Кіріспе

Шығыс Англия королі Эльдвульф, сондай-ақ Альдульф немесе Адульф деп те аталады, 664 жылдан 713 жылға дейін Шығыс Англия королі болды. Ол Нортумбриялық ханшайым Херсвитаның және Этилриктің (664 жылға дейін қайтыс болған) ұлы болды, оның бауырлары VII ғасырда Шығыс Англияны биледі. Эльдвульф өте кішкентай кезінде атасы Рæдвальдқа тиесілі христиандық-язықшылық ғибадатхананы көргенін еске алады. Эльдвульфтің 49 жылдық билігі туралы көп мәлімет белгілі емес; оның ұзақтығы оның билікке көтерілуінен бұрынғы онжылдықтарда құрылған одақтардың сәттілігін көрсетеді. Оның патшалық кезеңінде Шығыс Англия тұрақтылық пен өсімді бастан өткерді, әсіресе Гипсуиктегі (қазіргі Ипсвич) сауда орталығында, және Шығыс Англияның ақшасы алғаш рет пайда болды. Оның патшалығында Шығыс Англия епархиясы бөлінді, жаңа орын Хелхамда (вероятно, Норфолк графтығындағы Солтүстік Элмхемде) құрылды. Ол және оның басқаша белгілі емес патшайымы кем дегенде екі бала өмірге әкелді. 713 жылы оның орнын ұлы Эльфвальд басты, ол Шығыс Англияны билеген Вуффинга әулетінің соңғы өкілі болды.

Туған жері мен балалық шағы

749 жылға дейін ұзақ өмір сүрген тәуелсіз Шығыс Англия корольдігін Вуффаның атасының есімімен аталған Вуфингтер әулеті басқарды. Әулеттің шежіресі Англия жинағына – англосаксондық патшалардың шежірелері мен патшалық тізімдерінің жинағына – енгізілген, ал Эльдвульфтің есімі Шығыс Англия тізімінде жоғары жағына жақын орналасқан. Нортумбриялық монах Беда Эльдвульфтің анасы ретінде Херсвитаны атады. Ол Шығыс Англия корольдік отбасына үйленгенге дейін ол туралы ештеңе белгісіз, тек ол Нортумбрияның Эдвиннің немере інісі Геррик пен оның әйелі Брегусвиттің қызы болғаны ғана мәлім. Эльдвульфтің әкесі Этилрик Бедаға белгісіз болды. Оның үш ағасы да кезек-кезек Шығыс Англияның патшалары болды, ал әкесі Эни – Редвальдтың інісі болды. Этилрик 636 жылы шайқаста қаза тапқан Шығыс Англияның Эгрик патшасымен бір адам болуы мүмкін. Беданың айтуынша, Эльдвульф бала кезінде Редвальдтың христиан және түркі діндеріне арналған құрбандық орындары бар ғибадатханасын көргенін еске түсірді. Бұл ғибадатхана – Вуфингтер патшалық отбасымен байланысты ғимараттың жалғыз тіркелген мысалы. "Англия халқының шіркеу тарихы" еңбегінде Редвальдтың өз үстемдігіндегі Кент патшасы Этельберт сарайында христиан дініне қалай келгені баяндалады. Әйелінің ықпалымен діннен қайтып, ол өз әйелінің ғибадатханасында құрбандық орынын салған. Эльдвульфтің әкесі 647 жылға дейін қайтыс болды, содан кейін анасы Херсвита Галлияға барып, Чельстегі франк патшалық шіркеуінде діни өмір сүрді, бұл сол кезде Шығыс Англияда әйелдерге арналған діни орындар болмағанын көрсетеді.

