Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Императрица Кезухун (жеке аты белгісіз) (өмір сүрген шамамен 4 ғасыр) – Қытайдың Сианьбей басқарған Бұрынғы Ян әулетінің император жұбайы және император шешесі. Оның күйеуі Муронг Цзюнь (Император Цзинжао) болды, ал одан кейін ұлы Муронг Вэй (Император Ю) таққа отырды.
Empress Kezuhun (, personal name unknown) (fl. 4th century) was an empress consort and empress dowager of the Xianbei led Former Yan dynasty of China. Her husband was Murong Jun (Emperor Jingzhao), who was succeeded by their son Murong Wei (Emperor You).
Муронг Чжунның тұсында
Ол Муронг Цзюньнің әйелі болған сияқты, ол әкесі Муронг Хуанның (Венмин ханзадасы) мұрагері болған кезде. 353 жылы ол императорлық атақ алғаннан кейін, оны императорлық әйел етіп жариялады. Сол жылы оның ұлы Муронг Йе (慕容瞱), сол жылы тақ мұрагері етілген, оның ұлы болған сияқты. 356 жылы Муронг Йе қайтыс болғаннан кейін, ол 357 жылы оның кіші ұлы Муронг Вэйді тақ мұрагері етіп тағайындады. Ол өкімшілігі кезінде белгілі бір саяси ықпалға ие болды, және 358 жылы Муронг Цзюньнің інісі Муронг Чуйдің әйелі, У ханзадасы, оған сыйластық танытпағаннан кейін, евнух Ния Хао (涅浩) принцесса Дуанды жалған айыптап, сиқыршылықпен айналысқан деп айыптады, бұл принцесса Дуанның тұтқындалуына және өліміне әкелді. Муронг Чуй содан кейін принцесса Дуанның кіші қарындасына үйленді, бірақ император Кезухун оны күшпен шеттетуге мәжбүр етті және оны кіші қарындасына үйленуге міндеттеді. Муронг Чуй бас тартпады, бірақ оған ұнамай қалды, сондықтан императрица Кезухун да оны ұнатпады.
She appeared to have been Murong Jun's wife when he was his father Murong Huang (Prince Wenming)'s heir apparent. In 353, after he had claimed imperial title, he created her empress. His son Murong Ye (慕容瞱), whom he created crown prince that year, appeared to be her son. After Murong Ye died in 356, he created her younger son Murong Wei crown prince in 357. She appeared to exert some political influence during his reign, and in 358, after Princess Duan, the wife of Murong Jun's brother Murong Chui the Prince of Wu was disrespectful to her, it might have been at her instigation that the eunuch Nie Hao (涅浩) falsely accused Princess Duan of witchcraft, leading to Princess Duan's arrest and death. Murong Chui then married Princess Duan's younger sister as the new princess, but Empress Kezuhun forcibly deposed her and forced him to marry her younger sister. Murong Chui did not dare to refuse but was displeased, and Empress Kezuhun therefore disliked him as well.
