Кіріспе

Симметриялық моноиділдік жабық категория дуализациялық объектімен жабдықталған. Математикада, *автономды (оқылыңыз "жұлдыз автономды") категория C – дуализациялық объектімен жабдықталған симметриялық моноиділдік жабық категория. Бұл ұғым Вердье дуализмімен байланысы бар екендігінен Гротендик-Вердье категориясы деп те аталады.

Қасиеттері

Жай жабылған категориялар *автономды, моноидтің бірлігі дуализациялаушы объекті ретінде келеді. Керісінше, егер *автономды категорияның бірлігі дуализациялаушы объекті болса, онда карталардың каноникалық отбасы болады. Бұл карталардың бәрі изоморфизмдер болып табылады, дәл осы жағдайда ғана *автономды категория жай жабылған болады.

Мысалдар

Танымал мысал — векторлық кеңістіктердің әдеттегі тензорлық көбейтіндісімен моноидальды жасалған кез келген k өрістегі шекті өлшемді векторлық кеңістіктердің санаты. Дуализацияланатын объект — k, бір өлшемді векторлық кеңістік, ал дуализация транспозицияға сәйкес келеді. K-ден жоғары барлық векторлық кеңістіктердің санаты *автономды болмаса да, топологиялық векторлық кеңістіктердің санаттарына арналған қолайлы кеңейтулер *автономды болуы мүмкін. Екінші жағынан, топологиялық векторлық кеңістіктер санаты өте кең толық кіші категорияны қамтиды, стереотиптік кеңістіктер санаты Ste, ол дуализациялау объектісі мен тензорлық көбейтіндісімен *автономды категория болып табылады. Сызықтық логиканың әртүрлі үлгілері *автономды категориялар құрайды, олардың ең ертесі — Жан Ив Жирардың үйлесімділік кеңістіктері санаты. Барлық жалғауларды сақтайтын, бірақ міндетті түрде кездеспейтін морфизмдері бар толық жартылай желілер санаты *екі элементтің тізбегін дуализациялаумен автономды. Ауысқан мысал (барлық гоможинақтардың кардиналдылығы ең көп дегенде бір) — кез келген Буль алгебрасы (жартылай реттелген жиын ретінде), тензорлық көбейтінді үшін конъюнкцияны қолдана отырып моноидальды жасалған және 0-ді дуализациялау объектісі ретінде қабылдайтын. Вердие дуалдығының формализмі *автономды категориялардың қосымша мысалдарын береді. Мысалы, алгебралық түрдегі құрастырылатын l-адик қаптардың шектелген туынды санатының осы қасиетке ие екенін атап өтуге болады. Басқа мысалдарға түрлі топологиялық кеңістіктердегі құрастырылатын қаптардың туынды санаты жатады. *автономды емес, өзіне дуал категорияның мысалы — шекті сызықтық реттер мен үздіксіз функциялар, онда *бар, бірақ автономды емес: оның дуализациялау объектісі — екі элементтік тізбек, бірақ тензорлық көбейтіндісі жоқ. Жинақтар мен олардың ішінара инъекцияларының санаты өзіне дуалды, өйткені соңғысының керісі де ішінара инъекция болып табылады. *автономды категория ұғымын 1979 жылы Майкл Барр осы тақырыптағы монографиясында енгізді. Барр V категориялары үшін, симметриялық моноидальды немесе автономды V санатымен байытылған категориялардың жалпы жағдайындағы ұғымды анықтады. Жоғарыдағы анықтама Баррдың анықтамасын V = Set қарапайым категориялар жағдайына, яғни гомообъектілері жиынтықтарды (морфизмдерді) құрайтын категорияларға бейімдейді. Баррдың монографиясына оның студенті По Хсян Чудың қосымшасы кіреді, ол Баррдың барлық симметриялық моноидальды V категориялары үшін кері шегінуі бар тривиальды емес *автономды V категорияларының бар екендігін көрсететін құрылымның егжей-тегжейін жасайды, олардың объектілері он жылдан кейін Чу кеңістіктері ретінде белгілі болды.

Симметриясыз жағдай

Екіжақты моноидтық категорияда, міндетті түрде симметриялық емес, дуализациялық объектіні анықтау мүмкін, содан кейін *автономды категорияны дуализациялық объектісі бар екіжақты моноидтық категория ретінде анықтауға болады. Бұл анықтамалар симметриялық жағдайдағыдай эквивалентті.