Кіріспе

Содальдық – әлеуметтік антропологиядағы христиан діни ұйымының бір түрі.

Христиан теологиясында содальдық, сондай-ақ синдиакония деп те аталады, бұл жергілікті, епархиялық формадағы (модальдық деп аталатын) христиан шіркеуімен салыстырғанда, мамандандырылған, міндеттерге бағытталған формада көрінетін "Жалпы шіркеудің" бір түрі. Ағылшын тілінде содальдық термині англикандық қауымдастық, католик шіркеуі, шығыс православие шіркеуі, лютеран шіркеуі және реформат шіркеулерінде ең көп қолданылады, олар сондай-ақ бауырластықтар деп те аталады. Протестант шіркеулерінде содальдықтар көптеген миссионерлік ұйымдар, қоғамдар және мамандандырылған миссиялар арқылы көрініс табады, әсіресе 1792 жылы ағылшын Уильям Кэриге байланысты қазіргі миссионерлік қозғалыс пайда болғаннан бері. Көптеген христиан конфессияларында "модальдық" жергілікті немесе жалпы шіркеудің құрылымы мен ұйымына қатысты, ол пасторлар немесе дін қызметкерлерінен тұрады. Керісінше, шіркеуден тыс ұйымдар содальдықтар деп аталады. Бұған миссионерлік ұйымдар және нақты шіркеулермен байланысы жоқ христиандық қайырымдылық ұйымдары немесе бауырластықтар жатады. Кейбір теологтар конфессияларды, теология мектептерін және басқа да көп қауымдық күш-жігерді содальдық санатына жатқызады. Содальдықтарға діни ордендер, монастырлар мен скиттер де кіре алады.

Қоғамдық қатынастардың пайда болуы

Латын сөзі sodalis "серік" дегенді білдіреді, ал содальдық – серіктер немесе достардың ұйымы. Шіркеудің содальдықтары – ізгі қауымдастықтар және олар бауырластықтар мен архиконфратерниттер қатарына жатады. Джозеф Хилгерс, «Католик энциклопедиясында» жазғанда, содальдық пен басқа бауырластықтардың арасында нақты шекараны көрсететін анықтама беру мүмкін емес екенін айтады. Бауырластықтар мен содальдықтар ерте орта ғасырларда (шамамен 400–1000 жылдары) дұға бауырластықтарының пайда болуымен басталды және 12 ғасырдың соңынан бастап Доминикан, Кармелиттер және Сервиттер сияқты ірі шіркеулік ордендердің өркендеуімен қарқынды дамыды. Көп ұзамай, жергілікті билік өкілінің басшылығымен басқа да осындай бірлестіктер пайда болды, олар діни орденмен ешқандай тікелей байланысы болған жоқ. Орта ғасырларда осы ізгі қауымдастықтардың көптеген бөліктері өздерін Қасиетті Марияның арнайы қорғауына алды және оны өздерінің қамқоршысы етіп таңдады. Бұл қоғамдардың басты мақсаты мен міндеті – ізгілік пен қайырымдылық істерін істеу болды. Орта ғасырдың соңында (шамамен 1400 жылы) Шіркеу дағдарысқа ұшырап, билік пен беделін жоғалтты. Екі жүз жыл өткен соң, 16 ғасырда Шіркеу қайтадан гүлденді, көптеген жаңа діни қауымдар мен бірлестіктер көптеген жаңа бауырластықтар мен содальдықтардың құрылуына себеп болды, олар үлкен табыспен жұмыс істеді және кейбір жағдайларда бүгінге дейін сақталған.

Қарапайымдастырылған анықтама

Рене Мецтің айтуынша, "католик канондық құқығы мирянның ізгі бірлестіктерін көздейді және оларды қолдайды. Ең танымал бауырластық – Ең Ыстық Шарап бауырластығы".