Мюронг Вэйдің тұсында
360 жылы Муронг Цзюнь қайтыс болды, және Муронг Вэй таққа отырды. Ол анасын жесір император ретінде құрметтеді, және ол үкіметтік істерге қатысты, тіпті Муронг Цзюньнің інісі Муронг Ке, Тайюань ханзадасы регенттік қызметін атқарғанмен, Муронг Цзюньнің туысы Муронг Пинг, Шаньюн ханзадасы және Мую Гэннің көмегімен. Мую, билікті кеңейтуді ниеттеніп, бастапқыда Муронг Кені таққа таласуға көндіруге тырысты, ал Муронг Ке бас тартқаннан кейін, жесір император Кезухунды Муронг Ке мен Муронг Пинг көтеріліс жасауға ниеттенгенін сендіруге тырысты. Ол оған сене келіп, ханзадаларға қарсы әрекет етуге рұқсат беруге дайын болды, бірақ жас император Муронг Вэй (онда 10 жаста) оған сенбеді және оның әрекетіне тосқауыл қойды. Біраз уақыттан кейін Муронг Ке бұл жайтты біліп, Муюды өлімге кесті, бірақ Муюдың жалған айыптамаларына қарамастан, 367 жылы қайтыс болғанға дейін мемлекетке адал қызмет етті. Өлім төсегінде Муронг Ке әскери жауапкершілікті Муронг Чуиге жүктеуді ұсынды, бірақ Муронг Чуиді ұнатпаған жесір император Кезухун және Муронг Чуи билігін бөліп алады деп қорқыған Муронг Пинг келіспеді, содан кейін жесір император Кезухун мен Муронг Пинг сарайда үстемдік құрды. Екеуі де сыбайлас шенеуніктерге сенім артты, және Муронг Цзюнь мен Муронг Ке құрған Бұрынғы Янның күші әлсіреп бастады. 369 жылы, әлде жесір император Кезухунның бұйрығымен, Муронг Вэй оның туысы Кезухун И (可足渾翼) Ючжан герцогының қызын императорлық әйел ретінде үйлендірді. Сол жылы Цзинь генералы Хуан Вэнь Бұрынғы Янға қарсы ірі шабуыл жасап, Муронг Вэйдің ағасы Муронг Цзан (慕容臧), Лэань ханзадасы басқарған әскерлерді жеңді. Муронг Вэй Бұрынғы Цинь императоры Фу Цзяньнан көмек сұрады, бірақ сонымен бірге елорда Еченгті тастап, ескі астана Хэлунға (和龍, қазіргі Цзиньчжоу, Ляонин) қашуға дайын болды. Муронг Чуи оларды бұл әрекеттен қайтарды және Хуанмен тағы бір шайқасқа түсуге ерікті болды. Муронг Чуи көп ұзамай Хуанды жеңіп, Гу Чи (苟池) басқарған Бұрынғы Цинь әскерлерінің көмегімен оның әскерлерін талқандады. Бұрынғы Ян сақталды.
In 360, Murong Jun died, and Murong Wei succeeded to the throne. He honored his mother as empress dowager, and she was involved in governmental matters, even though Murong Jun's brother Murong Ke the Prince of Taiyuan served as regent, with assistance from Murong Jun's uncle Murong Ping the Prince of Shangyong and Muyu Gen. Muyu, intending to grab more power, initially tried to persuade Murong Ke to seize the throne, and after Murong Ke refused, tried to persuade Empress Dowager Kezuhun that Murong Ke and Murong Ping were intending to rebel. She believed him and was ready to authorize him to strike against the princes, but the young emperor Murong Wei (then age 10) disbelieved him and stopped him from acting. Soon, Murong Ke discovered this and had Muyu put to death, but contrary to Muyu's false accusations, served the empire faithfully until his death in 367. On his death bed, Murong Ke recommended that major military responsibility be given to Murong Chui, but both Empress Dowager Kezuhun, who disliked Murong Chui, and Murong Ping, who feared that Murong Chui would divide his powers, disagreed, and Empress Dowager Kezuhun and Murong Ping thereafter had dominance at court. Both entrusted corrupt officials, and Former Yan's strength, built up by Murong Jun and Murong Ke, began to be sapped. In 369, probably under Empress Dowager Kezuhun's orders, Murong Wei married the daughter of her cousin Kezuhun Yi (可足渾翼) the Duke of Yuzhang as his empress. Later that year, the Jin general Huan Wen launched a major attack against Former Yan, defeating forces commanded by Murong Wei's older brother Murong Zang (慕容臧) the Prince of Le'an. Murong Wei sought assistance from Former Qin's emperor Fu Jiān, but at the same time was prepared to abandon the capital Yecheng and flee back to the old capital Helong (和龍, in modern Jinzhou, Liaoning). Murong Chui dissuaded them and volunteered to engage Huan in one more battle. Murong Chui soon defeated Huan and, with the assistance of Former Qin troops under Gou Chi (苟池), nearly annihilated his troops. Former Yan was preserved.
