық «хоккё» («Заң көпірі») құрметті атағын алды және одан кейін бұл атақты қолтаңбасының бір бөлігі ретінде пайдаланды. Осыдан кейін ол сурет салуды азайтты, бірақ 1790 жылы қайтыс болғанға дейін баспалар жасауды жалғастырды.

Жұмыс

Корюсайдың белгілі дизайндарының саны 2500-ге жетеді, яғни аптасына орташа есеппен төрттен шығаратын. Өнер тарихшысы Аллен Хоклидің сөзінше, "Корюсай XVIII ғасырдағы ең өнімді суретші болған болуы мүмкін". "Мода үшін модельдер: Жаңа дизайндар жас жапырақтар сияқты" (Хинагата вакана но хацумойо, 1776–81) сериясы 140 баспадан тұрады, бұл ukiyo-e жанрындағы әдемі суреттердің ең ұзақ сериясы болып табылады. Ол кем дегенде 350 хашира-э бағаналы баспа, көптеген качо-э құс және гүл баспалары, көптеген шунга эротикалық баспалары және тағы да басқаларын жасаған. Оның 90 никухицу-га суреті белгілі, бұл оны сол дәуірдегі ең өнімді суретшілердің біріне айналдырады.

Мұра

Корюсайдың өнімділігі мен танымалдығына қарамастан, оның туындылары ғылыми зерттеулерге аз тартылды. Батыста 19 ғасырда жазылған алғашқы укиё-э тарихтарында кейбір суретшілер үлгі ретінде көрсетілді; Корюсайдың жұмысы 1770 жылы қайтыс болған Харунобуға тым көп қарызды және 1880 жылдары өркендеген Киёнагадан нашар деп есептелді. Мысалы, Вольдемар фон Сейдлицтің 1897 жылғы «Жапондық түрлі түсті гравюралар тарихы» – бұл алғашқы укиё-э тарихтарының ең танымал туындысы, ол Корюсайды 1770 жылдары Харунобудың ізбасары және Киёнаганың бәсекелесі ретінде бейнелейді, ал онжылдықтың соңында орташа деңгейге түсіп, өзінің бәсекелесін еліктеуге тырысты. Көбінесе қызығушылық Корюсайдың өміріне – укиё-энің пролетарлық әлемінде сарайлық құрметке ие болған самурайға – ауды. 2021 жылы заманауи ағаштан гравюра жасаушы Дэвид Булл Корюсайдың эскиздерінен бейімделген табиғат көріністерін бейнелейтін 12 гравюрадан тұратын серия жасады. Оның туындылары әлемдегі бірнеше мұражайлардың тұрақты коллекцияларында сақталады, олардың ішінде Британ мұражайы, Бостонның Көркемөнер мұражайы, Карнеги өнер мұражайы, Принстон университетінің өнер мұражайы, Миннеаполис өнер институты, Мичиган университетінің өнер мұражайы, Эрмитаж мұражайы, Сантори өнер мұражайы, Израиль мұражайы, Краннерт өнер мұражайы, Лос-Анджелес округінің өнер мұражайы, Филадельфия өнер мұражайы, Гонолулу өнер мұражайы, Жаңа Зеландия мұражайы, Бруклин мұражайы, Эшмолеан мұражайы, Сан-Францисконың Көркемөнер мұражайы, Фрир өнер галереясы, Индианаполис өнер мұражайы, Чазен өнер мұражайы, Портленд өнер мұражайы және Кимбелл өнер мұражайы бар.