Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хуанта провинциясы — Перудегі Аякучо аймағының он бір провинциясының ең солтүстігінде орналасқан. Хуанта провинциясының орталығы — Хуанта қаласы.
Huanta Province is the northernmost of the eleven provinces in the Ayacucho region in Peru. The capital of the Huanta province is the city of Huanta.
Тарих
Колониялық дәуірде Хуанта провинциясы қазіргіге қарағанда аумағы зор болды, Перудің орталық Сьеррасымен дәстүрлі байланыстарға ие болды және көбінесе жергілікті тұрғындармен қоныстанды. Провинцияның астанасы, Хуанта деп аталатын, діни доктрина орталығы және әкімшілік аудан – коррехиментоның ортасы болды. 1795 жылғы патшалық санақта Хуанта провинциясының халқы 27 337 адамды құрады, оның ішінде 10 080-і (36%) аралас нәсілді метистер еді. Хуантада жаңа құрылған Перу мемлекетіне қарсы ірі көтеріліс болды (1825–1828 жылдар). Антонио Абад Хуачака басқарған Хуанта көтерілісі монархиялық көтеріліс ретінде танылды. Ол түрлі этникалық және кәсіби топтарды күрделі өзара әрекеттесуде біріктірді. Хуантаның икичано деп аталатын шаруалары монархиялық бүлікшілерден либералды партизандарға айналды. Олар испан офицерлері мен саудагерлерімен, метиз жер иелерімен және дін қызметкерлерімен одақтасып, испан патшасы Фердинанд VII атынан Перу республикасына шабуыл жасады. Көтеріліс басшысы – сауатсыз арьеро немесе қашыр, Антонио Абад Хуачака болды. Осы кәсібі оны өз үйінен тыс аймақтармен байланыстырды, себебі колониялық дәуірде қашырлар жүк пен тауар саудасын тасымалдаудың негізгі құралы болды. Хуанта көтерілісі әскери тұрғыдан жеңіліске ұшырады, бірақ жергілікті басшылар бұрынғы көтерілістерде, әсіресе Тупак Амару II көтерілісінде болған қатаң жазалау шараларына ұшырамады. ХХ ғасырдың соңында аймақта «Шайнинг Патх» маошыл көтерілісі белсенді болды. 1983 жылы Учуракай қаласында көтерілісті зерттеп жатқан сегіз журналист коммунеро шаруалары тарапынан өлтірілді. Марио Варгас Льоса басшылығымен құрылған президенттік комиссия оқиғаның шындығын анықтауға тырысып, есеп дайындады.
In the colonial era, Huanta province was larger than it is currently, with traditional ties to the central sierra of Peru, and largely indigenous. The province's capital, also called Huanta, was the site of an ecclesiastical doctrina and the center of a civil administrative district, corregimiento. In a royal census of 1795, Huanta province had 27,337 inhabitants, of which 10,080 (36%) were mixed race mestizos. Huanta was the site of a major rebellion (1825–28) against the newly formed Peruvian state. The Huanta Rebellion, led by Antonio Abad Huachaca, is characterized as a monarchist rebellion. It brought together different ethnic and occupational groups in complex interactions. The peasants of Huanta, called Iquichanos, were monarchist rebels and were transformed into liberal guerrillas. They allied with Spanish officers and merchants, mestizo land owners, and priests to attack the Peruvian republic in the name of the Spanish king Ferdinand VII. It was led by Antonio Abad Huachaca, an illiterate arriero or muleteer, an occupation that brought him into contact with areas outside his home base, since mules were the primary means of hauling freight and trade goods in the colonial era. The Huanta rebellion was defeated militarily, but the local leaders did not suffer the severe repression that characterized earlier rebellions, most notably the Rebellion of Túpac Amaru II. In the late twentieth century, the province the Maoist insurgency of Shining Path was active in the region. In the town of Uchuraccay eight journalists investigating the insurgency were murdered in 1983, apparently by comunero peasants. A presidential commission overseen by Mario Vargas Llosa sought to uncover the truth about the incident and produced a report.
География
Хуанта провинциясында Перудің әртүрлі экологиялық аймақтары орналасқан, олар тар шатқалдар мен биік таулардан тұрады. Экологиялық аймақтарға кечуа (2300-3500м), суни (3200-3900м), селва-альта ("жоғарғы ормандар") және пуналар кіреді. Мантаро өзені (батыс жағынан) және Апуримак өзені (солтүстік-шығыс жағынан) провинцияның шекараларын белгілейді. Провинцияның ең биік шыңдарының бірі – Расувилка шамамен [биктігі] метр. Басқа таулар төменде тізілген:
There is a wide variety of Peruvian ecological zones in Huanta province, with narrow valleys and high mountains. Ecological zones include the quechua (2300 3500m), the suni (3200 3900m), and the selva alta ("high jungle"), and the punas. The Mantaro River (by west) and the Apurímac River (by northeast) delineate the boundaries of the province. One of the highest peaks of the province is Rasuwillka at approximately Other mountains are listed below:
Этностық топтар
Облыстың тұрғындары негізінен кечуа тегінен шыққан жергілікті азаматтар. Кечуа тілі – халықтың көпшілігінің (67,17%) бала кезінде үйренген тілі, ал тұрғындардың 32,45% испан тілінде, 0,10% аймара тілінде сөйлей бастаған (2007 жылғы Перу халық санағы).
The people in the province are mainly indigenous citizens of Quechua descent. Quechua is the language which the majority of the population (67.17%) learned to speak in childhood, 32.45% of the residents started speaking using the Spanish language and 0.10% using Aymara (2007 Peru Census).
Облыстың ең маңызды археологиялық орындары Инка Ракай (немесе Алку Вилка), Кунтурмарка, Марайниук, Мулинуюк, Пусукуй Пата (немесе Чиллику Пампа) және Тиньяк.
Some of the most important archaeological sites of the province are Inka Raqay (or Allqu Willka), Kunturmarka, Marayniyuq, Mulinuyuq, Pusuquy Pata (or Ch'illiku Pampa) and Tinyaq.