Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2011 жылы Шпицбергеннің халқы шамамен 2395 адамды құрайды. Халықтың шамамен 70% норвегиялықтар, ал қалған 30% орыс және украиналықтар. Свалбардтың ресми тілі – норвег тілі. Орыс тілі орыс елді мекендерінде қолданылады. Жылдық халық өсімі -0,02%, бірақ төмендегі кестеден көрініп тұрғандай, бұрынғы кеңес одағынан келген халық азайды, ал норвегиялықтардың саны артты. + Свалбард халқы Жыл Жалпы Норвегиялық Орыс Польшалық 1990 3,544 1,125 2,407 12 1995 2,906 1,218 1,679 9 2000 2,376 1,475 893 8 2005 2,400 1,645 747 8
none
Svalbard has a population of approximately 2,395 people as of 2011. Approximately 70% of the people are Norwegians; the remaining 30% are Russian and Ukrainian. The official language of Svalbard is Norwegian. Russian is used in the Russian settlements. The annual population growth is −0.02%, but as may be seen from the following chart, the ex Soviet population has atrophied, while the Norwegians have been increasing. + Population of Svalbard Year Total Norwegian Russian Polish 1990 3,544 1,125 2,407 12 1995 2,906 1,218 1,679 9 2000 2,376 1,475 893 8 2005 2,400 1,645 747 8
Норвегия тілі
Норвеж тілі архипелагтың ресми және басты тілі болып табылады. Апталық "Свальбардпостен" газеті осы тілде жарық көреді. Норвеж тілінде негізінен сөйлейтін елді мекендерге астанасы Лонгйербьен, Ny-Ålesund және Свеагрува кіреді.
Norwegian is the official, and main language, of the archipelago. The weekly Svalbardposten is published in it. Mainly Norwegian speaking settlements include Longyearbyen, the capital, Ny Ålesund and Sveagruva.
Польша тілі
Польша полярлық станциясы Хорнсундта орналасқан.
Polish Polar Station is located at Hornsund.
Ресей
Негізінен орыс тілінде сөйлейтін елді мекендердің ішінде Баренцбург бар. Свалбардтың астанасы Лонгйарбьенде де орыс тілі қолданылады және кейбір белгілерде кездеседі. 1961 жылға дейін орыс тілінде сөйлеген тастап кетілген елді мекендердің қатарында Грумант, ал 2000 жылға дейін Пирамиден болды.
Mainly Russian speaking settlements include Barentsburg. Some Russian is spoken in Svalbard's capital, Longyearbyen, and appears in some signage. Abandoned communities which spoke Russian include Grumant until 1961, and Pyramiden until 2000.
Қытай
Арктикалық Сары Өзен станциясы 2003 жылы Қытай Халық Республикасы тарапынан құрылды.
The Arctic Yellow River Station was established in 2003, by the People's Republic of China.
Нидерланд тілі
1660 жылға дейін Смиренбургта голланд тілінде сөйлеген. Атының өзі голланд тілінен аударғанда "кит майы қаласы" дегенді білдіреді. Итре Норскьоя аралында және Свальбардтағы басқа да бірнеше жерлерде голланд кит аулау станциялары болған. Нидерланды әлі де Ню-Олесуннда ғылыми-зерттеу станциясын сақтап тұр.
Smeerenburg was Dutch speaking until about 1660. The name itself is Dutch for "blubber town". There was also a Dutch whaling station on Ytre Norskøya and several other locations in Svalbard as well. The Netherlands still retains a research station at Ny Ålesund.
Дания тілі
Даниялықтар 1619–23 жылдары, 1625 және 1631 жылдары Смееренбургте де болды. Олар Коббефьорденде маусымдық қоныс салған, оны ширек ғасыр бойы (1631–58) пайдаланды.
The Danes were also present at Smeerenburg from 1619–23, 1625 and 1631. They also built a seasonal settlement in Kobbefjorden, which they occupied for a quarter century (1631–58).
Ағылшынша
1611-1670 жылдары Шпицбергенде құрылған көптеген кит аулау орындарында ағылшын тілі қолданылған.
English was spoken from the many whaling settlements established in Svalbard from 1611 to 1670.
Француз тілі
Гамбургбухтада 1633-1638 жылдар аралығында орналасқан кит аулау поселкесінде француз тілінде сөйлесті. Франция қазір Ny Ålesund-та ғылыми станциясын ұстап тұр.
French was spoken at the whaling settlement in Hamburgbukta, which was occupied from 1633 to 1638. France now maintains a research station at Ny Ålesund.
Басқа тілдер
Қазіргі уақытта Германия, Ұлыбритания, Франция, Италия, Жапония және Оңтүстік Корея Ny Ålesund-те зерттеу станцияларын сақтап тұрады, бірақ олардың бәрі жыл бойында тұрақты түрде қоныстанбайды.
At present, Germany, the United Kingdom, France, Italy, Japan and South Korea all maintain research stations at Ny Ålesund, although not all are inhabited year round.
Бұрынғы және жойылған тілдер
Руссенорск немесе Руссонорск (норвегиялық "Ресей-Норвегиялық") тілінің тарихы көбінесе 18 және 19 ғасырлармен шектеледі. 1917 жылғы Ресей революциясы оның қолданылуын тоқтатты; 1923 жылы норвегиялық-ресейлік соңғы сауда қарым-қатынасы болды, бұл Руссенорск тілінің соңғы қолданылуы болды. Руссенорск – орыс және норвегия тілдерінің элементтерін біріктіретін пиджин тілі, оны Солтүстік Норвегия мен Ресейдің Кола түбегіндегі саудагерлер мен кит аулаушылар жасаған. Тілдің тағы бір атауы – Moja på tvoja, ол бұрмаланған орыс тіркесін пародиалайды, шамамен "Мен сіздің тіліңізде сөйлей аламын" деген мағынаны білдіреді (орыс тіліндегі моя (moya) – "менің", по (po) – мұнда "ішінде" мағынасында қолданылады, твоя (tvoya) – "сенің").
The history of Russenorsk or Russonorsk (Norwegian for "Russo Norwegian") is mainly limited to the 18th and 19th centuries. The Russian Revolution of 1917 brought about an end to its use; it is reported that the last Norwegian–Russian trade occurred in 1923, marking the last use of Russenorsk. Russenorsk was a pidgin language combining elements of Russian and Norwegian, created by traders and whalers from northern Norway and the Russian Kola peninsula. Another name for the language was Moja på tvoja that parodied a perverted Russian phrase, meaning something like "I can speak in your language" (from the Russian words моя (moya) "my", по (po) here used to mean "in" твоя (tvoya) "your")
Швед тілі
Швед және норвег тілдері көбінесе бір-бірін түсінуге болады. Кейіннен Кеңес одағының бөлігіне айналған "Пирамида" қаласы 1910 жылы швед компаниясымен құрылған.
Swedish and Norwegian are mutually comprehensible to a considerable degree. Pyramiden, which later became Soviet, was founded by a Swedish company in 1910.