Венделин қасиеттісі: өмірбаяны және құрметтеу тарихы
Wendelin of Trier
Қасиетті Венделин Трирлік – 6 ғ. шамамен өмір сүрген шөлгеш және аббат. Еуропада кең таралған, шаруалар мен малшылардың қасиеттісі. 22 қазан күні тойланады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трьерлік әулие Венделин (Vendelinus; шамамен 554 – 617 ж.ж.) – шөлгеш және аббат. Римдік мартирологияда тізімде болмаса да, оның қадір-қасиеті неміс тілінде сөйлейтін аймақтарда кеңінен таралған. Ол шаруалар мен мал өсірушілердің қамқоршысы. Оған 22 қазанда құрмет көрсетіледі.
Saint Wendelin of Trier (Vendelinus; 554 c. no 617 AD) was a hermit and abbot. Although not listed in the Roman Martyrology, his cultus is wide spread in German speaking areas. He is a patron of country folk and herdsmen. He is honored on October 22.
Өмір
Ол туралы ешқандай ақпарат болмағандықтан, орта ғасырда өмірбаян жазылды, ол толығымен аңыз деректеріне негізделген және әулие Венделиннің өмірінен гөрі, сол замандағы ортағасырлық адам ертедегі қасиетті усақ-түйекшінің өмірін қалай көзге елестететінін баяндайды. Осы әулие туралы нақты мәліметтер өте аз; оның ең алғашқы өмірбаяндық еңбектері (екі латын және екі неміс тілінде) 1417 жылдан кейін ғана жарық көрді. "Венделин" есімі ескі жоғары неміс тілінде "саяхатшы" немесе "паломник" деген мағынаны білдіреді. Өмірбаяндық еңбектерде Венделин Шотландия патшасының ұлы болғаны, жастық шағында ізгі өмір сүргені, кейін Римге қажылыққа бару үшін туған жерін жасыра тыңғырықтап кеткені айтылады. Қайтар жолда ол Трир епархиясының Вестрих ауылында усақ-түйекші болып қоныстанды. Бір күні ол құлшылық ету үшін Тревес қаласына барғанда, үйден-үйге нан тілеп жалбарынғанда, оны көрген бір ақсүйек кісі оны қатты сөккен, жалбарынғандық әрекетсіздік пен тәртіпсіз өмірдің салдары екенін айтқан. Венделин оның қызметіне малшы болып кірді, бірақ бір керемет оқиғадан соң жер иесі оны қайтадан усақ-түйекшілікке рұхсат берді. Содан кейін Венделин Саар жеріндегі Толи бенедикттік аббаттығының негізін қалауға себепкер болған усақ-түйекшілер тобын құрды. Толи оның усақ-түйекшілігінен пайда болған ма, әлде ол Толиде аббат болу үшін усақ-түйекшілігін тастап кеткені әлі анық емес.
Because no information about him was available, a biography was written in the Middle Ages, which is based purely on legendary data and tells not so much the life of Saint Wendelinus, but rather how the medieval man of that time imagined the life of a holy hermit from earlier times. There is very little definite information about this saint; his earliest biographies (two in Latin and two in German), did not appear until after 1417. The name "Wendelin" means "wanderer" or "pilgrim" in Old High German. The biographies state that Wendelin was the son of a Scottish king who led a pious life as a youth before leaving his home in secret to make a pilgrimage to Rome. On his way back he settled as a hermit at Westrich in the Diocese of Trier. One day when he went to Treves to perform his devotions, and begged his bread from house to house, a nobleman who saw him, and reproved him with great vehemence, saying that begging was the result of laziness and a disorderly life. Wendelin entered his service as a herdsman, but a miracle led the landowner to allow him to return to his solitude. Wendelin then established a company of hermits from which sprang the Benedictine Abbey of Tholey in Saarland. It is not clear whether Tholey arose from his hermitage, or whether he left his hermitage to become abbot in Tholey.
Өлім және құрметті
Вендел өзінің қамалында жерленді, қабірінің үстіне шіркеу салынды, ал жанында Санкт-Вендел деген кішкентай қала пайда болды. Әулиенің тілеуі мал арасындағы оба және жұқпалы аурулар кезінде күшті деп есептелді. 1320 жылы обаны әулиенің тілеуімен тоқтатуға қол жеткізілген соң, Трир архиепископы Бальдуин шіркеуді қайта салдырды. Бальдуиннің ізбасары Богемонд II 1360 жылы қасиеттіге арналған қазіргі әдемі готикалық шіркеуді салдырды, оған әулиенің қасиетті қалдықтары көшірілді. 1506 жылдан бері олар тас саркофагта жатыр және әлі күнге дейін Германияда, Австрияда, Швейцарияда және Оңтүстік Африкада құрметтеледі. Әулие Вендел Римдік мартирологиясында есімдері тіркелмеген, бірақ оның мерекесі 22 қазанда Трир епархиясында тойланады. Нью-Йорктің Перкинсвилл қаласындағы Қасиетті Жүрек шіркеуінде Венделдің қасиетті қалдығы сақталады. 2017 жылы неміс кинотоптары әулие туралы деректі фильм түсіру үшін бұл кішкентай ауылға келді.
Wendelin was buried in his cell, and a chapel was built over the grave and the small town of Sankt Wendel grew up nearby. The saint's intercession was considered powerful in times of pestilence and contagious diseases among cattle. When in 1320 a pestilence was checked through the intercession of the saint, Baldwin, Archbishop of Trier had the chapel rebuilt. Baldwin's successor, Bohemond II, built the present beautiful Gothic church, dedicated in 1360, to which the saint's relics were transferred. Since 1506 they have rested in a stone sarcophagus. and is still venerated in Germany, Austria, Switzerland and South Africa. Saint Wendelin is not mentioned in the Roman Martyrology, but his feast is observed in the Diocese of Trier on 22 October. Sacred Heart Church in Perkinsville, New York holds a relic of Wendelin. In 2017, a German film crew visited the hamlet while making a documentary about the saint.
Иконография
Ол өнерде жас жігіт немесе сақалды ер адам түрінде бейнеленеді, бір қолында қойшының қапшығы мен кітабы, екінші қолында қойшының таяғы болады. Ол көбінесе қозыларды, сиыр мүйізді мал мен шошқаларды бағатын күйде, ал аяқтарының астында тәж мен қалқан суреттеледі.
He is represented in art as either a youth or a bearded man, with a shepherd's bag and a book in one hand and a shepherd's crook in the other. He is often pictured with feeding lambs, cattle, and swine, while a crown and a shield appear at his feet.