Бұрынғы Янның соңы
Алайда, император жесір әйел Кезухун мен Муронг Пинг көп ұзамай екі зиянды шешім қабылдады. Мұронг Чуиге әлі де ренішпен қарайтын императрица Кезухун оған және оның сарбаздарына сыйақы бермеді, тіпті оны өлтіруді де ойлады. Мұронг Чуй бұл хабарды естіп, бұрынғы Цинь мемлекетіне қашып кетіп, Фу Цзяньнің генералы болды. Сонымен қатар, олар бұрынғы Циньнің көмегін алу үшін берген уәделерін бұзды – Луоян аймағын бұрынғы Циньге беруге келісім берген еді. 370 жылы Фу Цзянь өзінің премьер-министрі Ван Мэнді бұрынғы Янға шабуыл жасауға жіберді. Көп сандағы әскерге қарамастан, Ван Мэн Муронг Пингтің басқаруымен бұрынғы Ян әскерін жеңіп, тез арада Еченг қаласына жетіп, оны басып алды. Одан кейін, Еченгтен қашып келген Муронг Вэй де тұтқындалды, осылайша бұрынғы Ян мемлекетінің тарихы аяқталды. Қызығы, император жесір әйел Кезухунның тағдыры айтылмады, бірақ Мұронг Вэй бұрынғы Цинь астанасы Чанъанға көшірілген кезде, оның да сол жерге көшірілгені болжамдалады. Бұрынғы жесір императордың тарихта басқа ешқандай іс-әрекеті тіркелмеген. Фэй өзеніндегі шайқаста бұрынғы Цинь жеңілгеннен кейін, Муронг Чуй мен Муронг Цзюньдің ұлдары Муронг Хонг пен Муронг Чонг көтеріліс жасап, Ян мемлекетін қайта құруға тырысқанда, Муронг Вэй оларға қосылуға тырысты және 385 жылы Чанъанда қалған Муронг руының мүшелерімен бірге өлім жазасына кесілді. Ол осы уақытқа дейін тірі болған-болмағаны белгісіз, бірақ 386 жылғы тарихи деректер оның сол кезде тірі болмағанын көрсетеді. Сол жылы Муронг Чуй, Кейінгі Ян мемлекетін құрғаннан кейін, императорлық қасиетті орынды қалпына келтіруге дайын болды. Ол оны өлімнен кейін қарапайым азаматқа төмендетіп, Муронг Цзюньдің нағашы әйелі Дуаньді Муронг Цзюньмен бірге құрметпен орналастырды.
However, Empress Dowager Kezuhun and Murong Ping soon engaged in two damaging decisions. Still resentful of Murong Chui, Empress Dowager Kezuhun denied him and his soldiers rewards and in fact considered killing him. Murong Chui, hearing the news, fled to Former Qin and became a general for Fu Jiān. Further, they reneged on the promise that they made to secure Former Qin assistance—ceding the Luoyang region to Former Qin. In 370, Fu Jiān sent his prime minister Wang Meng to attack Former Yan, and despite being severely outnumbered, Wang defeated Former Yan forces under Murong Ping's command, quickly advancing on Yecheng and capturing it. Soon, Murong Wei, who fled Yecheng, was also captured, ending Former Yan. Oddly, what happened to Empress Dowager Kezuhun was not stated, although presumably when Murong Wei was soon relocated to the Former Qin capital Chang'an, she was relocated there as well. No further act of the former empress dowager was recorded in history. When, in the aftermaths of Former Qin's defeat at the Battle of Fei River, Murong Chui and Murong Jun's sons Murong Hong and Murong Chong rebelled and tried to reestablish Yan, Murong Wei tried to join them and was executed in 385 along with members of the Murong clan remaining in Chang'an. It is not known whether she survived to that point or survived that incident, but by 386 historical accounts implied that she was no longer living. That year, Murong Chui, having established Later Yan, was ready to reestablish the imperial shrine, and he posthumously demoted her to commoner status and enshrined Murong Jun's concubine Consort Duan instead with Murong Jun.