Румын-советтік коммунистік саяхатшы: Виталий Холостенконың тағдыры
Vitali Holostenco
Виталий Холостенко: Румыния-Совет заңгері, коммунист саясаткер. 1921-де Румыния Коммунист партиясы құрылуына қатысты, тұтқынға алынды. Тарихы мен өмірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Виталий Холостенко немесе Холостенко (Віталій Холостенко, Vitaliy Kholostenko; шамамен 1900, Измайл, Ресей империясы – 17 желтоқсан 1937) – румын және советтік коммунист саясаткер. Ол Барбу және Петрулеску сияқты бірнеше псевдонимдерді пайдаланған.
Vitali Holostenco or Holostenko (Віталій Холостенко, Vitaliy Kholostenko; c. 1900, Izmail, Russian Empire– 17 December 1937) was a Romanian and Soviet communist politician. He used several pseudonyms, among which were Barbu and Petrulescu.
Ерте өмір
Ресей империясының Бессарабия генерал-губернаторлығындағы Измайыл қаласында (қазіргі Одесса облысы, Украина) дүниеге келген ол 1920 жылдары Бухарестте студент болып оқыған. Холостенко Румынияның Социалистік партиясына қосылып, 1921 жылғы мамыр айында оның Социалистік Коммунистік партияға (кейін Румыния Коммунистік партиясы, РКП) айналуына дауыс берген мүшелердің бірі болды. Ол жаңа құрылым басшылығымен бірге дереу тұтқындалып, Диалул Спири процесінде сотталды және келесі жыл Яссы қаласында қамауда өтті. Бостандыққа шыққаннан кейін ол Кеңес Одағына қашып, Кристиан Раковскийдің қолдауына ілігіп, Украина Коммунистік партиясының қатарында жоғары лауазымдарға көтерілді. Оның Румынияға қайта оралуы әлі де құпия саналады. 1927 жылы Холостенко Румыния партиясының бас хатшысы болды. Жаңадан билікке келген Кеңес Одағының басшысы Иосиф Сталин румын басшыларының таңдамалы тобына бақылауды күшейтуге тырысып, Виталий Холостенкоға Румыния мемлекетінің гетерогендік сипаты туралы Коминтерннің тезисін (оны басқаратын ұлттарды азат ету қажеттігімен бірге) жүзеге асыруды тапсырды. Бұл мақсатқа деген қарсылық партия ішінде дағдарыс тудырды: 1924 жылы Георге Кристаску директиваларды қабылдаудан бас тартып, партиядан қуылғаннан кейін РКП басшылығынсыз қалды.
Born in Izmail, Bessarabia Governorate in the Russian Empire (in present day Odessa Oblast, Ukraine), he was a student in Bucharest during the 1920s. Holostenco joined the Socialist Party of Romania and was one of the members to vote for its transformation into the Socialist Communist Party (future Romanian Communist Party, PCdR) in May 1921. He was immediately arrested alongside the new formation's leadership, and faced prosecution in the Dealul Spirii Trial, being detained in Iași for the following year. Upon his release, he fled to the Soviet Union, becoming the protégé of Christian Rakovsky, and climbed in the hierarchy of the Communist Party of Ukraine. His return to Romania is still mysterious in 1927, Holostenco was already general secretary of the Romanian party. The emerging Soviet leader Joseph Stalin had taken care to tighten his grip on the select group of Romanian leaders, trusting Vitali Holostenco to enforce the Comintern thesis on the Romanian state's heterogeneous character (with the need for the liberation of oppressed people it ruled over). Reaction to this goal had already provoked a crisis within the Party: in 1924, Gheorghe Cristescu had left the PCdR without its leadership after being expelled for refusing to take the directives.
Саяси рөлі
Холостенко румын түрме фракциясын (оның көптеген мүшелері румын жерінде түрмеде жазасын өтеген немесе өтеген) Кеңес Одағындағы топпен (москвалық фракция) біріктіру жұмысын аяқтауға қол жеткізбеді. Ол соңғысына көбірек бейімделгендіктен, Марсель Паукердің қатыгез қарсылығына тап болды. Паукер Румыния ішінде көптеген саяси күрестерге қатысып, келесі бас хатшы болуды мақсат еткен. Сталин екі бағыттың екеуін де қабылдамады, Марсель Паукерді Кеңес Одағына шақырды (оған маңызсыз тапсырмалар берді), ал Холостенконы Александр Стефанскимен ауыстырды. Холостенко 1931 жылы елге қайтарылды және Ұлы тазалау кезінде атылды. Оған тағылған айыптар белгісіз, бірақ бірнеше мәселе Холостенконың аман қалуын мүмкінсіз етті. Раковскиймен байланысы (бәлкім, ол Сол қанаттағы оппозицияны қолдаушы деген күдік тудырды) және Халықтық фронт доктринасы Комминтерннің бағытын өзгерте салғаннан кейін ол Сталин үшін ешқандай пайдалы болмады.
Holostenco could not finish the assignment of unifying the Romanian prison faction (most of its members either were serving or had been serving time in jail on Romanian soil) with the group inside the Soviet Union (the Muscovite faction). More attached to the latter, he faced the virulent opposition of Marcel Pauker. Pauker had been involved in countless political battles inside Romania, and aimed at being the next general secretary. Stalin decided to reject both options, and called Marcel Pauker to the Soviet Union (assigning him mundane tasks), while replacing Holostenco with Alexander Stefanski. Holostenco was recalled in 1931, and was executed during the Great Purges. The charges brought against him are not known, but several things would have made Holostenco an unlikely survivor. Beside his association with Rakovsky (probably creating the suspicion that he was a supporter of the Left Opposition), he had become of no use to Stalin after the Popular Front doctrine re oriented the Comintern.