Билік

664 жылы Елдвульф өзінің ағасы Этельвольдтан кейін Шығыс Англияның патшасы болды. Әулеттік жазбалар Этельвольдтың одан кейін таққа отыруға ұлдары болмағанын көрсетеді. Ол Беденің білген Шығыс Англияның соңғы билеушісі болды, ол оны «Ағылшын халқының шіркеу тарихында» 680 жылы Хатфилд кеңесі кезінде билігінің 17-ші жылында деп еске алады. Оның билігі туралы, 49 жыл патшалық құрғандығынан басқа, көп мәлімет жоқ. 660 жылдары англосаксон елдерінде оба эпидемиясы тарады, бір кезде Доммок епархиясының Бонифаций (бастапқыда Бригильсус немесе Берхтгисл деп аталған) Шығыс Англиядан Кантербериден киябат алған жалғыз ағылшын епископы қалды. Шығыс Англия епископы Биси денсаулығы нашарлап, өкіметін жүзеге асыра алмады, сондықтан Кентербери архиепискобы Теодор Тарсскийдің оның епархиясын бөліп, Хельмхамда екінші Шығыс Англия орындығын құруына қарсы тұра алмады (Солтүстік Эльмхам немесе Оңтүстік Эльмхам деп есептеледі). Екі жаңа епископ тағайындалды: Эччи Доммокқа, ал Бадувин Эльмхамға. Автор Стивен Планкетттің сөзіне сәйкес, тарихшылардың пікірінше, Шығыс Англия корольдік иеліктерінен түскен табыс Рендлшемге («Бес жарым жүздік» немесе Виклоу) негізделген кезде Элдвульф Элиге берген, себебі олар шамамен 970 жылы Винчестер епискобы Этельвольдтың Элиге қайта бөлуінің ең үлкен бөлігін құрады. Вильфрид 680 жылдары Римде Эли және Питерборо үшін Паптық жеңілдіктер алған болуы мүмкін. Егер осылай болса, бұл династиялық билікті шіркеу құрылымдары арқылы нығайту саясатын көрсетеді.

Монета жасау және сауда

Шығыс Англиядағы алғашқы монеталар Эльдвульф билігі тұсында соғылды. Оның тұсында ағылшын монеталарының айналымы Кенттегідей дамыды, 660-670 жылдардағы алтын шиллингтер немесе тримсалар, содан кейін франк монеталарының алтын сапасының төмендеуіне байланысты күміс ссеатталар немесе пеннилердің құны төмендеді. Табылған орындардың таралуы олардың қолданылған ошақтарын және, мүмкін, Шығыс Англияның маңызды орталықтарында – әсіресе солтүстік-батыстағы Хунстантон, Тетфорд аймағындағы Бауси, Фенс аймағының Айлворт және Эксинг маңындағы, шығыстағы Бург қамалы төңірегінде, сондай-ақ Рендлшем, Ипсвич және Гиппинг өзені аңғарында шығарылғанын көрсетеді. Монетаның мәртебесі әлі толыққанды валюта деңгейіне жетпеген, сондай-ақ патшалыққа тікелей байланысты емес еді. Шығыс Англияда жасалған монеталар көбінесе Кент, Шығыс Саксон және Фризия немесе Нидерланд монеталарымен бірге табылады, бұл осы орталықтармен сыртқы байланыстарды көрсетеді. Гипсуик өзінің алғашқы кеңеюіне, яғни қайық тоқтағынан солтүстікке қарай Мал базары аймағына дейін дамуына куә болды, сонымен қатар осы аймақтың солтүстік-шығысында фризиялық үлгідегі Ипсуик керамикасы да өндірілді. Елді мекеннің континенттік сауда серіктестері Уолхерендегі Домбург және Утрехттен оңтүстікке қарай Рейн өзеніндегі ірі сауда орталығы Дорестад болған болуы мүмкін. Бұл бағыт 680 жылдардан бастап Фризияға христиандық миссияның дамуымен маңызға ие болды.

Кент пен Мерсиямен қарым-қатынастар

Эльдвульф, Мерцияның Этельреді және Нортумбрияның Олдфритімен бірге, 693 жылы Папа Сергийдің хатына ие болды, онда олар Бертвальд Рекульверді Кантерберидегі Теодордың мұрагері ретінде қабылдауға шақырылды. Эльдвульфтің билігінің соңғы жылдары Мерсияның Сеолредінің қанағаттандырмайтын үкімшілігімен көмкерілді, ол Бонифаций тарихшы Барбара Йорк сипаттағандай, "жекелей тәртіпсіздік және шіркеудің құқықтарын бұзу" себепті айыпталды. Осы кезде Мерция патшасының шөлгеушісі Гутхлак Крауленд аралында өмір сүрді. Оның усақталған шегіну орны Мерция патшасының қарсы талапкері Этельбальд үшін пана болды, ол Шығыс Англия ақсүйектерінен ынталандыру мен қорғау алған сияқты.

Неке және отбасы

Эльдвульфтің патшайымы кім екені белгісіз. Оның кем дегенде екі баласы болды: мұрагері Эльфвальд және аббат әйелі болған Экгбурга. Патша мен оның отбасы өмір бойы христиан дінін ұстанған деп есептеуге болады. Францияда жазылған жылнамалар бойынша, Эльдвульф 713 жылы қайтыс болды. Эльфвальд одан кейін патшалыққа отырып, 749 жылға дейін билік жүргізді, сосын тақ белгісіз тегі бар патшаларға көшті; тарихшылар осының себебін түсіне алмайды.